Nie zalegalizujesz, jeśli nie spełnisz wszystkich warunków

W tej chwili podejście do samowolnej budowy jest następujące. Nadzór budowlany, jeżeli dowie się o samowolnie wybudowanym obiekcie, z reguły nie wydaje automatycznie nakazu rozbiórki, tylko bada, czy można go zalegalizować. Nakaz rozbiórki jest ostatecznością.

Uwaga!

Postępowanie legalizacyjne zawsze jest prowadzone z urzędu bez względu na to, czy inwestor złożył wniosek w sprawie legalizacji czy też nadzór dowiedział się w inny sposób o złamaniu prawa.

Procedura legalizacji samowolnej budowy nie jest prosta. Prawo budowlane różnicuje zasady legalizacji samowoli.

Inne obowiązują w wypadku tych budów, które wymagają pozwolenia na budowę (art. 48 i 49), a jeszcze inne w wypadku tych, które powinny być realizowane na zgłoszenie (art. 49b).

Jest także osobny katalog tych budów i robót budowlanych, których nie dotyczą wspomniane przepisy, lecz art. 50 i 51.

Art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane

W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

LEGALIZACJA SAMOWOLNEJ BUDOWY – CZYLI ART. 48

Legalizacja samowolnej budowy przeprowadzonej bez pozwolenia na budowę jest uzależniona od kilku warunków.

Wszystkie należy spełnić łącznie, w przeciwnym razie to, co się postawiło, trzeba będzie rozebrać:

a) inwestor musi dostarczyć komplet niezbędnych dokumentów,

b) samowola nie może naruszać przepisów,

c) trzeba wnieść opłatę.

Uwaga!

Artykuły 48 – 49 dotyczą budowy. Jest nią nie tylko wznoszenie obiektu, ale także jego rozbudowa, nadbudowa oraz odbudowa (wyjaśnienie tych pojęć można znaleźć w rozdz. "Kiedy popełniamy samowolę – pojęcia ogólne").

Po pierwsze: Zaczynamy od dokumentów

Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego najpierw bada, czy dany obiekt można zalegalizować. Jeżeli tak, to wszczyna postępowanie z urzędu.

Sam zainteresowany też może złożyć wniosek razem z niezbędnymi dokumentami. Fakt, że samemu wystąpiło się o legalizację, wcale nie oznacza, że nadzór potraktuje inwestora łagodniej.

Uwaga!

Przepisy nie przewidują żadnego wzoru wniosku.

Można więc go złożyć na zwykłej kartce papieru. Powinien zawierać dane zgłaszającego, adres budynku lub innego obiektu, który został nielegalnie wybudowany albo w którym nielegalnie rozpoczęto np. nadbudowę lub rozbudowę, a także opis, na czym polega prawa.

Trzeba dostarczyć następujące dokumenty:

1) inwestor, który chce zalegalizować niezakończoną budowę, musi sporządzić projekt budowlany zawierający wszystkie niezbędne uzgodnienia. Projekt budowlany musi być sprawdzony przez inną osobę niż projektant. Musi ona jednak posiadać uprawnienia budowlane bez ograniczeń.

Nie stosuje się w tym przypadku zwolnienia z obowiązku sprawdzenia określonego w art. 20 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego. Wniesienie projektu do nadzoru jest traktowane jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót (chodzi oczywiście o sytuację, kiedy są jeszcze jakieś roboty budowlane do wykonania),

2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a więc przede wszystkim: prawa własności lub użytkowania wieczystego, a także zgoda właściciela gruntu, jeżeli budynek lub inny obiekt budowlany stoi na cudzym gruncie, np. legalizujący jest dzierżawcą (któremu przysługuje prawo do wykonywania robót budowlanych, w tym zaś wypadku polegających na budowie).