Wystarczy udowodnić, że nabywca zapoznał się z fakturą korygującą

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Nie rezygnuj z potwierdzania odbioru faktur korygujących
• Można obniżyć VAT bez potwierdzenia od klienta
• Potwierdzanie korekty faktury zgodne z dyrektywą UE
• Do obniżenia podstawy opodatkowania w VAT potrzebny jest dowód doręczenia faktury

Z wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że wymóg posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę – jako warunek korekty podatku należnego – nie jest celem samym w sobie

Jest to wyłącznie narzędzie, za pomocą którego ustawodawca zmierza do osiągnięcia takiego celu, aby uprawnienie (po stronie sprzedawcy) do skorygowania podatku należnego było powiązane z obowiązkiem pomniejszenia VAT naliczonego przez nabywcę >patrz ramka.

Stąd warunek, że zmniejszenie podatku naliczonego u sprzedawcy może nastąpić dopiero, gdy u nabywcy powstał obowiązek skorygowania VAT naliczonego. Zapewnia to ochronę budżetu czy to przed wyłudzeniami (jakie mogłyby następować przy fikcyjnych korektach), czy też  przed nieuczciwymi nabywcami, którzy mogą nie akceptować skutków korekt (zmniejszenia podatku naliczonego).

Europejski Trybunał Sprawiedliwości zwracał na to uwagę także w wyroku z 18 czerwca 2009 r. w sprawie Stadeco BV (C-566/07).

Możliwe inne dowody

Sprawa dotyczyła wprawdzie zasad korygowania pustych faktur, lecz uzasadnienie może być istotne także w innych sprawach.

Czytamy w nim bowiem, że „zasada neutralności podatkowej zasadniczo nie sprzeciwia się temu, aby państwo członkowskie uzależniało korektę podatku od wartości dodanej należnego w tym państwie członkowskim na tej tylko podstawie, że został on błędnie wykazany na wystawionej fakturze, od warunku, aby podatnik wysłał usługobiorcy fakturę korygującą niewykazującą tego podatku, o ile podatnik ten nie wyeliminował w całości we właściwym czasie ryzyka utraty wpływów podatkowych”.

Jedynym warunkiem obniżenia VAT należnego w wyniku korekty powinno być wykazanie, że faktycznie do niej doszło

Obowiązek przesłania faktury korygującej – i korespondujący z nią wymóg uzyskania potwierdzenia odbioru – powinien być zatem rozumiany wyłącznie jako narzędzie do osiągnięcia tego, aby korektom podatku należnego po stronie sprzedawcy odpowiadały korekty podatku naliczonego po stronie nabywcy.

Nie można natomiast tego wymogu absolutyzować (jak działo się to w praktyce organów podatkowych). Nie jest on celem samym w sobie. Biorąc pod uwagę ten wyrok, można twierdzić zatem, że jeśli sprzedawca jest w stanie w jakikolwiek inny sposób wykazać,  że doprowadził do powstania po stronie nabywcy obowiązku korekty podatku naliczonego (wcześniej odliczonego), to nie dotyczy go wymóg posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej.

Początek to kontrola krzyżowa

Jeśli w wyniku kontroli podatkowej okaże się, że sprzedawca obniżył VAT należny bez posiadania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę, to zasadą powinno być wówczas krzyżowe sprawdzenie kontrahenta. Jeśli obniżył on podatek naliczony, to nie ma podstaw do kwestionowania korekty VAT należnego po stronie sprzedawcy, niezależnie od tego, czy ma on potwierdzenie odbioru faktury korygującej.

Jeżeli natomiast nabywca nie skorygował VAT naliczonego, to wówczas należałoby badać – zgodnie z tym, co wynika z orzeczeń ETS – czy sprzedawca dochował należytej staranności, czyli upewnił się, że:

- nabywca posiada korektę faktury i że zapoznał się z nią oraz

- transakcja została w rzeczywistości zrealizowana na warunkach określonych w korekcie faktury.

Wydaje się, że takim dowodem może być choćby wiadomość e-mail, w której treści sprzedawca wskazuje na fakt wystawienia faktury korygującej (której papierowy egzemplarz został do nabywcy przesłany zwykłą pocztą), wskazując na kwotę korekty podatku oraz jej przyczynę.

Jeśli kupujący nie jest przedsiębiorcą

Wydaje się, że zupełnie inaczej należałoby podchodzić do korekt VAT należnego, jeśli dotyczą one czynności wykonanych na rzecz:

- osób fizycznych nieprowadzących działalności,

- podatników korzystających ze zwolnienia podmiotowego

- przedsiębiorców wykonujących wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo.

W takich sytuacjach nabywca nie odlicza VAT. Nie ma zatem niebezpieczeństwa powstania skutku, któremu ma zapobiegać obowiązek dostarczenia nabywcy korekty faktury. Bezwzględne wymaganie spełnienia tego warunku traci więc swoją rację bytu.