Literatura
Stachura nosił pistolet i namiętnie grywał w pokera
Jesienią do księgarń trafią nieznane dzienniki autora „Siekierezady”. Wielbiciele jego twórczości będą zaskoczeni
Sted. Legendarny tramp w dżinsowej kurtce. Outsider ruszający z gitarą na włóczęgę po kraju. Ten obraz Edwarda Stachury (1937 – 1979) przechowywali w pamięci jego fani. Ale skończyło się. Nieznane dzienniki pisarza (29 zeszytów różnej objętości), które odkrył i do druku przygotował literaturoznawca Dariusz Pachocki, ujawnią nieznane fakty z życia autora „Całej jaskrawości”. Okazuje się, że Stachura był pokerzystą. Grywał też – na pieniądze – w szachy. Aby na bezdrożach czuć się bezpiecznie, ukończył kurs judo. Załatwił sobie pistolet.
– Znalazłem informację, że musi go odebrać od rusznikarza – powiedział „Rz” Dariusz Pachocki. – Chyba nikt by się nie domyślił, że tak doświadczony wędrowiec bał się psów.
Nachodziły go wizje napaści rozwścieczonej sfory wiejskich kundli. Stachura niezwykle dbał o swój wygląd – przez wiele lat chodził do kosmetyczki.
Dzienniki zaczął prowadzić w połowie lat 50. Ostatnie notatki zrobił na kilka dni przed samobójczą śmiercią.
– W dziennikach pojawiają się nazwiska jego znajomych – m.in. Ryszarda Kapuścińskiego – oraz postaci ze świata literackiego, jak choćby Marka Hłaski – wyjaśnia Pachocki. – Należy jednak podkreślić, że Stachura miał pełną świadomość, iż zapiski te zostaną opublikowane. Dlatego najczęściej zachowywał powściągliwość. O pewnych sprawach milczał. Czasem ukrywał znajomych pod inicjałami. Jednak najważniejszy w tych dziennikach jest sam Stachura. Myślę, że zupełnie na miejscu byłoby tu motto z Gombrowicza: „Poniedziałek – ja, wtorek – ja, środa – ja…”.
Co znajduje się w książce przygotowywanej przez oficynę Iskry?
– Relacje z odwiedzanych miejsc, opisy stanu ducha, informacje o wschodach i zachodach słońca i księżyca – wylicza Pachocki. – Dzienniki zawierają również niepublikowane utwory pisarza, pomysły na powieści, opowiadania, wiersze, scenariusze filmowe, listy dłużników, kolejność piosenek na recitalach. Cytowane są fragmenty listów.
Ciekawe, że od maja do lipca 1979 r. Stachura prowadził zapiski bardziej uporządkowane, jednolite pod względem gatunkowym. Są regularne, konsekwentne i pozbawione dodatków oraz wtrętów. Będą stanowić końcową część edycji.
Dariusz Pachocki natrafił na dzienniki kilka lat temu w warszawskim Muzeum Literatury. W 1985 r. przekazała je tam Marta Kucharska, która mieszkała z pisarzem w ostatnich latach jego życia.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
