Dla Ciebie
Wcześniejsza emerytura dla każdej przedszkolanki
Nauczyciele z niepublicznych przedszkoli powinni mieć prawo do emerytury bez względu na wiek na takich samych zasadach jak ci z publicznych
Tak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2009 r. ((sygn. K 65/07), stwierdzającego niezgodność z konstytucją przepisu pozbawiającego ich uprawnienia do emerytury z art. 88 ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (DzU z 2006 r. nr 97, poz. 674 ze zm.).
Dziś prawo do niej przysługuje nauczycielom z przedszkoli, szkół, placówek publicznych, a także niepublicznych szkół i placówek oświatowych. Przepisy wyłączają jednak to prawo w stosunku do nauczycieli zatrudnionych w niepublicznych przedszkolach.
Zwracali się oni w tej sprawie do rzecznika praw obywatelskich, wskazując, że obowiązująca regulacja jest niesprawiedliwa i dyskryminująca.
– W wielu sytuacjach chodzi o osoby zatrudnione przez cały czas w tym samym przedszkolu, któremu zmienił się status prawny. W systemie emerytalnym nie powinno się różnicować uprawnień ze względu na rodzaj sfery zatrudnienia – uzasadniał wniosek do TK Lesław Nawacki z Biura RPO.
Wskazywał, że od przedszkolanek w placówkach niepublicznych i publicznych wymaga się tych samych kwalifikacji, obowiązują je takie same szczeble awansu zawodowego, odpowiedzialność dyscyplinarna i obowiązek szczególnej staranności. Nie da się więc z powodu istotnych cech wykazać, że jest różnica w wykonywaniu zawodu w tych placówkach.
Znany problem
Na przyznanie tej grupie prawa do wcześniejszej emerytury bez względu na wiek nie zdecydował się Sejm. A była ku temu okazja. Prawo do tych emerytur dla nauczycieli szkół i placówek niepublicznych to również skutek wyroku TK z 8 września 2005 r. (sygn. P 17/04) i związanej z tym nowelizacji KN z 11 kwietnia 2007 r. (DzU nr 80, poz. 542). Uchwalając ją, Sejm pominął jednak uczących w niepublicznych przedszkolach.
Rzecznik praw obywatelskich wystąpił do resortu oświaty o uzupełnienie przepisów o to prawo dla nich, ale ten odmówił. Uzasadniał to mniejszym obciążeniem pracą w niepublicznych przedszkolach i wygasającym charakterem uprawnień emerytalnych z art. 88 KN.
Trybunał uznał, że art. 91b ust. 2 pkt 4 KN w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 88 ust. 1 KN do nauczyciela zatrudnionego w przedszkolu niepublicznym w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 konstytucji, a przez to z nakazem urzeczywistnienia zasad sprawiedliwości społecznej, wyrażonej w art. 2 konstytucji (rzecznik zarzucał niezgodność z całym art. 32). Zakwestionowany przepis narusza zasadę równości.
– Istotnym kryterium różnicowania może być rodzaj wykonywanej pracy, a nie status właścicielski przedszkola. Mamy tu do czynienia z pominięciem ustawowym, a nie z celowym zaniechaniem ustawodawcy – mówił sędzia TK Adam Jamróz.
Oczekiwana zmiana
Wyrok będzie wywierał skutki prawne od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw.
– Dobrze, że Trybunał uregulował tę kwestię. Przedszkolanki z niepublicznych przedszkoli, które do końca ubiegłego roku zgromadziły odpowiedni staż, będą mogły przejść na emeryturę w dogodnym dla siebie czasie, przed ukończeniem 60 lat. Postulowałabym jak najszybszą nowelizację Karty nauczyciela, uwzględniającą wyrok. W tym zakresie są duże opóźnienia – wyjaśnia Jolanta Gałczyńska ze Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Trudno przewidzieć, ile przedszkolanek skorzysta z możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę w związku z wyrokiem TK. W Polsce jest około 7,8 tys. przedszkoli, w tym ponad 1 tys. niepublicznych. We wszystkich pracuje prawie 60 tys. nauczycieli.
Świadczenie bez względu na wiek- Przysługuje po 30 latach pracy, w tym 20 latach wykonywania jej w szczególnym, nauczycielskim charakterze.
- Niższego stażu wymaga się od zatrudnionych w szkolnictwie specjalnym: 25 lat zatrudnienia, w tym 20 lat pracy w szczególnym charakterze w tym szkolnictwie.
- Przysługuje po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy.
- Skorzystać z niej jeszcze mogą urodzeni w latach 1949 – 1968, jeśli spełnili warunki do uzyskania emerytury do końca 2008 r. i nie przystąpili do OFE lub złożą wniosek o przekazanie zgromadzonych tam środków na dochody budżetu państwa.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
