10 odsłon września '39
Janosik wbija II RP nóż w plecy
Słowacja była drugim obok III Rzeszy uczestnikiem wrześniowej agresji na Polskę
Państwo słowackie pod wodzą księdza Jozefa Tiso powstało po rozpadzie Czechosłowacji w marcu 1939 r. Od początku było kontrolowane przez Niemcy. To wskutek nacisku Berlina, ale i ambicji słowackich władz 1 września o 5.00 wojska tego kraju przekroczyły granicę RP u boku Wehrmachtu. Do ataku rzucono trzy zgrupowania dywizyjne piechoty, którym nadano kryptonimy: „Janosík”, „Razus” i „Śkultéty” – dwie ostatnie wzięły nazwy od sław słowackiej literatury.
Decyzja o pomocy Hitlerowi w zniszczeniu Polski dowodziła pełnego uzależnienia Słowacji od Berlina. Ksiądz Tiso wykorzystał też rozgoryczenie rodaków wymuszoną przez Polskę w październiku 1938 r. korektą granic, w ramach której polskie oddziały zajęły Jaworzynę i parę wiosek na Spiszu i Orawie.
Trzy słowackie dywizje atakowały w trzech kierunkach: podhalańskim, nowosądeckim i bieszczadzkim. Najkrwawsze były walki w okolicach Czeremchy i Ochotnicy między 2 a 5 września. W pamięci Podhalan szczególnie zapisało się wejście Słowaków do Zakopanego i ich defilada w zdobytym mieście.
Urzędowy bilans słowackich strat wynosił 18 zabitych i 71 rannych. Do niewoli wzięto 1350 polskich jeńców.
III Rzesza hojnie nagrodziła Słowację, oddając jej zajęte przez Polskę w 1938 r. tereny i dorzucając blisko 30 miejscowości z przedwojennego powiatu nowotarskiego.
Te stosunkowo niewielkie walki propaganda państwa Tiso rozdęła do wielkiego sukcesu. Wyszukiwano górali o słowackich sympatiach, którzy demonstracyjnie dziękowali za „wyzwolenie”.
Honor Słowaków ratował poseł tego kraju w Warszawie Ladislav Szathmary. 1 września 1939 r. w liście do szefa polskiego MSZ Józefa Becka uznał użycie terytorium Słowacji przez Hitlera do ataku na Polskę za hańbę dla swojego kraju. Dzień później wezwał przez radio rodaków do walki z Hitlerem.
Szkoda, że w 70. rocznicę wrześniowej agresji w uroczystościach na Westerplatte zabrakło premiera Słowacji Roberta Fico.
Jutro w „Rz” o pierwszym generale Wehrmachtu, który zginął podczas kampanii wrześniowej
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
