Oświata i edukacja
Podstawa programowa jest darmowa
Gminy mają problemy z podejmowaniem uchwał określających, za jakie zajęcia prowadzone w przedszkolach rodzice muszą płacić dodatkowo. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie zamierza im tego ułatwić
Opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych ustala rada gminy. Tak wynika z art. 14 ust. 5 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.).
Przepis ten nakazuje jednocześnie przy podejmowaniu takich uchwał uwzględnić treść art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym przedszkolem publicznym jest takie, które prowadzi bezpłatne nauczanie i wychowanie w zakresie co najmniej podstawy programowej wychowania przedszkolnego.
Z powyższego wynika, że w gminnych przedszkolach publicznych zajęcia w ramach podstawy programowej obligatoryjnie muszą być prowadzone bezpłatnie. Natomiast opłaty – jeżeli rada zdecyduje się na ich wprowadzenie – mogą być pobierane za świadczenia, które do tej podstawy nie wchodzą.
Ponad minimum
Trzeba mieć na uwadze przepis art. 67a ustawy o systemie oświaty, który określa zasady ponoszenia opłat za korzystanie ze stołówek w placówkach oświatowych. Z połączenia treści przepisów art. 14 ust. 5 i art. 67a wynika więc, że opłaty za naukę w przedszkolu mogą być pobierane za zajęcia dodatkowe oraz za wyżywienie.
Opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli ustalane są w akcie będącym aktem normatywnym, mającym charakter aktu prawa miejscowego i podlegającym ogłoszeniu we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Powinien on określać dokładnie, jakie opłaty są pobierane za zajęcia wykraczające poza podstawę programową oraz jakie opłaty rodzice ponoszą za wyżywienie dziecka.
Wynika to wprost z orzecznictwa sądów administracyjnych, które kwestionują m.in. uchwały wprowadzające opłaty sztywne, jednolite dla wszystkich. Argumentują, że wprowadzenie takich opłat nie pozwala na kontrolę, czy jest ona ponoszona wyłącznie za świadczenia przekraczające podstawę programową wychowania przedszkolnego.
Sądy, uchylając takie uchwały podkreślały również, że takie zapisy zmuszają do ponoszenia wyznaczonej w ten sposób opłaty w każdym przypadku, niezależnie od tego, w jakim rozmiarze dziecko z takich usług dodatkowych korzysta (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 maja 2008 r., III SA/Lu 167/08).
Ponadto, jak podkreślił WSA we Wrocławiu w wyroku z 30 maja 2007 r.(IV SA/Wr 122/07), aby rada gminy mogła ustalić opłaty za świadczenia prowadzonych przez gminę przedszkoli publicznych, musi wykazać, iż przedszkole prowadzi nauczanie i wychowanie ponad wymagane minimum programowe .
Co trzeba realizować
O tym, co wchodzi w minimum programowe realizowane w przedszkolach publicznych, można się dowiedzieć z lektury rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. (DzU z 2009 r. nr 4, poz. 17).
Konkretnie chodzi o załącznik nr 1 do rozporządzenia, w którym określona została podstawa programowa wychowania dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach oraz innych form wychowania przedszkolnego.
Załącznik ten zawiera jednak jedynie kierunkowe wskazówki określające, jakiego typu zajęcia powinny być w ramach podstawy programowej realizowane.
Załącznik ten wskazuje, że w ramach podstawy programowej należy prowadzić zajęcia wspomagające rozwój i kształcące dzieci w następujących obszarach:
- kształtowanie umiejętności społecznych;
- kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych i kulturalnych;
- wspomaganie rozwoju mowy dzieci;
- wspieranie dzieci w rozwijaniu czynności intelektualnych;
- wychowanie zdrowotne i kształtowanie sprawności fizycznej;
- wdrażanie do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych;
- wychowanie przez sztukę;
- edukacja matematyczna;
- kształtowanie gotowości do nauki czytania i pisania.
Rozporządzenie zawiera również wskazanie, w jakim czasie tę podstawę trzeba realizować. Jedną piątą czasu należy przeznaczyć na swobodną zabawę dzieci, jedną piątą na zabawy ruchowe na powietrzu, jedną piątą na zajęcia dydaktyczne, a czas pozostały (dwie piąte) nauczyciel powinien zagospodarować dowolnie, zaznaczając, że w tej puli mieszczą się czynności samoobsługowe, opiekuńcze, organizacyjne i inne).
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
