Stanowisko Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 sierpnia 2009 r. w sprawie służby przygotowawczej (BMK-0660-1326-e:1693/2009/PO)

W odpowiedzi na pytania dotyczące interpretacji przepisów ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (DzU nr 223, poz. 1458) uprzejmie informuję, że w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 16 ust. 3 przywołanej na wstępie ustawy o pracownikach samorządowych, zgodnie z którym przez osobę podejmującą po raz pierwszy pracę, o której mowa w art. 16 ust. 2 (a więc aplikującą na stanowisko z kategorii urzędniczych), rozumie się osobę, która nie była wcześniej zatrudniona w jednostkach, o których mowa w art. 2, na czas nieokreślony albo na czas określony, dłuższy niż sześć miesięcy i nie odbyła służby przygotowawczej zakończonej zdaniem egzaminu z wynikiem pozytywnym.

Istota pytań zawartych w ww. wystąpieniu odnosi się do sytuacji osób zatrudnionych w jednostkach samorządowych na stanowisku zaliczanym do kategorii stanowisk pomocniczych i obsługi (magazynier).

Natomiast zakresem normatywnym art. 16 ust. 2 – 3 ustawy o pracownikach samorządowych zostały objęte stanowiska urzędnicze, w tym kierownicze stanowiska urzędnicze funkcjonujące w strukturach administracji samorządowej.

W konsekwencji powyższego, kierując się zasadami wykładni językowej i celowościowej, należy stwierdzić, że przepis art. 16 ust. 2 – 3 danej ustawy odnosi się jedynie do osób podejmujących pracę po raz pierwszy (w rozumieniu ustawy) na stanowisku urzędniczym bądź kierowniczym stanowisku urzędniczym. Za osobę taką nie można więc uznać osoby pracującej wcześniej na stanowisku „nieurzędniczym”.

Powyższe regulacje korelują z art. 19 ustawy o pracownikach samorządowych regulującym problematykę służby przygotowawczej, którą organizuje się – co do zasady – właśnie dla pracowników, o których mowa w art. 16 ust. 2, a więc podejmujących po raz pierwszy pracę na stanowisku urzędniczym (w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym). Istotnym bowiem pozostaje, że służbę przygotowawczą organizuje się dla pracownika w czasie trwania zawartej z nim umowy o pracę na czas określony (nie dłuższy niż sześć miesięcy, czyli de facto pierwszej umowy o pracę związanej ze stanowiskiem o charakterze urzędniczym – vide art. 16 ust. 2 tej ustawy).

Powyższe determinuje zatem również czas trwania pierwszej umowy o pracę dotyczącej stanowiska o charakterze urzędniczym – „czas określony, nie dłuższy niż sześć miesięcy, z możliwością wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy za dwutygodniowym wypowiedzeniem” (por. art. 16 ust. 2).