Na swoich stronach spółka Gremi Business Communication Sp. z o.o. wykorzystuje wraz z innymi podmiotami pliki cookies (tzw. ciasteczka) i inne technologie m.in. w celach prawidłowego świadczenia usług, odpowiedniego dostosowania serwisów do preferencji jego użytkowników, statystycznych oraz reklamowych. Korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza wyrażenie zgody na użycie plików cookies w pamięci urządzenia. Aby dowiedzieć się więcej o naszej polityce prywatności kliknij TU.

REKLAMA
|
  • Warszawa
  • Białystok
  • Bydgoszcz
  • Gdańsk
  • Kalisz
  • Katowice
  • Kielce
  • Kraków
  • Lublin
  • Łódź
  • Olsztyn
  • Opole
  • Poznań
  • Rzeszów
  • Szczecin
  • Toruń
  • Wrocław
  • Zielona Góra
Tutaj jesteś: rp.pl » Wiadomości » Wydarzenia dnia » Raport "Rz"

Raport "Rz"

Kościelna ziemia zagrabiona i odzyskana

Ewa K. Czaczkowska 15-10-2010, ostatnia aktualizacja 16-10-2010 03:31

Kościołowi po 1989 r. przekazano łącznie ok. 90 tys. hektarów. Komuniści odebrali wcześniej ok. 140 tys.

Przed II wojną światową posiadał ok. 383 tys. hektarów gruntów. Po wojnie większość, bo 220 tys. ha, została na terenach włączonych do ZSRR. Z danych dawnego Urzędu do spraw Wyznań wynika, że zaraz po wojnie wszystkie Kościoły i związki wyznaniowe posiadały na terenach Polski centralnej, czyli tych, które były w granicach Polski przed 1939 i po 1945 roku, 177 630 ha. Ile dokładnie z tej powierzchni posiadał Kościół katolicki – nie wiadomo. Szacuje się, że 95 proc. (ok. 170 tys. ha).

Tę ziemię komuniści zabrali Kościołowi niemal w całości, choć nie od razu. W 1944 r. w reformie rolnej Kościół stracił jedynie działki leśne o powierzchni większej niż 25 ha.

Początek grabieży

Grabież majątku kościelnego zaczęła się w 1948 r. i trwała do 1965 r. Na początek państwo zajęło dobra zakonów: szpitale, apteki (np. bonifratrzy i kamilianie mieli ich sieć w całej Polsce), sanatoria, ośrodki pomocy. W 1937 r. zgromadzenia zakonne prowadziły 274 szpitale, które dysponowały 35 tys. łóżek. Jaka część z nich ocalała po wojnie i ile z nich zakony odbudowały – nie wiadomo. Wiadomo natomiast, że tylko na Śląsku w 1951 r. państwo zajęło 23 katolickie szpitale.

Jednocześnie państwo zajmowało szkoły, internaty, sierocińce, przedszkola, żłobki, ośrodki pomocy, które były własnością instytucji kościelnych. Tylko zakony w 1948 r. prowadziły 153 szkoły. Z dokumentów wynika, że do 1956 r. państwo przejęło 65 takich przedszkoli, 31 zakładów wychowawczych oraz 11 internatów dla studentów. W styczniu 1950 r. komuniści przejęli Caritas z jego wszystkimi placówkami – przytułkami, kuchniami dla ubogich, domami noclegowymi, ambulatoriami. Majątek ruchomy Caritasu wyceniano w tym czasie na 20 mln zł.

Państwo zaczęło zajmować grunty kościelne po uchwaleniu przez Sejm 20 marca 1950 r. tzw. ustawy o przejęciu dóbr martwej ręki. Gwarantowała ona Kościołowi pozostawienie gospodarstw do 50 ha w centralnej Polsce i 100 ha na tych ziemiach w województwach śląskim, poznańskim i pomorskim, które przed 1939 r. leżały w granicach II RP. Jednak od początku zapisy te były łamane. To m.in. było powodem powstania po 1989 r. Komisji Majątkowej.

Ks. prof. Dariusz Walencik, prawnik, autor wydanej dwa lata temu książki "Rewindykacja nieruchomości Kościoła katolickiego w postępowaniu przed Komisją Majątkową", podaje, że według Urzędu do spraw Wyznań tylko w 1950 r. państwo przejęło 980 nieruchomości o powierzchni 66 tys. ha, które należały do wszystkich związków wyznaniowych.

W połowie stycznia 1951 r. zabranych gruntów było już 89 tys. ha (dane Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych). W tych dokumentach nie wyszczególniono, ile ziemi należało do poszczególnych związków wyznaniowych, choć wiadomo, że większość była własnością Kościoła katolickiego.

Czesław Janik ze Stowarzyszenia na rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo Neutrum podaje 89 tys. ha jako pełną powierzchnię przejętych gruntów kościelnych, gdyż, jak tłumaczy, nie ma późniejszych całościowych spisów. Wiadomo jednak, że po styczniu 1951 r. grunty te nadal przejmowało państwo. Ile? Nie ma dokładnych danych. W różnych publikacjach padają liczby od 90 do 155 tys. ha ziemi. Z obliczeń ks. prof. Walencika wynika, że państwo zajęło w sumie w Polsce centralnej ok. 144 tys. ha ziemi, która należała do wszystkich związków wyznaniowych.

...
Poprzednia
1 2 3 4 5

Przeczytaj więcej o:  caritas , Czesław Janik , Dariusz Walencik , diecezja , episkopat , GUS , II wojna światowa , komisja majątkowa , komuniści , kościół , Ministerstwo Finansów , mswia , Neutrum , nieruchomości , przedszkola , rekompenstaty , samorząd , sanatoria , sejm , Stowarzyszenia na rzecz Państwa Neutralnego Światopoglądowo Neutrum , szkoły , szpitale , zakony , ziemia , Ziemie Odzyskane

Rzeczpospolita
Żadna część jak i całość utworów zawartych w dzienniku nie może być powielana i rozpowszechniana lub dalej rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny lub inny albo na wszelkich polach eksploatacji) włącznie z kopiowaniem, szeroko pojętą digitalizacją, fotokopiowaniem lub kopiowaniem, w tym także zamieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody Gremi Business Communication. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części bez zgody Gremi Business Communication lub autorów z naruszeniem prawa jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.
Rekomenduj artykuł, oddano głosów: 

KOMENTARZ DNIA

Tu nas znajdziesz: DO GÓRY
Zamknij

Przeczytaj też: >>

Główkują, jak wydawać mniej

Ciemniejsze ulice, likwidacje szkół, zwolnienia pracowników, zakupy grupowe – to pomysły samorządów na kryzys >>
common