Ustrój samorządu
Wsparcie w interesie mieszkańców
Gmina może na zasadzie pomocy rzeczowej wyremontować chodnik przy drodze będącej w zarządzie powiatu
To precedensowe stanowisko potwierdził ostatnio Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach dotyczących wydatkowania pieniędzy przez gminę Pietrowice Wielkie. Nie zgodził się z Regionalną Izbą Obrachunkową w Katowicach, że gmina naruszyła przepisy poprzez zaplanowanie wydatków na roboty budowlane przy drogach powiatowych, tj. nienależące do zadań własnych gminy.
Rozstrzygnięciami nadzorczymi RIO unieważniła uchwałę rady gminy Pietrowice Wielkie w sprawie zmian w budżecie na 2009 r. oraz trzy wydane w jej wykonaniu zarządzenia wójta. Zmiany dotyczyły wydatków na roboty budowlane przy drogach powiatowych. Gmina postanowiła, że z własnych środków i własnymi siłami przeprowadzi remont chodników, kanalizacji deszczowej i zatoki autobusowej, które znajdują się w obrębie dróg będących w zarządzie powiatu.
Jednakże zdaniem organu nadzoru nie jest możliwe bezpośrednie finansowanie zadań, które nie należą do zadań gminy. Izba podkreśliła, że gmina może udzielać samorządowi powiatowemu pomocy na utrzymanie dróg zaliczanych do kategorii dróg powiatowych, przebiegających na jej terenie, ale tylko przez przejęcie do realizacji zadań w trybie porozumienia komunalnego. Nie ma zaś możliwości udzielania powiatowi pomocy rzeczowej. Zwłaszcza że zakres działań podjętych przez gminę przekracza granice pomocy rzeczowej.
Samodzielność gminy może być naruszona przez organ nadzoru tylko na jasnej podstawie prawnej
Gmina nie dała za wygraną. W skargach do sądu administracyjnego podkreślała, że miała prawo udzielić pomocy rzeczowej w drodze wykonania określonych robót budowlanych i przekazania ich w postaci nakładów na danym środku trwałym samorządowi powiatowemu. Skargi okazały się skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach potwierdził stanowisko gminy.
Z taką wykładnią nie zgodziła się jednak RIO i spór o zakres pomocy rzeczowej trafił na wokandę NSA. Podczas rozprawy reprezentujący izbę radca prawny Kamil Butrym przekonywał, że sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów. W jego ocenie pod pozorem udzielenia pomocy rzeczowej faktycznie doszło do przekazania zadania własnego powiatu gminie.
– Samodzielność gminy może być naruszona przez organ nadzoru tylko na jasnej podstawie prawnej – argumentował radca prawny gminy Zbigniew Pławecki. – W tym wypadku takiej nie widzę – dodał. Przepisy mówią wyraźnie, że gmina może udzielić pomocy rzeczowej lub finansowej.
Wójt Pietrowic Wielkich Andrzej Wawrzynek tłumaczył, że inwestycja służyła gminie, bo po wybudowanych chodnikach chodzą jej mieszkańcy. Powiat nie miał na nie pieniędzy.
– Jak wytłumaczyć mieszkańcom, że nie ma chodnika, bo droga jest powiatowa? – pytał retorycznie wójt.
Ostatecznie stanowisko gminy potwierdził NSA (Sygnatury akt: II GSK 1237–1239/10; II GSK 1253/10).
– Należy wyraźnie odróżnić przekazanie zadania od udzielenia pomocy rzeczowej lub finansowej – podkreślił sędzia NSA Andrzej Kuba.
W ocenie NSA w tej sprawie nie doszło do przekazania zadania własnego powiatu na rzecz gminy. Mamy tu do czynienia z klasycznym udzieleniem pomocy. Gmina miała interes w tym, żeby jej mieszkańcy korzystali z wyremontowanych chodników. To dla takich sytuacji przewidziano regulacje, które pozwalają udzielić pomocy z inicjatywy gminy. NSA nie miał też wątpliwości, że zakres pomocy rzeczowej jest bardzo szeroki.
Wyroki są prawomocne.
Czytaj także w serwisie:
Przeczytaj więcej o: Pomoc rzeczowa, współpraca gminy z powiatem
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
