Wybór członków organów realizujących zadania publiczne jest jawny

Wyłączenie jawności działań organów realizujących zadania publiczne musi być określone konkretnie z oznaczeniem zarówno organów, jak i przejawów działalności, której dotyczą.

Tak wynika z wyroku z 4 maja 2009 r. WSA w Olsztynie (II SA/Ol 89/09).

Jaki był problem

Uchwałą rada gminy, powołując się na art. 67 ust. 1 i 3 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, przyjęła zmiany statutu związku gmin wprowadzone uchwałą zgromadzenia związku gmin, stanowiące załącznik do uchwały.

Wojewoda wniósł skargę o stwierdzenie nieważności załącznika do tej uchwały. Chodziło o część dotyczącą ustalenia nowego brzmienia statusu. Rada gminy przyjęła nowe brzmienie statutu związku, zgodnie z którym zgromadzenie wybiera przewodniczącego zarządu związku bezwzględną większością głosów statutowego składu zgromadzenia w głosowaniu tajnym. Wybór przewodniczącego i jednego – trzech wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady odbywałby się w głosowaniu tajnym.

Żaden z przepisów powołanej ustawy nie reguluje natomiast procedury wyboru przewodniczącego zarządu związku. Mając to na uwadze, jak również przepisy wspomnianej wcześniej ustawy, z których wynika, że ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw, organ nadzoru uznał, iż brak jest podstaw do wprowadzenia tajnego wyboru przewodniczącego zarządu związku. Rada gminy w odpowiedzi na skargę nie wniosła zastrzeżeń w sprawie, pozostawiając jej rozstrzygnięcie sądowi. Natomiast WSA uznał skargę za zasadną.

Skąd to rozstrzygnięcie

Zdaniem sądu uchwała rady gminy podjęta została z naruszeniem prawa. Zasadą jest jawne działanie organów realizujących zadania publiczne. Ograniczenia zaś tej jawności mogą wynikać tylko z ustaw. Wyłączenia jawności muszą być przy tym określone konkretnie z oznaczeniem zarówno organów, jak i przejawów działalności, której dotyczą.

Zgodnie z art. 11b ustawy o samorządzie gminnym działalność organów gminy jest jawna. Wyłącznie ustawa może ograniczać jawność działań. Natomiast zgodnie z art. 14 tej ustawy uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.