Spadki
Nie ma wspólnych testamentów
Małżonkowie mogą spisać na swoją rzecz dwa odrębne testamenty, ale najpierw ich dzieci powinny się zrzec dziedziczenia
– Żyję i mieszkam z żoną, z którą od początku naszego małżeństwa mamy ustawową wspólnotę małżeńską i nie planujemy tego zmieniać aż do naszej śmierci. Mamy dwoje dorosłych dzieci, które posiadają własne rodziny i domy. Czy zapis windykacyjny umożliwia notarialne przekazanie sobie wzajemnie naszego domu, w którym aktualnie mieszkamy, tzn. równoczesne sporządzenie takich zapisów (testament małżeński): żona na moją rzecz, a ja na rzecz żony? – pyta Waldemar N. – Nie wiemy, kto pierwszy odejdzie z tego świata, a żadne z nas nie chce mieć problemów spadkowych z dziećmi i ich współmałżonkami w razie śmierci jednego z nas.
Prawo spadkowe nie dopuszcza testamentów wspólnych małżeństwa, jak zresztą testamentów wspólnych innych osób – krewnych czy obcych (art. 942 kodeksu cywilnego). Taki testament będzie nieważny. Przekonanie, że można sporządzić testament małżeński jest wciąż powszechne, ale nieuprawnione.
Mąż i żona mogą na kilka sposobów zarządzić majątkiem na wypadek śmierci
W konsekwencji także zapis windykacyjny, który bezwzględnie musi być zamieszczony w testamencie, na dodatek notarialnym, może być zapisem tylko jednego spadkodawcy (małżonka) i musi być w jego testamencie. Rzecz w tym, że w tej sprawie jest on raczej niemożliwy.
Stosowany od 23 października tego roku zapis windykacyjny (art. 9811-6 k.c.) pozwala zadysponować oznaczoną rzeczą, np. mieszkaniem, na rzecz zapisobiorcy (małżonka), ale trzeba uważać na dwie sprawy. Po pierwsze, zapis nie może obejmować większości spadku. Po drugie, notariusze mają w zasadzie pewność, że w zapisie windykacyjnym nie można zadysponować składnikiem należącym do wspólności małżeńskiej.
– Dlatego najlepszym zabezpieczeniem małżonków byłoby zawarcie z dziećmi umowy notarialnej o zrzeczeniu się dziedziczenia. Następnie należałoby sporządzić dwa odrębne testamenty, w których jeden z małżonków spadkobiercą ustanawia drugiego.
– Mogą być spisane tego samego dnia, także u tego samego notariusza, żona np. o 15, a mąż o 15.30 – wskazuje notariusz Anna Dańko-Roesler.
Zrzeczenie się dziedziczenia wymaga jednak zgody dzieci. Nie ma tych problemów, gdy mieszkanie stanowi odrębny majątek małżonka, a tym bardziej jest tylko elementem większego majątku spadkowego. W tym drugim przypadku mieszkanie może zadysponować zapisem windykacyjnym, w szczególności małżonkowi, który niemal automatycznie stanie się jego właścicielem po śmierci małżonka.
Gdy zaś majątek małżonka ogranicza się tylko do mieszkania czy domu (nasz czytelnik tego jednoznacznie nie wskazał), małżonkowie mogą się wymienić zwykłymi testamentami.
– W takiej sytuacji właściwym rozwiązaniem byłoby sporządzenie przez małżonków wzajemnych testamentów – wskazuje rejent Renata Greszta, członek Krajowej Rady Notarialnej. – Wzajemne powołanie małżonków do całego spadku spowoduje, że w przypadku śmierci jednego z nich drugi małżonek stanie się wyłącznym właścicielem mieszkania. W tym wypadku nie zachodzi zatem potrzeba sporządzania zapisów windykacyjnych.
masz pytanie, wyślij e-mail do autora: m.domagalski@rp.pl
Czytaj też:
Spadkodawcy zmieniają stare testamenty
Testament nieodnaleziony nie istnieje
Weszły w życie zmiany w przepisach o testamentach
Zobacz więcej:
» Prawo dla Ciebie » Spadki i darowizny » Spadki » Testament
Przeczytaj więcej o: prawo spadkowe, zapis windykacyjny, ”testament małżeński”
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
