Ranking Samorządów 2010
Budują coraz więcej
W tym roku samorządy chcą wydać na ten cel blisko 60 mld zł. Od 2001 r. wydały na inwestycje blisko 200 mld zł
W ciągu 20 lat działania samorządy stały się czołowym inwestorem w Polsce. W czasie spowolnienia gospodarki to właśnie lokalne inwestycje stały się jej kołem zamachowym. I to mimo że z powodu niższych wpływów z podatków cześć inwestycji musiały przekładać na kolejne lata. – Niektóre zadania z wieloletniego planu inwestycyjnego musieliśmy przenieść poza 2014 r., ale z nich nie rezygnujemy – mówi Teresa Blacharka, skarbniczka Gdańska, jednego z najaktywniejszych inwestycyjnie miast.
Tańsze wykonanie
Jeszcze w 2007 r. wielu samorządowców obawiało się, że współfinansowanych przez Unię dróg czy hal sportowych nie będzie miał kto budować. Tymczasem liczba chętnych w przetargach w zeszłym roku rosła, a ceny oferentów spadały nawet o 20 proc. – To oznacza, że de facto inwestycji mogło być o wiele więcej – mówi Paweł Krzysztof Swianiewicz, prof. Uniwersytetu Warszawskiego.
A ile wyniosły wydatki? Tego do końca określić się nie da. Według zestawień resortu finansów wydatki inwestycyjne samorządów wyniosły w zeszłym roku 41,6 mld zł, choć plany były o blisko 7 mld zł wyższe. Nakłady na inwestycje rosły w tempie 35 proc., czyli o wiele szybciej niż łączne wydatki samorządów. – W 2009 r. inwestycje budżetowe wyniosły 14,5 mld zł, podczas gdy samorządy dysponujące o połowę niższym budżetem wydały na nie blisko 42 mld zł. I rola samorządów rośnie – podkreślał ostatnio Kazimierz Kotowski, prezes Związku Powiatów Polskich.
Kolejne miliardy samorządy wydają za pośrednictwem spółek celowych, które stają się z roku na rok coraz bardziej popularne, m.in. dlatego, że nie obciążają wskaźników zadłużenia.
Co i za ile
Na ten rok plany są wyjątkowo ambitne. Według sprawozdań samorządy chcą wydać na inwestycje 59,2 mld zł, nie wliczając spółek. Co zamierzają za to zrealizować? W tym roku po raz pierwszy poprosiliśmy, by poinformowały nas w ankiecie o inwestycjach przekraczających 20 mln zł. Także tych realizowanych przez spółki celowe. Musiały one być realizowane lub zakończone w 2009 r., a niezbędne minimum to podpisana umowa z wykonawcą. Takich przykładów dostaliśmy ponad 250. W przypadku najmniejszych gmin były to zwykle inwestycje w sieci wodne i kanalizacyjne. O zestawienie poprosiliśmy też Warszawę, która w rankingu nie jest uwzględniana. Selekcji 150 projektów, które trafiły do tabeli, dokonywaliśmy m.in. na podstawie tego, jak dalece są ciekawe.
Ciekawych pomysłów jest coraz więcej. Samorządy poza masą inwestycji drogowych i wodno-kanalizacyjnych coraz częściej chcą inwestować w rozwój innowacyjności, ośrodki naukowe, ale też specjalistyczne placówki ochrony zdrowia. Przykładem jest chociażby Warszawa, która buduje wielofunkcyjne centrum dla osób z chorobą Alzheimera. Koszt inwestycji to 67 mln zł.
Twarzą do wody
Coraz więcej samorządów położonych nad rzekami i jeziorami stara się poprawić dostęp do nich. Na Mazurach popularne są programy chroniące akweny wodne przed zanieczyszczeniami, głównie przez budowę kanalizacji i przydomowych oczyszczalni. Największy z nich to prawdopodobnie program ochrony wód Jeziora Żywieckiego za 900 mln zł. Z kolei Połczyn-Zdrój realizuje za ponad 170 mln zł program „Gospodarka wodno-ściekowa w dorzeczu Parsęty”.
Stolica prowadzi rewitalizację bulwarów wiślanych. Mają być gotowe w 2012 r., a wartość inwestycji to 60 mln zł, z czego 17 mln pochodzi z UE. Sopot w połowie przyszłego roku chce oddać do użytku przystań jachtową. Jej budowa kosztować będzie 65,6 mln zł.
Port jachtowy za 20 mln zł buduje także Świnoujście. Dostało na ten cel 7,2 mln zł z UE, ale za to w 100 proc. Unia sfinansowała budowę portu rybackiego w Basenie Bosmańskim.
Turystyczne gratki
Samorządy, i to nie tylko te duże, wydają sporo pieniędzy na infrastrukturę turystyczną. I to nie zawsze typową. Do piwnic turystów chcą sprowadzić m.in. Warszawa i Kraków. Stolica od 2006 r. prowadzi renowację i adaptację piwnic Starego Miasta na placówki kulturalne i centrum informacji turystycznej. W wyniku realizacji projektu powstanie też ścieżka turystyczna pod nazwą Szlakiem Kulturalnych Piwnic Starego Miasta, która ma przybliżyć zwiedzającym historię powstawania, zniszczenia i odbudowy Starówki. Łączny koszt projektu, który ma zostać zrealizowany do I kw. 2011 r., to ponad 8,8 mln euro, przy czym 4,5 mln euro pochodzi z funduszy unijnych.






