Cukrzyca
Zdrowy tryb życia może uchronić przed chorobą
Osoby z rodzin obciążonych cukrzycą, cierpiące na nadciśnienie tętnicze, otyłość brzuszną, infekcje skóry, a także ci, u których stwierdzono podwyższony cholesterol są w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania na cukrzycę. Aby sprawdzić czy choroba już się nie rozwija, warto wykonać proste badanie poziomu glukozy we krwi.
Według podziału Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) cukrzyca dzieli się na cztery typy. Cukrzyca typu 1 (insulinozależna) spowodowana jest zniszczeniem komórek beta, czyli wysp trzustkowych, które wydzielają insulinę. Chorują na nią przeważnie ludzie młodzi, często bardzo szczupli, a objawy są u nich bardzo nasilone. Do utrzymania życia i zdrowia konieczne jest przyjmowanie insuliny.
Typ 2 spowodowany jest tzw. insulinoopornością, czyli zmniejszoną wrażliwością tkanek organizmu na insulinę. Chorzy to głównie osoby starsze, często z otyłością i nadciśnieniem tętniczym. Na ten typ zapada ponad 90 proc. chorych.
Typ 3 powstaje w wyniku chorób powodujących wtórnie cukrzycę, jak np. zapalne, a także poalkoholowe uszkodzenie trzustki, choroby endokrynologiczne.
Typ 4 występuje w czasie ciąży i najczęściej ustępuje po jej zakończeniu, może wywołać uszkodzenie rozwijającego się płodu.
— Cukrzyca to zbiór wielu chorób charakteryzujących się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi i możliwością wynikających z tego powikłań — wyjaśnia dr n. med. Paweł Luźniak, adiunkt w Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, specjalista diabetolog. Przewlekła hiperglikemia może spowodować uszkodzenie, zaburzenie czynności i niewydolność różnych narządów, głównie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. U niektórych, choroba przez długi okres przebiega w sposób bezobjawowo lub ze słabo nasilonymi objawami. Diagnozę stawia się w momencie, gdy już wystąpiły poważne powikłania. Tak najczęściej dzieje się w przypadku chorych na cukrzycę typu 2.
Z objawami do lekarza rodzinnego
Leczeniem cukrzycy zajmują się poradnie diabetologiczne, diabetolodzy, a także lekarze rodzinni. W całym kraju działają specjalistyczne poradnie, zakłady opieki zdrowotnej w których można uzyskać pomoc. W takich poradniach powinny leczyć się osoby z cukrzycą typu 1, z powikłaniami cukrzycy, a także chorzy z cukrzycą typu 2, u których występują bardziej nasilone objawy. Pozostali pacjenci mogą się leczyć u lekarzy rodzinnych, którzy współpracują ze specjalistami i w razie potrzeby mogą konsultować z nimi trudniejsze przypadki choroby. Osoba, u której choroba zostanie wykryta, powinna przejść na dietę cukrzycową, zacząć uprawiać sport, kontrolować poziom cukru oraz przyjmować leki.
W leczeniu niezwykle ważna jest samoopieka. Pacjent powinien dowiedzieć się od swojego lekarza jak najwięcej o chorobie, by móc zdrowo funkcjonować, nie bać się choroby i uniknąć depresji. Powinien umieć badać się samodzielnie, oznaczyć poziom glukozy we krwi, znać prawidłowe wartości. W czasie leczenia, stężenie glukozy na czczo nie powinno być większe niż 110 mg/dl, a po posiłkach nie większe niż 160 mg/dl. Stężenie glikowanej hemoglobiny powinno być niższe niż 6,5 proc. Dla niektórych grup chorych te normy są jeszcze bardziej rygorystyczne (np. kobiety w ciąży). Da to nie tylko zdrowie, ale i dobrą kondycję i zapobiegnie powikłaniom.
Lepiej zapobiegać niż leczyć
Osoby zagrożone powinny zgłosić się do lekarza i wykonać badania stężenia glukozy na czczo oraz test tolerancji glukozy przynajmniej raz w roku, nawet jeśli nie mają objawów cukrzycy. Wszystkie osoby, które ukończyły 45 rok życia, powinny badać się raz na trzy lata. W ten sposób zmniejszy się liczba osób z nierozpoznaną cukrzycą. Badać powinny się także kobiety, zanim jeszcze zaplanują ciążę, osoby z nadwagą, ci, u których w rodzinie występowała cukrzyca, a także kobiety, które urodziły dziecko ważące więcej niż cztery kilogramy. — W wielu przypadkach nieznane są czynniki wywołujące chorobę, przez co nie zawsze da jej się zapobiegać. Tak się dzieje w przypadku cukrzycy typu 1, najczęściej rozpoznawanej u dzieci i młodzieży.
Nieco większe możliwości zapobiegania mamy w cukrzycy typu 2, dominującej postaci cukrzycy. Wiemy, że głównymi czynnikami wykazującymi korelację z cukrzycą typu 2 są wiek i otyłość — mówi specjalista. Na pierwszy z tych czynników nie mamy wpływu. — Na drugi owszem, choć spora część społeczeństwa nie zdaje sobie sprawy z tego, że nadwaga może być przyczyną groźnych chorób — dodaje. W związku z coraz częstszym występowaniem otyłości przewiduje się, że ilość chorych na cukrzycę w najbliższych latach będzie rosnąć w ogromnym tempie. — W roku 2030 na całym świecie będzie ponad 360 milionów diabetyków — mówi dr Luźniak. Głównymi sposobami walki z otyłością jest ograniczenie kaloryczności posiłków i zwiększenie aktywności fizycznej. Badania prowadzone w Finlandii i USA wykazały, że zmniejszenie kaloryczności posiłków o 500 kalorii na dobę i umiarkowany wysiłek fizyczny (30 minut dziennie) pozwalają zmniejszyć ryzyko rozwoju cukrzycy aż o 58 procent.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
