Wiek emerytalny nie wystarczy do zwolnienia

Tomasz Zalewski 22-01-2009, ostatnia aktualizacja 22-01-2009 07:03

Pracodawcy będą mieli trudności z wprowadzaniem młodych kadr do firmy w miejsce emerytów. Dotychczas orzecznictwo sądów w tych sprawach było różne

autor: Bartek Sadowski
źródło: Fotorzepa
+zobacz więcej

Osiągnięcie wieku emerytalnego jako jedyna przesłanka zwolnienia z pracy wielokrotnie było przedmiotem prac Sądu Najwyższego. Dotychczasowe orzeczenia nie pozwalały na jednoznaczną ocenę tej kwestii.

Bez dyskryminacji

W wyroku z 21 kwietnia 1999 r. (sygn. I PKN 31/99) SN stwierdził, że wypowiedzenie umowy o pracę ze względu na osiągnięcie przez kobietę wieku emerytalnego (60 lat) oraz uzyskanie prawa do emerytury jest uzasadnione (art. 45 § 1 kodeksu pracy) i nie może być ocenione jako dyskryminacja pracownika ze względu na płeć lub wiek (art. 113 k.p.). Sprawa ta dotyczyła lekarki, którą pracodawca zwolnił, gdy osiągnęła wiek emerytalny. Nie zakwestionował jej kwalifikacji ani postawy w miejscu pracy. Kierował się tylko wymaganiami polityki zatrudnienia w służbie zdrowia umożliwiającej podejmowanie pracy w zawodzie także przez młodych lekarzy po ukończeniu studiów i odbyciu stażu pracy.

W innej sprawie, dotyczącej pracownika kolei, SN uznał, iż nabycie przez pracownika kolejowego prawa do emerytury na podstawie art. 40 ustawy o emeryturach i rentach z FUS stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę w rozumieniu art 45 § 1 k.p. Uzasadniając wyrok, SN powołał się na utrwalony w orzecznictwie pogląd, że przyczyna wypowiedzenia musi być rzeczywista, ale nie musi być ani zawiniona przez pracownika, ani związana z negatywną oceną jego pracy. SN w uzasadnieniu przypominał, że to nie osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego jest przyczyną rozwiązania stosunku pracy, lecz fakt, że po osiągnięciu tego wieku pracownik pozyskuje inne, poza zatrudnieniem, źródło stałego dochodu. To, według SN, jest usprawiedliwionym kryterium różnicowania sytuacji pracowników.

Lata to za mało

Sąd Najwyższy miał też odmienny pogląd na zasadność wypowiedzeń tłumaczonych wiekiem emerytalnym pracownika. Przykładem może być wyrok z 4 listopada 2004 r., w którym orzekł, że wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego jest nieuzasadnione w rozumieniu art. 45 § 1 k.p.

Niedawno, 19 listopada ubiegłego roku, SN w uchwale wydanej w poszerzonym składzie potwierdził dyskryminujący charakter wypowiedzenia umowy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego. Uchwała dotyczyła pracownicy kolei. Zgodnie z nią wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony pracownicy wyłącznie z powodu nabycia przez nią prawa do emerytury na podstawie art. 40 w związku z art. 50 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS stanowi dyskryminację ze względu na płeć (sygn. I PZP 4/08).

Wczorajsza uchwała SN odnosząca się do wszystkich zatrudnionych na podstawie umowy o pracę ucina wątpliwości co do tego, że pracodawca, wypowiadając umowę pracownikowi, który osiągnął wiek emerytalny, musi podać inne powody uzasadniające zwolnienie. Inaczej dopuszcza się dyskryminacji.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora

t.zalewski@rp.pl

Rzeczpospolita