Nie wszystko bada wojewoda

autor: Radek Pasterski

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Uchwałę w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego wójt przekazuje regionalnym izbom obrachunkowym

O wyodrębnieniu funduszu sołeckiego w budżecie gminy rozstrzyga rada. Uchwałę w tej sprawie podjąć należy do 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy. Akt ten, jak każda inna uchwała rady gminy,  powinna zostać przekazana przez wójta właściwemu organowi nadzorczemu w celu zbadania jej zgodności z prawem.

Najczęściej występującą  przyczyną uchylenia uchwały rady w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego jest jej podjęcie po terminie. Przykładem może być uchwała Rady Gminy Rząśnia z 9 kwietnia 2010 r., którą organ nadzoru uchylił właśnie z tego powodu. W uzasadnieniu swojej decyzji wojewoda łódzki stwierdził, że została  podjęta z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim. Przepis ten stanowi bowiem, że uchwałę, w której rada wyraża zgodę albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu sołeckiego, podjąć należy do 31 marca (rozstrzygnięcie nadzorcze z 14 maja 2010 r., sygn. akt PNK.I.0911/213/10). Jak podkreślono w uchwale kolegium RIO w Rzeszowie, termin wskazany w cytowanej ustawie o funduszu sołeckim ma charakter terminu zawitego,  który charakteryzuje się szczególnym rygoryzmem prawnym. Po upływie określonego ustawowo terminu do wykonania następuje wygaśnięcie uprawnienia przysługującego określonemu podmiotowi (uchwała z 6 października 2009 r., sygn. akt XXI/6975/2009).

Komu przesłać

1122 gminy wyodrębniły fundusz sołecki w budżecie na 2011 r.

Podjętą przez radę uchwałę w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego  wójt przekazuje do oceny właściwemu organowi nadzoru. Do wyboru ma dwa: wojewodę oraz regionalną izbę obrachunkową. Który z tych dwóch podmiotów jest właściwy do jej zbadania? Sprawę wyjaśnia  Kazimierz Bandarzewski (UJ) w opinii prawnej przygotowanej dla Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich. Skoro  art. 1 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim jest przepisem regulującym jeden z elementów procedury uchwalania budżetu gminy, to również podejmowane na jego podstawie uchwały należy kwalifikować jako uchwały z zakresu procedury budżetowej. W konsekwencji uznać należy, że uchwały takie wójt powinien przekazać do regionalnej izby obrachunkowej, a nie do wojewody. Zgodnie bowiem z treścią art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych to one są właściwe do badania uchwał i zarządzeń dotyczących procedury uchwalania budżetu gminy oraz uchwały budżetowej i uchwał wprowadzających zmiany do budżetu. Uchwała w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego zalicza się zatem do „spraw finansowych",  a nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w  tym zakresie należy do regionalnych izb obrachunkowych. Mówi o tym wprost art. 171 ust. 2 Konstytucji RP.

630 gmin postanowiło o niewyodrębnianiu tego funduszu w budżecie na 2011 r.

Ważność rozstrzygnięcia

Czy oznacza to, że rozstrzygnięcie nadzorcze uchylające uchwałę rady gminy w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego nie jest wiążące, ponieważ zostało wydane bez podstawy prawnej i przez organ,  który nie posiadał kompetencji do jego wydania? Oczywiście tak. Zastrzec jednak trzeba, że tę nieważność musi stwierdzić sąd administracyjny.

727 gmin nie podjęło żadnych uchwał w sprawie funduszu sołeckiego na 2011 r.

Jak wyjaśnia radca prawny Mariusz Filipek z Kancelarii Prawnej Filipek & Kamiński spółka komandytowa, rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody uchylające uchwałę rady w sprawie wyodrębnienia funduszu sołeckiego jest wiążące. Oznacza to, że zachowuje moc obowiązującą aż do momentu, w którym zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego. Może to nastąpić na skutek zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego przez gminę, której rada uchyloną uchwałę podjęła.

Zaznaczyć również trzeba, że wojewoda może sam odmówić dokonania oceny przesłanej mu uchwały rady, uznając, że nie ma do tego kompetencji,  i przekazać  ją do oceny właściwej regionalnej  izbie obrachunkowej.

Masz pytanie, wyślij e-mail do autora m.cyrankiewicz@rp.pl