Nieruchomości
Z niepewnością w nowy rok
To nie był zły rok w nieruchomościach, a na pewno nie najgorszy w dekadzie. Szczególnie pierwsze kilka miesięcy i deweloperzy, i pośrednicy, i banki oceniają dobrze. Kłopoty przyszły wraz z letnimi burzami w światowych hipotekach
Jak podsumowują rok sami deweloperzy?
– Najlepiej oddaje to chyba powiedzenie, że jak pada deszcz, to wszystkich równo moczy. Uważam, że skutki zastoju na rynku odczuli wszyscy deweloperzy, zarówno duzi, jak i mali – komentuje Yael Rothschild, prokurent spółki Mill-Yon.
Także Jarosław Szanajca, prezes zarządu Dom Development, przyznaje, że był to rok sprawdzianu dla uczestników rynku, test solidnych fundamentów oraz kondycji finansowej wielu firm.
Według Roberta Wójcika, wiceprezesa zarządu J.W. Construction Holding SA, rok 2008 był szczególnie ciężki dla małych deweloperów. – Dla dużych firm był to okres weryfikacji założeń strategicznych i sprawnego zarządzania. Kto wyszedł z tych sytuacji obronną ręką, okaże się w przyszłym roku – twierdzi Wójcik.
Na rynku wtórnym ten rok przyniósł uspokojenie.
– Osiem miesięcy marazmu i powolnego osuwania się cen, a następnie duża przecena przywróciły na rynku normalność – uważa Jacek Kriese, szef stołecznego biura Okazja. – Wcześniej na mieszkania u deweloperów zapisywali się ci, którzy wcale nie mieli zamiaru ich kupować, lecz odsprzedawać z zyskiem, a kredyty w owczym pędzie brali klienci, którym przez kilka czy kilkanaście lat pracy nie udało się odłożyć ani złotówki – dodaje.
Grażyna Licke, pośredniczka z wrocławskiej agencji LG Nieruchomości, przyznaje, że mijający rok na rynku mieszkań był zdecydowanie gorszy od poprzedniego. – W zależności od lokalizacji, roku budowy i standardu lokalu sprzedaż spadła o 20 – 30 procent – twierdzi.
Znacznie lepiej mijający rok mogą mimo wszystko oceniać bankowcy. Już w pierwszym półroczu 2008 r. większość banków udzieliła więcej kredytów hipotecznych niż w analogicznym okresie 2007 roku. Kiedy jednak przyszedł wrzesień i październik, banki musiały zweryfikować dobre prognozy z powodu kryzysu hipotecznego na świecie. Gorzej będą wspominać ten czas ci, którzy spłacali ciągle rosnące raty. Poza tym zdolność kredytowa Kowalskiego spadła w ciągu kilku tygodni nawet o 30 procent.
Jeśli chodzi o nieruchomości komercyjne, kończący się rok był dobry zwłaszcza na rynku wynajmu powierzchni biurowej i handlowej.
– Tu często popyt przewyższał podaż, a wiele obiektów biurowych zostało wynajętych jeszcze przed oddaniem do użytku. W efekcie w pierwszej połowie roku czynsze w obydwu sektorach wyraźnie rosły, a wskaźnik pustostanów w niektórych miastach, np. Krakowie, spadał niemal do 0 proc. – twierdzi Aleksander Loster, starszy analityk w Cushman & Wakefield.O wiele gorszy dla inwestorów nieruchomości komercyjnych i deweloperów może okazać się nadchodzący rok.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
