Masz pytanie
Jak sprzedać samochód po zmarłym?
- Niedawno zmarł mój ojciec. Miał na siebie zarejestrowane dwa samochody, które wraz z rodziną chcemy sprzedać. Za życia ojciec przekazał samochody w darowiźnie matce. Słyszałem, że darowizna jest nieskuteczna. Jak szybko sprzedać samochody?
Rozwiązanie problemu czytelnika zależy od sytuacji majątkowej jego rodziców.
Odrębność majątkowa
Czytelnik nie powinien mieć problemu ze sprzedażą samochodów, jeśli przed darowizną należały do majątku odrębnego ojca (np. ojciec kupił je przed małżeństwem, lub otrzymał w darowiźnie, odziedziczył w spadku). W takiej sytuacji mógł dowolnie rozporządzać prawem własności, np. przekazać samochody w darowiźnie.
Z zasady umowa darowizny powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego. Jednak darowizna bez zachowania tej formy jest też skuteczna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (art. 890 § 1 kodeksu cywilnego).
W takiej sytuacji w umowie sprzedaży samochodów jako sprzedającego/właściciela należałoby wpisać matkę (mimo że w dowodzie rejestracyjnym widnieją jeszcze dane ojca i auta nie zostały jeszcze przerejestrowane na matkę). Ważne, żeby do umowy załączyć kopię dokumentu potwierdzającego prawo własności, tj. umowę darowizny, która została zawarta pomiędzy małżonkami.
Wspólność majątkowa
Jeżeli ojciec nabył samochody w trakcie małżeństwa, to weszły one do majątku wspólnego małżonków. W takiej sytuacji każdy z małżonków był współwłaścicielem pojazdów, mimo że były one zarejestrowane tylko na jednego z nich.
Darowizna przedmiotów majątku wspólnego między małżonkami jest nieskuteczna. Małżonek nie może darować współmałżonkowi udziału w majątku wspólnym. Zgodnie z art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Aby taka darowizna mogła być możliwa, małżonkowie musieliby wcześniej znieść wspólność ustawową np. w drodze umowy lub orzeczenia sądu (art. 47 k.r.o.).
Mimo kontrowersji w nauce prawa i orzecznictwie, możliwość takiego rozporządzania majątkiem przez jednego z małżonków potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 10 kwietnia 91 r. (sygn. akt. III CZP 76/90): "w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka."
Podobne stanowisko wyrażono w uchwale SN z 19 grudnia 91 r. (sygn. akt. CZP 133/91): "w obowiązującym stanie prawnym jest skuteczna zawarta w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej umowa, w której małżonek rozporządził na rzecz drugiego małżonka przedmiotem należącym do majątku wspólnego”.
Spadek a prawo własności
Jeśli darowizna nie była skuteczna, to po śmierci ojca samochody weszły do masy spadkowej. Po sądowym stwierdzeniu nabycia spadku prawo własności do nich przysługuje zarówno żonie zmarłego, jak i jego dzieciom.
W tej sytuacji, aby sprzedać samochód, zgodę musieliby wyrazić wszyscy współwłaściciele. W umowie sprzedaży należałoby wymienić ich wszystkich, lub ustanowić pełnomocnika do sprzedaży (np. matkę). Załącznikiem do umowy, potwierdzającym prawo własności byłaby kopia sądowego stwierdzenia nabycia spadku.
Podstawa prawna:
Przeczytaj więcej o: darowizna, majątek osobisty, małżeńska wspólność majątkowa, małżonkowie, samochód
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
