Izrael
Betlejem: tam, gdzie narodził się Chrystus
Kłócili się o dostęp do Bazyliki Grobu Pańskiego przez setki lat. Dziś chrześcijanie różnych wyznań zgodnie pielgrzymują do Betlejem.
Położone w Judei, na Zachodnim Brzegu, Betlejem, oddalone jest zaledwie o 8 km od Jerozolimy. Szerut, czyli palestyński minibus z dworca arabskiego we Wschodniej Jerozolimie odległość tę pokonuje w godzinę, mimo że ulice nie są zakorkowane, a przy punktach kontrolnych nikt nas nie zatrzymuje mam wrażenie, że podróżujemy w kółko. Rozglądam się wokoło. Wzgórza, na których w noc Bożego Narodzenia mieli obozować pasterze, pokrywają zaniedbane, chaotycznie rozmieszczone budynki z białego i różowego kamienia.
Betlejem było wspomniane w Starym Testamencie jako miejsce urodzenia Dawida. Według Ewangelii św. Mateusza i Łukasza tu właśnie narodzić miał się Jezus. Teraz do tego jednego z nielicznych miejsc świętych dla wszystkich chrześcijan zgodnie pielgrzymują wierni różnych wyznań chrześcijańskich.
Szerut nie dociera do samej Bazyliki Narodzenia Pańskiego, ale kończy jazdę na obrzeżach Betlejem, przy granicy Izraela i Autonomii Palestyńskiej. Nielicznych podróżnych: turystów i pielgrzymów, natychmiast oblegają taksówkarze: 30 szekli do bazyliki! 20 szekli! 15 szekli! Zbijam cenę do 10 szekli, tylko dlatego, że kierowca mercedesa liczy na dodatkowy zarobek i proponuje, że za 300 dolarów obwiezie mnie po całej Judei. Takie oferty są typowe dla Zachodniego Brzegu, którego zabytki trudno objechać w jeden dzień korzystając z publicznego transportu, jednak nie planuję skorzystania z usług taksówkarza i mimo jego głośnych protestów wysiadam przy wąskiej, pełnej sklepów uliczce w pobliżu Groty Mlecznej.
Grota modlących się matek
Kameralny kościół zbudowany został w miejscu, w którym według legendy Matka Boska uciekając przed siepaczami Heroda miała zatrzymać się w drodze do Egiptu. Świątynia stoi nad wykutą w wapieniu grotą. Przekaz głosi, że, gdy Maryja karmiła Dzieciątko, kropla mleka upadła na skałę i zabarwiła ją na biało.
Według wierzeń sproszkowana skała z groty ma zwiększać ilość mleka matek
Miejsce ma opinię wyjątkowego od szesnastu wieków, choć sam kościół jest stosunkowo nowy – nie ma jeszcze 100 lat. Chrześcijanie zbierali się tu już w IV w. Dziś do Groty Mlecznej pielgrzymują miejscowe chrześcijanki, ale nie tylko one. Modlą się tu także spodziewające się dzieci muzułmanki, a według wierzeń sproszkowana skała z groty ma zwiększać ilość mleka matek.
Od Groty Mlecznej handlowa uliczka prowadzi do Bazyliki Narodzenia. W witrynach sklepów z dewocjonaliami wystawione są szopki z drewna oliwnego, tysiące krzyżyków i różańców, ikony, a nawet korony cierniowe. Piękne rzeźbione wyroby sąsiadują z kiczem i tandetą. Obok dewocjonaliów wiszą arafatki, wielokolorowe szale, podkoszulki z napisami „I love Jerusalem” i „Israeli Defense Force”. Wystarczy, że turysta spojrzy w stronę wystawionych towarów, a zaraz właściciel sklepu zacznie zachęcać go do wejścia do sklepu i napicia się herbaty miętowej.
Bazylika przy placu Żłóbka
Ulica Żłóbka, ulica Gwiazdy, plac Żłóbka – takie nazwy noszą betlejemskie ulice i place. Piękna, majestatyczna bazylika stoi przy placu Żłóbka. Na jej bokach usytuowały się trzy klasztory opiekujących się nią wspólnot: franciszkański (katolicki), grecki i ormiański. Każda wspólnota otrzymała też „swoją” część kościoła, którą się opiekuje.
Żeby wejść do bazyliki, trzeba schylić głowę. Niegdyś do wnętrza świątyni prowadziło szerokie i wysokie wejście w kształcie łuku. Wykorzystywali je niegdyś konni rabusie, więc wejście zamurowano, pozostawiając niewysoki otwór, nazwany Drzwiami Pokory.
Wewnątrz uwagę przykuwają kolumny czasów Justyniana z wyblakłymi wizerunkami świętych i inskrypcje greckie i łacińskie oraz zachowane na ścianach resztki mozaik, przedstawiających przodków Chrystusa, wjazd Jezusa do Jerozolimy i postać św. Tomasza Apostoła. Zachowane są też resztki posadzki bazyliki konstantyńskiej z IV w., które znajdują się 80 cm poniżej obecnego poziomu podłogi świątyni.
Czy to na pewno tu?
Skąd wiadomo, w którym dokładnie miejscu narodził się Chrystus? Ewangelia wspomina tylko, że wydarzenie to nastąpiło w Betlejem. Do ustalenia dokładnego miejsca przyczynił się rzymski cesarz Hadrian, który chcąc wytępić nową wiarę w zarodku nakazał obudować grotę świątynią Adonisa. W ten sposób cesarz wskazał, które miejsce czczone dotychczas było jako to, w którym narodził się Jezus. W tym samym czasie jeden z pierwszych chrześcijańskich pisarzy, św. Justyn Męczennik, wspomniał o pielgrzymkach do groty.















