Ochrona środowiska
Publiczne pieniądze nie mogą finansować prywatnych inwestycji
Obowiązujące od 1 stycznia znowelizowane przepisy ustawy o ochronie środowiska nie zezwalają gminom na dotowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków – wynika ze stanowiska regionalnych izb obrachunkowych
Dokładnie chodzi o stanowisko Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych, które zostało opublikowane 16 lutego 2010 r.
Czytamy w nim, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym – po likwidacji gminnych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz włączeniu gromadzonych na nich środków do budżetu – brak jest możliwości udzielania dotacji osobom fizycznym na przedsięwzięcia ekologiczne.
Chodzi tu nie tylko o dofinansowanie przydomowych oczyszczalni, ale również takich inwestycji, jak usuwanie azbestu czy ochronę powietrza przez wymianę systemów grzewczych w prywatnych domach.
Gdzie odprowadzać ścieki
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów, zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania ścieków, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych należy do zadań własnych gminy.
Wynika to wprost z treści art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Potwierdza to art. 3 ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. DzU z 2005 r. nr 236, poz. 2008 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. DzU z 2006 r. nr 72, poz. 858 ze zm.).
Przepisy te stanowią, że zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
Właściciele nieruchomości mają natomiast obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W przypadku, gdy budowa takiej sieci jest nieuzasadniona z powodów technicznych lub finansowych, mają obowiązek wyposażenia nieruchomości w szambo lub przydomową oczyszczalnię ścieków.
Wynika to wprost z art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Budowa przydomowych oczyszczalni mogła być w poprzednio obowiązującym stanie prawnym dotowana przez gminy ze środków GFOŚiGW.
Skreślona możliwość
Zgodnie z art. 406 pkt 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (DzU z 2006 r. nr 129, poz. 902 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2010 r., środki gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej mogły być przeznaczane na realizację zadań inwestycyjnych służących ochronie środowiska, a więc także na budowę oczyszczalni ścieków.
Natomiast zgodnie z art. 408 tej ustawy działania te mogły być realizowane również przez przyznawanie dotacji. Przepis ten stanowił furtkę umożliwiającą właścicielom nieruchomości ubieganie się w gminie o dotacje na ten cel, a gminom umożliwiał przyznawanie takich środków z funduszy ochrony środowiska.
Uchwalona 20 listopada 2009 r. nowelizacja zlikwidowała od 1 stycznia 2010 r. GFOŚiGW, włączając ich środki do gminnych budżetów. Jednocześnie wykreśliła z przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska zarówno przepis art. 406, jak i – co jest chyba istotniejsze – art. 408.
W konsekwencji w obecnie obowiązującym stanie prawnym właściciel nieruchomości, który chce zaopatrzyć swój dom w przydomową oczyszczalnię, nie może liczyć na to, że gmina dofinansuje mu jej budowę.
Na wzór kanalizacji
Nie oznacza to jednak, że tego typu inwestycje nie mogą w ogóle być przez gminy realizowane. Wymaga to jednak stosowania o wiele bardziej skomplikowanych instrumentów prawnych.
Jak podpowiada KR RIO w stanowisku z 16 lutego 2010 r., aby gmina mogła sfinansować z własnych środków budżetowych budowę takich instalacji, konieczne jest spełnienie następujących warunków.















