Zakup nieruchomości rolnej jest zwolniony z podatku

Jeśli grunty w chwili zakupu są gospodarstwem rolnym, nabywca nie zapłaci daniny. Nawet jeśli wcale nie zamierza zostać rolnikiem

Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży nieruchomości trzeba zapłacić podatek w wysokości 2 proc. wartości rynkowej nabywanej rzeczy (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 101, poz. 649). Obowiązek ten ciąży na kupującym.

Ustawa przewiduje preferencje. Jedną z nich jest zwolnienie z podatku sprzedaży nieruchomości wraz z ich częściami, jeśli w chwili dokonania czynności nabywane grunty stanowią, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, gospodarstwo rolne lub staną się nim u nabywcy albo powiększą jego gospodarstwo. Nie dotyczy to jednak budynków mieszkalnych ani ich części znajdujących się na obszarze miast.

Ustawa o podatku rolnym stanowi, że gospodarstwem rolnym jest obszar ziemi sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.

Dodatkowym warunkiem jest wielkość nieruchomości – gospodarstwem rolnym są tylko te grunty, których łączna powierzchnia przekracza 1 ha lub hektar przeliczeniowy.

Z przepisów wynika więc, że jeśli kupujemy działki, które w chwili transakcji są gospodarstwem rolnym w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, nie zapłacimy daniny od zakupu niezależnie od tego, jak zamierzamy wykorzystać te nieruchomości. Możemy więc zaraz po nabyciu rozpocząć ich wykorzystywanie do innej działalności. W takiej sytuacji czasem może być konieczne przekwalifikowanie tych gruntów.

Można przypuszczać, że zwolnienie z podatku miało na celu ułatwienie tworzenia, przejmowania i powiększania gospodarstw rolnych. Przepisy zostały sformułowane w taki sposób, że skorzystać z nich może każdy kupujący, pod warunkiem że w chwili nabycia grunty tworzą gospodarstwo.

Ze względu na decydujące znaczenie momentu transakcji nie jest ważne to, że nabywca złoży deklarację na podatek od nieruchomości, a nie podatek rolny. Deklaracja podatnika nie jest bowiem wiążąca dla organów podatkowych. Takie stanowisko zajął też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 stycznia 2011 r. (sygn. III SA/Wa 1370/10). Sąd stwierdził w nim bezzasadnie pobrany przez notariusza podatek od czynności cywilnoprawnych od gruntu rolnego. W podobnych wypadkach nabywcy mają spore szanse na wygraną w dochodzeniu swoich racji, gdyż przepisy są jasne.