Ratunkiem jest minimalna płaca

Osoby, które nie są w stanie udowodnić za jakiś okres zarobków, mogą przyjąć obowiązujące w tym czasie najniższe wynagrodzenie

Nie zawsze dotarcie do dokumentacji potwierdzającej zarobki z lat zatrudnienia jest możliwe. Może się okazać, że została ona po prostu zniszczona przez byłego pracodawcę lub też nie wiadomo, kto ją przechowuje. Dla osób znajdujących się w takiej sytuacji przewidziano specjalną regulację. Pozwala ona przyjąć – przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia – za okresy pozostawania w stosunku pracy, za które nie ma możliwości udowodnienia zarobków, obowiązujące w tym okresie minimalne wynagrodzenie pracowników.

Najniższa płaca przyjmowana jest proporcjonalnie do okresu podlegania w danym roku ubezpieczeniu ze stosunku pracy oraz wymiaru czasu pracy. Oznacza to, że np. osoba zatrudniona przez kilka miesięcy w danym roku lub też przez kilka dni w danym miesiącu może liczyć na przyjęcie do podstawy wymiaru emerytury minimalnej płacy wyłącznie za te miesiące (dni), w których była zatrudniona. Natomiast pracownik zatrudniony na część etatu może liczyć na uwzględnienie tylko odpowiedniej części minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w okresie, gdy był zatrudniony. Ale i tak zyska na przyjęciu przez ZUS minimalnej płacy. Gdyby nie było takiej możliwości, ZUS musiałby w danym roku przyjąć wynagrodzenie w wysokości zero zł.

Do przyjęcia minimalnej płacy uprawnia również przebywanie na chorobowym. Jeśli w roku, za który nie można udowodnić zarobków, pracownik pobierał wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, zasiłek chorobowy, macierzyński, opiekuńczy lub świadczenie rehabilitacyjne, ZUS przyjmie minimalne wynagrodzenie również za cały okres pobierania tych świadczeń.

Osoby, które zamierzają wystąpić o przyznanie emerytury, a nie udowodniły zarobków za okres pozostawania w stosunku pracy, mogą liczyć na to, że ZUS sprawdzi, czy ustalenie podstawy wymiaru świadczenia z minimalnym wynagrodzeniem będzie dla nich korzystne. Jeśli jednak już wcześniej ustalił im świadczenie (np. z uwzględnieniem ,,zerowego" wynagrodzenia), mają możliwość ubiegania się o przeliczenie emerytury z zastosowaniem minimalnego wynagrodzenia za pracę. Na wyższe świadczenie mogą liczyć od miesiąca zgłoszenia wniosku w tej sprawie.

Przykład

Ubezpieczona w grudniu 2008 r. przeszła na emeryturę. Wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 92,84 proc. Byłby wyższy, ale za 2003 r. ZUS przyjął przychód w wysokości 0 zł (brak dokumentów potwierdzających zarobki). W 2003 r. ubezpieczona pracowała na pół etatu. Poza tym w styczniu, marcu i czerwcu przebywała na zwolnieniach lekarskich. Może zgłosić wniosek o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem minimalnego wynagrodzenia za miesiące styczeń – sierpień oraz za 20 dni września 2003 r. ZUS przyjmie wynagrodzenie proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, porówna je do przeciętnej płacy i wyliczy wskaźnik, który doda do sumy wskaźników z poprzednich lat. Nowy wskaźnik wyniesie 94,15 proc. Ubezpieczona otrzyma wyższą emeryturę.