Emerytury i renty
ZUS musi wiedzieć, ile w ciągu roku zarobił pracujący emeryt
Wartość poborów ma duże znaczenie. Jeśli emeryt przekroczy ustawowe granice, organ rentowy okroi lub w ogóle wstrzyma wypłatę
Osoby pobierające emeryturę bądź rentę często pozostają jeszcze czynne zawodowo, dorabiając do świadczenia z ZUS. Jednak takie dodatkowe zarobkowanie nie pozostaje zupełnie bez wpływu na otrzymywaną emeryturę czy rentę. Jej wysokość może zostać zmniejszona lub wypłata całkiem wstrzymana, w zależności od poziomu przychodu z zatrudnienia.
Poza tym emeryt (rencista) ma obowiązek niezwłocznie poinformować ZUS o podjęciu (zaprzestaniu) pracy, a pracodawca potwierdzić to, informując o wysokości ustalonego wynagrodzenia.
Oprócz samego zawiadomienia zarówno emeryt (rencista), jak i zakład pracy do końca lutego każdego roku zawiadamiają ZUS o łącznej kwocie przychodu osiągniętego w roku poprzednim.
Zmniejszenie lub zawieszenie
Emerytury i renty są zawieszane lub zmniejszane na zasadach określonych w art. 104 – 106 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227, dalej ustawa emerytalna).
Nie dotyczy to jedynie emerytów, którzy osiągnęli powszechny wiek emerytalny, tj. 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna. Te osoby mogą być spokojne o swoje emerytury i dorabiać bez ograniczeń.
Na zawieszenie prawa do świadczeń lub ich okrojenie wpływa przychód osiągany z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Za taką działalność uważa się m.in. zatrudnienie, czyli pracę wykonywaną w ramach stosunku pracy.
Dwa progi
Emeryt lub rencista będzie miał zawieszone świadczenie w razie osiągania przychodu z etatu w kwocie wyższej niż 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez prezesa GUS. Natomiast jeśli przychód przekroczy 70 proc. tego wynagrodzenia, ale nie przewyższy 130 proc. jego wysokości, świadczenie ulegnie zmniejszeniu.
Organ rentowy musi znać wysokość osiągniętego przez świadczeniobiorcę przychodu, aby mógł stwierdzić, czy wystąpiły okoliczności uzasadniające zawieszenie wypłaty świadczenia lub jego obniżenie.
Zaświadczenie do końca lutego
ZUS czerpie dane o zarobkach z informacji, którą ma obowiązek przedłożyć w ZUS pracodawca jako płatnik składek w terminie do końca lutego każdego roku za rok poprzedni.
Taki obowiązek nakłada § 5 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty (DzU nr 58, poz. 290 ze zm.).
UwagaInformację o przychodach uzyskanych przez pracownika-emeryta w 2009 r. pracodawcy muszą złożyć w ZUS do 1 marca 2010 r., bo ostatni dzień lutego przypada w niedzielę.
Nie ma ustalonego wzoru takiej informacji. Pracodawca musi sam ją napisać, uwzględniając takie dane, jak: imię, nazwisko, nr świadczenia osoby zatrudnionej, okres zatrudnienia, łączna wysokość osiągniętego w 2009 r. przychodu.
Jaki to przychód
W zaświadczeniu o przychodach pracownika-emeryta należy uwzględnić te, które stanowiły podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. A to oznacza, że przychodów zwolnionych ze składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie należy ujmować w zaświadczeniu, bo nie mają one wpływu na zmniejszenie lub zawieszenie emerytury lub renty.
Lista przychodów wolnych z oskładkowania znajduje się w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. o szczegółowych zasadach ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).
Są wśród nich m.in.:
- nagrody jubileuszowe (gratyfikacje), które według zasad określających warunki ich przyznawania przysługują pracownikowi nie częściej niż co pięć lat,















