Koncentrat pomidorowy może pojawić się w serialu telewizyjnym

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Nadawca powinien zapewnić, aby audycja nadmiernie nie eksponowała produktu lub bezpośrednio nie zachęcała do nabycia lub najmu produktów lub usług

Za nami ponad dwa miesiące obowiązywania zmian do ustawy o radiofonii i telewizji, czyli tzw. ustawy medialnej. Nowela obfituje w rozwiązania prawne dotyczące przekazów medialnych.

Jaka definicja

Przykładem są nowe zasady lokowania produktu i wynikające z nich obowiązki dla nadawców audycji radiowych i telewizyjnych, które określa odpowiednie rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 30 czerwca tego roku (DzU nr 61, poz. 977).

Lokowanie produktu funkcjonuje w filmach i audycjach od dawna i do dnia wejścia w życie zmian do ustawy medialnej lokowanie produktu było traktowane jako tzw. reklama ukryta.

Dziś lokowanie produktu jest nazwaną formą przekazu handlowego i oznacza przekaz polegający na przedstawianiu lub nawiązywaniu do towarów, usługi lub ich znaku towarowego w taki sposób, że stanowią one element audycji, w zamian za opłatę lub wynagrodzenie, ale również gdy towary lub usługi są nieodpłatnie udostępniane. Każdy, kto oglądał choćby jeden z ostatnich filmów o Jamesie Bondzie lub polski film „Kiler”, z łatwością wyobrazi sobie, na czym polega lokowanie produktów lub usług.

W ustawie wprowadzono generalny zakaz lokowania produktów, dopuszczając jedynie wyjątkowe korzystanie z tej formy przekazu handlowego w:

- filmach kinematograficznych,

- filmach lub serialach wytworzonych na potrzeby audiowizualnych usług medialnych,

- audycjach sportowych i rozrywkowych oraz

- w przypadku nieodpłatnego udostępniania towaru lub usługi do użycia w audycji jako rekwizytu lub nagrody.

Uwaga! W żadnym przypadku niedopuszczalne jest lokowanie produktu w audycjach dla dzieci.

Dodatkowo dobrowolność w  wyborze produktów lub usług, które mogą być lokowane, jest również ograniczona przedmiotowo, jako że ustawa zakazuje lokowania chociażby wyrobów tytoniowych, alkoholu, produktów leczniczych, gier hazardowych czy substancji psychotropowych. Nie każdy zatem przedsiębiorca może być beneficjentem tej formy przekazu handlowego.

Obowiązki nadawcy

Korzystanie z audycji lub filmów wykorzystujących lokowanie produktu łączy się z obciążeniem nadawcy audycji radiowej lub telewizyjnej dodatkowymi obowiązkami. Nadawca powinien:

- zapewnić, aby audycja nadmiernie nie eksponowała produktu lub bezpośrednio nie zachęcała do nabycia lub najmu produktów lub usług,

- odpowiednio oznaczyć audycje w programach telewizyjnych i radiowych,

- umieścić neutralną informację o producencie lub sprzedawcy towaru lub usługodawcy i towarze lub usłudze (gdy nadawca współdziałał przy  produkcji lub ją zamówił),

- prowadzić i przechowywać ewidencję audycji, w których lokowane były produkty, oraz dokumentację dotyczącą lokowania produktu.

Te nowe obowiązki nadawcy zostały dość ogólnie przedstawione w ustawie medialnej, a zatem żeby nadawca mógł w praktyce wywiązać się ze swoich nowych obowiązków, powinien znać szczegóły niezbędne do określenia zakresu swoich obowiązków. Te szczegóły określa rozporządzenie KRRiT. Zakres obowiązków nadawców KRRiT wskazała w  rozporządzeniu z 30 czerwca 2011.

Co w rozporządzeniu KRRiT

- nadawca programu telewizyjnego ma oznaczyć audycję znakiem graficznym (według wzoru z rozporządzenia), który zostanie umieszczony na początku, końcu i przy wznowieniu audycji po reklamie. Minimalny czas oznaczania takim znakiem powinien trwać nie krócej niż 4 sekund i zajmować przynajmniej 5 proc. powierzchni ekranu;

- nadawca programu radiowego ma oznaczyć audycję sygnałem dźwiękowym w formie czytanego przez lektora tekstu o treści: „audycja zawiera lokowanie produktu”. Podobnie jak w przypadku programu telewizyjnego sygnał dźwiękowy powinien pojawić się na początku, końcu i w momencie wznowienia audycji po reklamie;

- nadawca prowadzi ewidencję uwzględniającą dane o tytule i gatunku audycji, dacie rozpowszechnienia, godzinie rozpoczęcia i czasie trwania audycji, nazwę podmiotu lokującego oraz lokowanego produktu. Czas przechowywania takiej ewidencji wynosi jeden rok od zakończenia roku kalendarzowego, w którym audycja została rozpowszechniona.