Warunki na ogół lepsze niż w banku

Odsetki od depozytów płacone przez spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe są zdecydowanie wyższe niż w bankach. Zaletą pożyczek udzielanych przez kasy jest ich duża dostępność

Klient banku, który jest zainteresowany pożyczeniem pieniędzy na krótki termin i na dowolny cel, ma do wyboru kredyt w rachunku, kartę kredytową i kredyt gotówkowy. W SKOK kart kredytowych nie ma, kredyty w rachunku mają marginalne znaczenie, natomiast sztandarowym produktem, najczęściej prezentowanym w reklamach, są pożyczki gotówkowe.

Także oferta depozytowa banków i SKOK wygląda nieco inaczej. Banki stawiają głównie na nieźle oprocentowane konta oszczędnościowe. Wiele spółdzielczych kas takich produktów w ogóle nie ma. Proponują za to tradycyjne lokaty terminowe z oprocentowaniem znacznie korzystniejszym od bankowego, a nawet od stawek obowiązujących na rynku międzybankowym.

Kasa może zwolnić z obowiązku oszczędzania

Obie grupy instytucji różnią się też zasadniczo pod względem dostępności usług. Produkty bankowe są oferowane każdemu chętnemu, zwykle bez dodatkowych kosztów i formalności (oczywiście by uzyskać kredyt, trzeba posiadać zdolność kredytową). Transakcje wiązane zdarzają się tylko przy rachunkach oszczędnościowych. Niekiedy, by skorzystać z tego produktu, trzeba założyć w banku ROR.

Natomiast spółdzielcza kasa świadczy usługi tylko swoim członkom. Aby uzyskać taki status, trzeba wpłacić wpisowe, wnieść wkład członkowski, wykupić przynajmniej jeden udział w kasie i zobowiązać się do regularnych wpłat na indywidualne konto spółdzielcze. Jednak osoba, której zależy tylko na założeniu lokaty, w większości kas może wystąpić z wnioskiem o zawieszenie obowiązku posiadania takiego konta w czasie obowiązywania umowy depozytowej.

– Obowiązek wpłaty wpisowego, wkładu członkowskiego i wykupienia udziału wynikają z ustawy – Prawo spółdzielcze. Z kolei składka na Indywidualne Konto Spółdzielcze jest płatna na podstawie statutu kasy. Statuty mogą też przewidywać zwolnienia dla niektórych kategorii członków SKOK. Na przykład osoby, które korzystają tylko z produktów oszczędnościowych, mogą być z tego obowiązku zwolnione – wyjaśnia Andrzej Dunajski, rzecznik Krajowej SKOK.

Pożyczkom i innym produktom kredytowym często towarzyszą ubezpieczenia. Banki zwykle tylko je proponują. Przymus wykupienia polisy do karty kredytowej, a zwłaszcza do kredytu gotówkowego, zdarza się stosunkowo rzadko. Choć kasy podchodzą bardziej liberalnie do badania zdolności kredytowej pożyczkobiorców, także one nie wprowadziły formalnego obowiązku wykupienia polisy do każdej pożyczki.

– Każda kasa sama decyduje o sposobie połączenia ubezpieczenia z pożyczką lub lokatą. Oferowane przez nas ubezpieczenia typu bancassurance nie są obowiązkowe dla wszystkich członków SKOK. Najczęściej pożyczkobiorca może wybrać, czy zabezpieczy pożyczkę, wykupując ubezpieczenie, czy przedstawi poręczyciela – mówi Magdalena Gwiazda z TUW SKOK.

Niewiele lokat na krótki termin

W ofercie SKOK stosunkowo niewiele jest produktów, dzięki którym da się ulokować pieniądze na krótko. Minimalny okres, na jaki przyjmowane są klasyczne depozyty terminowe, to zwykle miesiąc. Lokaty na jeden dzień lub na jeden tydzień należą do rzadkości. Członkowie kas, którzy potrzebują większej płynności, muszą oszczędzać albo na ROR, albo na nielicznych rachunkach oszczędnościowych.

8,8 proc. to najwyższe oprocentowanie lokaty w SKOK w Kostrzynie

I tak 8,5 proc. można zarobić na rachunku Bezpieczny Posag w SKOK Skarbiec. Umowę o jego prowadzenie podpisuje się na okres od dwóch do dziesięciu lat. To jednak rachunek głównie do oszczędzania, który nie pozwala swobodnie dysponować pieniędzmi.

8 proc. to propozycja SKOK Profit dla posiadaczy rachunku IKS Ubezpieczony. Ponieważ produkt ma charakter oszczędnościowo-ochronny, oferta jest skierowana do osób, które nie ukończyły 65. roku życia.

5,5 proc. zysku w skali roku zapewnia konto lokacyjne Optimum w SKOK Kujawiak. Ten produkt bardzo przypomina bankowe konta oszczędnościowe. Podobnie jak w bankach, mogą z niego korzystać tylko posiadacze płatnego ROR w tej kasie.

Niekiedy oprocentowanie jest uzależnione od liczby posiadanych udziałów. Dobrym przykładem jest ROR prowadzony przez SKOK Wołomin. Podstawowe oprocentowanie, naliczane członkom kasy, którzy wykupili tylko jeden udział, wynosi 3,7 proc. Jednak posiadanie 21 lub więcej udziałów uprawnia do odsetek w wysokości 6,55 proc. rocznie.

Lokaty nawet na więcej niż 8 proc. rocznie

Większy jest wybór wysoko oprocentowanych klasycznych depozytów. Decydując się na lokatę ze zmiennym oprocentowaniem, najwięcej można zyskać w SKOK w Kostrzynie. Trzyletnia Lokata 36 standardowa jest oprocentowana na 8,8 proc. w skali roku.

8 proc. rocznie można zarobić w SKOK Kujawiak pod warunkiem ulokowania minimum 45 tys. zł na dwa lata. Tyle samo oferuje SKOK Mysłowice na lokacie rocznej (jednak minimalna wpłata jest już znacznie niższa, wynosi 5 tys. zł). Podobnie jak w przypadku ROR SKOK Wołomin uzależnia oprocentowanie lokat od liczby wykupionych udziałów. Najwięcej, bo od 7 do 7,6 proc., można w nim zarobić na sześciomiesięcznej lokacie Złota Jesień. W wielu innych kasach na najwyżej oprocentowanej lokacie ze zmiennym oprocentowaniem można zyskać od 6 do 7 proc. w skali roku, a więc wyraźnie więcej niż w bankach.

Mniej korzystne są stałe stawki. Najwięcej płaci SKOK Wołomin, który proponuje półroczną lokatę na identycznych warunkach jak ta ze zmiennym oprocentowaniem. Od 6,45 do 6,75 proc. zarobią członkowie SKOK Kujawiak na lokacie rocznej. W tej kasie dokładna stawka zależy od liczby wykupionych udziałów, ale także od stażu członkowskiego w SKOK.

Ciekawostką jest trzymiesięczna E-Lokata w Wielkopolskiej SKOK z oprocentowaniem 6,5 proc. Jak wskazuje jej nazwa, można ją założyć tylko z poziomu internetowego dostępu do rachunku.

Porównując rentowność oszczędzania w SKOK i w banku, musimy pamiętać o opłatach ponoszonych w momencie przystępowania do kasy. Jeśli przyjmiemy ostrożne założenie, że na lokacie w SKOK zyskamy w skali roku o 2,5 pkt proc. więcej niż na lokacie w banku, to wpłacając 10 tys. zł na trzy miesiące, zyskamy dodatkowo około 50 zł (już po opłaceniu podatku Belki). Dodatkowy zysk jest więc mniejszy niż suma początkowych opłat, jakie typowo ponosi się, przystępując do SKOK (trzeba jednak pamiętać, że bezzwrotne jest tylko wpisowe; pozostałe opłaty są zwracane po wystąpieniu z kasy). W przypadku lokaty rocznej w tej samej kwocie różnica wynosi już około 200 zł na korzyść depozytu w kasie i ona z pewnością zrekompensuje wszystkie koszty wstępne. Oczywiście, jeśli na stałe zamierzamy korzystać z oferty depozytowej kas, takie wyliczenia przestają być istotne. Powinniśmy je zrobić wtedy, gdy chcemy założyć lokatę np. tylko raz.

Przeciętna cena, za to duża dostępność

Podstawowym produktem kredytowym spółdzielczych kas są pożyczki gotówkowe. Warunki finansowe, na jakich są proponowane, nie różnią się bardzo od obowiązujących w bankach. Oprocentowanie nominalne jest niskie albo bardzo niskie, niekiedy wręcz jednocyfrowe, za to towarzyszy mu wysoka, pobierana z góry prowizja, która bardzo podnosi oprocentowanie realne, szczególnie w przypadku pożyczek na krótki termin. Niekiedy dodatkowym kosztem jest też ubezpieczenie.

Tym, co odróżnia te produkty od bankowych, jest natomiast bardzo liberalne podejście do zdolności kredytowej. I tak największa kasa, czyli SKOK Stefczyka, żąda minimalnego dochodu netto w wysokości zaledwie 400 zł miesięcznie. W SKOK Wesoła podstawowy próg to 947 zł, jednak dla emerytów i rencistów został obniżony do 500 zł. Bardzo podobne progi obowiązują w Opolskiej SKOK.

Z kolei SKOK Silesia-Centrum określił, że miesięczne wpływy netto muszą być wyższe od miesięcznej raty przynajmniej o 638 zł (lub 319 zł, gdy zadłuża się emeryt). SKOK im. Adamskiego w Toruniu również żąda, by osoba pracująca zarabiała o 638 zł więcej, niż wynosi wysokość miesięcznej raty. Natomiast w przypadku emerytów i rencistów minimalna nadwyżka musi sięgać 382 zł.

Znacznie mniej kas proponuje linie pożyczkowe w rachunku bieżącym. Oprocentowanie tych pożyczek to najczęściej 17 – 20 proc. w skali roku. Natomiast prowizje za przyznanie i uruchomienie takiej linii sięgają 3 proc. (choć np. Krakowska SKOK nie pobiera opłaty). Korzystnie wyróżnia się linia proponowana przez SKOK Stefczyka. W niej osoby aktywnie używające karty płatniczej do rachunku mogą nie zapłacić odsetek od części zadłużenia.

Minusem pożyczek w rachunku, proponowanych przez SKOK, są niskie limity zadłużenia. W SKOK Stefczyka jest to 36 tys. zł, a w SKOK im. Powstańców Śląskich 30 tys. zł – tym progom trudno cokolwiek zarzucić. Jednak w innych kasach limity są bardzo skromne. Na przykład Krakowska SKOK pozwala zadłużyć się w rachunku na 10 tys. zł, SKOK Silesia-Centrum przyznaje maksymalny limit odpowiadający trzymiesięcznym wpływom na rachunek, a w SKOK Profit jest to 1,5-krotność miesięcznych wpływów.

Pożyczą na rozwój działalności gospodarczej

Mniej znana jest oferta pożyczkowa SKOK dla mikroprzedsiębiorców. Takie produkty oferują tylko wybrane kasy.

I tak największa z nich, czyli SKOK Stefczyka, ma ofertę dla osób fizycznych prowadzących działalność indywidualnie lub w formie spółki cywilnej. Szybka Pożyczka Gospodarcza, w kwocie 10 – 100 tys. zł, jest dostępna także dla firm, które dopiero rozpoczynają działalność gospodarczą. Kasa ma też pożyczkę o nazwie E-Firma, o którą można wnioskować także przez Internet. Jednak, by się o nią skutecznie ubiegać, trzeba się wykazać minimum rocznym stażem w biznesie.

Kredyt Tandem, proponowany przez Wielkopolską SKOK, może być udzielony zarówno na rozpoczęcie działalności, jak i na jej bieżący rozwój. Grupa adresatów jest taka sama jak w SKOK Stefczyka. O pieniądze mogą się więc ubiegać osoby prowadzące jednoosobową działalność i spółki cywilne.

Prowadzenia działalności gospodarczej przez przynajmniej sześć miesięcy wymaga SKOK Ziemi Rybnickiej. Mikroprzedsiębiorcy mogą w nim pożyczyć nawet 500 tys. zł. Pożyczki na okres nieprzekraczający roku są o 2 pkt proc. tańsze od zaciąganych na dłużej.

Mniej, bo tylko 50 tys. zł, jednoosobowa firma pożyczy w SKOK Śląsk. Kasa ma za to bardziej restrykcyjne wymagania dotyczące stażu na rynku. Mikrofirma starająca się o pieniądze musi działać przynajmniej od roku.

Przedsięwzięcia typu start-up finansuje za to SKOK im. Powstańców Śląskich. Maksymalna kwota, na jaką można się zadłużyć w ramach Linii Pożyczkowej Tandem, wynosi 30 tys. zł.

Preferencje dla stałych klientów

Oprocentowanie lokaty często rośnie wraz z kwotą depozytu. Zasada ta obowiązuje i w bankach, i w SKOK. Wiele kas dodatkowo proponuje lepsze warunki oszczędzania członkom, którzy mogą się pochwalić długim stażem lub wykupią więcej niż wymagane minimum udziałów.

- Największe premie za wykupienie dodatkowych udziałów przyznaje SKOK Wołomin, np. oprocentowanie ROR może wzrosnąć z 3,7 do 6,55 proc.

- SKOK Stefczyka podnosi oprocentowanie lokat dla osób, które wykupią dodatkowe udziały, mogą się pochwalić długim stażem członkowskim lub aktywnie korzystają z innych usług SKOK. Maksymalna zwyżka to 0,6 pkt proc.

- Wielkopolska SKOK płaci odsetki wyższe o 0,1 pkt proc. od lokat 3-, 6- i 9-miesięcznych, jeśli oszczędzający ma ROR z kartą Visa lub złoży wniosek o jego otwarcie.

- SKOK Wesoła podnosi oprocentowanie o 0,1 – 0,3 pkt proc. za wykupienie dodatkowych udziałów.

- SKOK Kujawiak premiuje staż członkowski wyższym oprocentowaniem lokaty Constans. Pół roku członkostwa w SKOK to dodatkowe 0,1 pkt proc., a rok – 0,2 pkt proc.

masz pytanie, wyślij e-mail do autora

p.ceregra@rp.pl