Kalendarium podróżnika
Spas w Grabarce
Już za kilka dni biegnące wśród sosnowych lasów i kamienistych pól drogi i dróżki wokół leżącej pod Siemiatyczami Grabarki zapełnią się tłumami pielgrzymów
17–19 sierpnia
Spas w Grabarce
Wyznawcy prawosławia z całej Polski zmierzać będą na Świętą Górę by uroczyście obejść Święto Przemienienia Pańskiego (nazywane niekiedy Spasa Izbawnika, a potocznie po prostu Spasem). Grabarka znana jest przede wszystkim za sprawą krzyży, których tysiące wznoszą się na wzgórzu wokół cerkwi. Najróżniejszej formy i wielkości, od kilkucentymetrowych do wielometrowych. Krzyże stawiane są w najróżniejszych intencjach, także jako wotum dziękczynne. Jednak w całej pełni sens tego miejsca można zrozumieć, kiedy się je zobaczy w dzień świąteczny.
Przeczytaj jak wyglądał Spas w Grabarce w latach 70-tych XX w. i zobacz galerię zdjeć
Święto Spasa obchodzone jest 19 sierpnia (według kalendarza gregoriańskiego, którego używamy obecnie, jednak – gwoli ścisłości – w obowiązującym w Cerkwii kalendarzu juliańskim jest to 6 sierpnia). W Cerkwii używa się nie tylko dawnego kalendarza, także dzień liturgiczny zaczyna się zgodnie z tradycją bizantyjską wraz z nastaniem zmierzchu. Więc długa sekwencja następujących po sobie kolejnych nabożeństw i liturgii zaczyna się już popołudniem poprzedniego dnia od Nabożeństwa Całonocnego Czuwania (18:00), później następuje śpiewanie Akatystu za zmarłych, kolejne odprawiane w nocy liturgie, wreszcie uroczysta liturgia i procesja o (10:00). Przy tej okazji następuje też poświęcenie owoców, taki prawosławny odpowiednik katolickiej Matki Boskiej Zielnej.
Ciekawe ujęcie kościołów wschodnich jako wglądu w pierwotny kształt chrześcijaństwa można znaleźć u William Dalrymple'a
W tym roku uroczystości będą szczególnie podniosłe, mija dokładnie 300 lat od pierwszego potwierdzonego tutaj cudu, ocalenia mieszkańców okolicy od zarazy. Z tej racji gościem tegorocznego Spasa ma być sam Patriarcha Ekumeniczny Konstantynopola Bartolomeusz.
Grabarka jest jednym z tych miejsc, które pozwalają lepiej wczuć się w klimat dawnej wielonarodowej, wielowyznaniowej, wielojęzycznej Rzeczpospolitej Obojga Narodów, i jako taka z pewnością może znaleźć na liście miejsc, które obowiązkowo trzeba kiedyś zobaczyć. Dla chrześcijan innych denominacji spotkanie się z prawosławiem, to szansa na lepsze zrozumienie korzeni, tradycji, która tutaj zachowana jest w formie daleko bardziej nawiązującej do chrześcijanstwa pierwszych wieków, niż ma to miejsce w kościołach Zachodu
Grabarka w internecie
Informacje praktyczne
- jadąc samochodem pamiętać trzeba o ogromnych problemach z parkowaniem w pobliżu samego klasztoru, i o korkach, lepiej samochód zostawić gdzieś wcześniej i dojść na miejsce na piechotę; jadąc pociągiem wysiadamy na stacji Sycze (z Warszawy połączenie Koleji Mazowieckich z przesiadką w Siedlcach; KM wozi w sezonie rowery za darmo)
- w okolicznych wsiach jest kilka agroturystyk, pensjonaty i restauracje w Siemiatyczach i Mielniku. Można się także rozbić z namiotem na polach biwakowych przeznaczonych dla pielgrzymów.
- wypada pamiętać o przestrzeganiu zasad obowiązujących na Świętej Górze: m.in. co do odpowiedniego stroju i zachowania, oraz nie fotografowania we wnętrzu cerkwii.
Pożyteczne lektury
- Dostępna po polsku literatura o prawosławiu jest całkiem obszerna. Bardzo dobrym ogólnym wprowadzeniem może być praca Elżbiety Przybył, Prawosławie, Kraków: Znak, 2006.
- O specyfice duchowości cerkwi prawosławnej bardzo ciekawie opowiada mała książeczka ks. Tomáša Špidlika, Dusza rosyjska, Poznań: W drodze, 2002.
Zobacz stronę internetową autora sparfianowicz.wordpress.com
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
