Czas na zmiany

Przepisy podatkowe utrudniają, a w niektórych przypadkach wręcz uniemożliwiają działalność społeczną

Pozwoli to zmienić przygotowana po raz pierwszy lista postulatów zniesienia barier związanych z funkcjonowaniem organizacji pozarządowych, zawierająca propozycję zmian systemowych. Zostanie wkrótce opublikowana na stronach www.ngo.pl i poddana szerokim konsultacjom.

Każdy, kto choćby próbował zaangażować się w działalność społeczną, wie, jak bardzo jest to skomplikowane. Największe trudności napotykają niewielkie lokalne inicjatywy. Na przykład grupy rodziców, którzy chcą założyć fundację lub stowarzyszenie, by szukać pomocy dla swoich chorych dzieci, na wstępie dowiadują się, że założona przez nich organizacja będzie musiała prowadzić pełną księgowość, co kosztuje 500 zł miesięcznie. Nie mając żadnych finansów, muszą więc zainwestować 6 tys. zł rocznie. 

Rozwiązaniem tego problemu byłoby prowadzenie uproszczonej rachunkowości w organizacjach, których przychody nie przekraczają 50 tys. zł rocznie.

Inna istotna bariera to obowiązek stosowania przez wszystkie najmniejsze organizacje skomplikowanych procedur wynikających z ustawy o  przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Takie rygory nie mają uzasadnienia, gdy roczne obroty organizacji nie przekraczają 20 tys. zł. 

Jeszcze więcej trudności wiąże się z pozyskiwaniem środków na działalność organizacji i jej cele statutowe. Przykładowo fundacja, która wystawia na aukcji charytatywnej przedmioty wytworzone przez swoich podopiecznych, np. osoby niepełnosprawne, musi od otrzymanej w ten sposób kwoty zapłacić VAT. Na cele statutowe zostaje więc mniej pieniędzy.

Także dotychczasowe rozwiązanie kwestii VAT od charytatywnych esemesów jest dalece niedoskonałe. Problemy związane z VAT ma również Centrum Pro Bono, które zapewnia organizacjom non-profit dostęp do bezpłatnej pomocy prawnej świadczonej przez renomowane kancelarie prawne z całej Polski. Przepisy wyraźnie utrudniają działalność pro bono kancelarii, gdyż od bezpłatnych porad prawnych teoretycznie powinny odprowadzić VAT.

Przepisy nie sprzyjają również tworzeniu przez organizacje pozarządowe spółek kapitałowych, które mogłyby np. dawać zatrudnienie osobom niepełnosprawnym. To tylko kilka przykładów pokazujących, że prowadzenie działalności społecznej wymaga wyjątkowej determinacji. Miejmy nadzieję, że rząd i parlament po zapoznaniu się z listą barier wprowadzi odpowiednie zmiany legislacyjne. Chodzi przecież o stworzenie sprzyjającego klimatu dla inicjatyw społecznych i zwiększenie aktywności obywatelskiej.

Autorka jest koordynatorką programu Centrum Pro Bono