Czy sędzia z dyscyplinarką może być nieskazitelnym notariuszem

autor: Krzysztof Mystkowski

źródło: KFP/Fotorzepa

Sądy znajdują się stale pod presją władzy ustawodawczo-rządowej

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Sądy powinny kontrolować dyscyplinarki prawników
• Adwokaci pod lupą Strasburga
• Radca zgrzeszył raz, ukarali go trzykrotnie
• Adwokacki sąd dyscyplinarny wydalił z zawodu aplikantkę
• Radca nie starał się jak należy
• Prezes sądu jechał po pijanemu. Immunitet go nie obroni
• Mecenas Chałas przegrał z „Rzeczpospolitą”
• Radca prawny może zostać rejentem
• Badanie wniosku o uchylenie immunitetu sędziego będzie ograniczone
• Nadchodzi reforma dyscyplinarek prawników
• Czasem sędzia powinien umieć asertywnie odmówić szefowi
• Nie będzie kary za bezprawny areszt
• Sąd powie, jak się poskarżyć na sędziego

Powołanie na rejenta byłego sędziego wywołało zażarty spór między Ministerstwem Sprawiedliwości a samorządem notarialnym

W styczniu 2009 r. minister sprawiedliwości powołał byłego sędziego na notariusza. Rada izby notarialnej wystąpiła najpierw o ponowne rozpatrzenie sprawy, a potem o stwierdzenie nieważności decyzji utrzymującej powołanie w mocy.

Rada twierdziła, że minister nie przeprowadził należycie procedury oceny kandydatury na rejenta pod kątem wymaganej przez przepisy prawa o notariacie nieskazitelności charakteru. Zarzucała, że dopuścił do zawodu osobę, która nie dawała rękojmi prawidłowego jego wykonywania. Nie wziął bowiem pod uwagę dokumentów z akt kandydata, w tym pisma prezesa jego sądu do rzecznika dyscyplinarnego z żądaniem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zawierało ono ponad 30 zarzutów, dotyczących m.in. obrazy przez sędziego przepisów prawa i uchybienia godności urzędu.

Zarzucano ministrowi, że nie uwzględnił lustracji pracy sędziego

Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że wszystkie okoliczności wyjaśnił wcześniej. Wobec kandydata na notariusza toczyło się tylko jedno postępowanie dyscyplinarne w trakcie 11-letniej kariery sędziowskiej. Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny stwierdził wtedy, że jako sędzia popełnił przewinienie służbowe o niedużym ciężarze gatunkowym. Minister upierał się, że kandydat na notariusza gwarantuje bezpieczeństwo obrotu prawnego jako osoba zaufania publicznego i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.

Rada złożyła wniosek o rozpatrzenie tej sprawy jeszcze raz. Minister nie zmienił jednak decyzji. Kandydat przez wiele lat był sędzią, przewodniczącym wydziału, ma szeroką wiedzę i doświadczenie zawodowe – argumentował. W opisanej zaś przez radę sprawie mnogości zarzutów dotyczących jego pracy sędziowskiej nie doszło do wydania orzeczenia dyscyplinarnego, nie można więc mówić o popełnieniu przewinień. Zdaniem ministra rada izby notarialnej w trakcie postępowania nie powinna była ferować wyroków o uchybieniach zawodowych kandydata.

Rada zaskarżyła decyzję ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie procedury. Chodziło też o to, że nie wziął pod uwagę wyników lustracji pracy kandydata jako sędziego. Wytknięto mu wtedy, że wyznaczał rozprawy na wokandzie co 15 minut, niezależnie od rodzaju, w dodatku nie zawsze dwa razy w tygodniu. Strony składały wnioski o jego wyłączenie, skarżąc się na stronniczość i brak kultury.

Rada podkreślała, że postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu nie wszczęto, bo zrzekł się urzędu sędziego w październiku 2008 r. Według rady minister kierował się nie przepisami prawa, lecz polityką liberalizacji dostępu do zawodu notariusza – za wszelką cenę i każdemu chętnemu.

WSA oddalił skargę, orzekając, że minister prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie powołania byłego sędziego na notariusza (sygnatura akt: II GSK 1461/10). Nie było także uchybień w ocenie przesłanek wymaganych przez prawo o notariacie. Wyrok uchylił jednak Naczelny Sąd Administracyjny. Sprawa trafiła z powrotem do ministra.