Nieruchomości gminne i powiatowe
Gmina zapłaci odszkodowanie
Jeżeli sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu przyzna eksmitowanemu prawo do lokalu socjalnego od gminy, to za jego niedostarczenie na czas samorząd musi płacić poszkodowanemu właścicielowi
Co do zasady obowiązek uiszczania odszkodowania spoczywa na osobach, które lokal zajmują bez tytułu prawnego. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy najemca otrzyma wyrok nakazujący opuszczenie lokalu, a tego nie uczyni.
Wówczas ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jedn. DzU z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.) nakłada na niego obowiązek uiszczania comiesięcznego odszkodowania (art. 18 ust. 1). Jego wysokość odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu.
W sytuacji, gdy kwoty te nie pokrywają poniesionych przez właściciela strat, może on żądać odszkodowania uzupełniającego.
Odszkodowanie opłacają również lokatorzy uprawnieni do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu. Jego wysokość odpowiada wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byliby obowiązani uiszczać, gdyby stosunek prawny nie wygasł (art. 18 ust. 3).
Prawo do lokalu socjalnego
W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu.
W określonych sytuacjach sąd, wydając wyrok eksmisyjny, ma obowiązek przyznać lokal socjalny. Ma to miejsce w przypadku, gdy nakazuje opuścić wynajmowany lokal: kobiecie w ciąży; małoletniemu, niepełnosprawnemu lub ubezwłasnowolnionemu i opiekunowi; obłożnie choremu; emerytowi (renciście) spełniającemu kryteria do otrzymania pomocy społecznej; bezrobotnemu; osobie spełniającej przesłanki określone w uchwale rady gminy.
Wyjątkiem są sytuacje, w której osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż ten, z którego są eksmitowane. Natomiast o braku prawa do lokalu socjalnego sąd może orzec w szczególności, gdy powodem eksmisji jest rażące lub uporczywe wykraczanie lokatora przeciwko porządkowi domowemu, które uciążliwym czyni korzystanie z innych lokali w budynku (art. 13 ustawy o ochronie praw lokatorów).
Działanie niezgodne z prawem
W przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez osoby bez tytułu prawnego, nieopłacające żadnych opłat za ten lokal, nawet opłat eksploatacyjnych, i braku – na skutek niedostarczenia przez gminę tym osobom lokalu socjalnego – możliwości wynajęcia lokalu mieszkalnego lub jego sprzedaży, po stronie powodowego właściciela występuje szkoda (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2009 r., VI ACa 1392/08).
W takiej sytuacji, jak wynika z treści art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, obowiązek odszkodowawczy może obciążać również gminę. Ma to miejsce wówczas, gdy jednostka ta nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku sądu. W takiej sytuacji właściciel może dochodzić odszkodowania od gminy na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego.
Zgodnie z jego treścią za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Ponieważ dostarczanie lokali socjalnych jest obowiązkiem gmin, to również te jednostki ponoszą odpowiedzialność za niewłaściwe wykonywanie tego zadania.
Potwierdza to orzecznictwo. Przykładowo przytoczyć można postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2008 r.
Czytamy w nim m.in., że treść art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów jest jednoznaczna. Stanowi on, że jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze od gminy na podstawie art. 417 k.c.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
