Jeziora i rzeki
Mazurskim szlakiem Marion i Sisi
Jest rok 1941. Dwie młode kobiety jadą przez Mazury na koniach. Od dworu do dworu, od leśniczówki do leśniczówki. Przez lasy, bagna, jeziora. 68 lat później ruszamy ich śladem
W środę minęła setna rocznica urodzin hrabiny Marion Dönhoff, urodzonej w Prusach Wschodnich orędowniczki niemiecko-polskiego pojednania, redaktor naczelnej i wydawcy tygodnika „Die Zeit”. W redakcji tej gazety zastanawiano się, jak uczcić pamięć nieżyjącej już dawnej szefowej.
– Szukaliśmy oryginalnego pomysłu – opowiada dziennikarka „Die Zeit” Sabine Rückert. – Pomyślałam, że można napisać reportaż z jej rodzinnych stron. Najpierw chciałam przejechać konno z Kwitajn do Niemiec trasą, którą w 1945 r. hrabina uciekła przed Armią Czerwoną. Ale wydało mi się to zbyt przygnębiające, a i trasa zbyt długa. Zdecydowałam się więc na powtórzenie rajdu hrabiny po Mazurach, który odbyła w 1941 r. i bardzo dobrze wspominała.
Gdy Marion Dönhoff była naczelną „Die Zeit”, Rückert, dziś doświadczona i nagradzana dziennikarka specjalizująca się w reportażu sądowym i kryminalnym, miała kilka lat. A kiedy w 1972 r. hrabina została wydawcą (prowadziła gazetę przez 30 lat, do śmierci w 2002 r.), Sabine dopiero startowała w piśmie. – Zapamiętałam ją jako osobę opanowaną i zachowującą rezerwę. Ale to nie znaczy zimną. Gdy urodziłam dziecko, przysłała mi zaskakująco ciepłą kartkę z gratulacjami. Była skromna, nie zwracała uwagi na modę i rzeczy materialne – opowiada.
Dönhoffowie to, obok spokrewnionych z nimi rodzin zu Dhona i Lehndorffów, najznamienitszy ród Prus Wschodnich. Do tych trzech rodzin należały dziesiątki tysięcy hektarów ziemi, liczne folwarki, kilkanaście pałaców i dworów, w tym największe w Morągu, Drogoszach, Słobitach, Sztynorcie.
Rodową siedzibę Dönhoffów we Friedrichstein (Kamienka pod Kaliningradem w Rosji) i Quittainen (Kwitajny pod Pasłękiem) odwiedzały koronowane głowy z całej Europy. Dziś większość posiadłości to ruiny – ofiary wojny i komunizmu po polskiej i radzieckiej stronie granicy. Ale krajobrazy i przyroda zostały niemal niezmienione.
Z pociągu na konie
Sabine zwróciła się o wypożyczenie koni dla niej i towarzyszącego jej trenera jeździectwa do Ewy i Tadeusza Piórkowskich, którzy prowadzą w Sasku Małym pod Szczytnem stadninę i znane gospodarstwo agroturystyczne. Goście ciągną tu cały rok, a wielu z nich to Niemcy. W domu gospodarzy nie brak książek o Prusach Wschodnich i Mazurach.
Dwie nazwy, ta sama ziemia. Wyjątkowa. Marion Dönhoff z trudem przebolała jej stratę. „W pierwszych latach nie mogłam w to uwierzyć, nie chciałam przyjąć do wiadomości. Wbrew rozsądkowi ciągle jeszcze liczyłam na cud”* – wspominała.
We wspomnieniach opisała też swoją konną wyprawę po Mazurach, którą odbyła między 27 września a 1 października 1941 r. Marion i jej kuzynka Sisi Lehndorff przyjechały z Królewca do Olsztyna koleją. Tu przesiadły się na konie, które przywiozły ze sobą, i przez tydzień jechały do Sztynortu. Codziennie przebywały 30 – 40 km. Bocznymi drogami, lasami, polami, nad jeziorami.
Na noclegi stawały w leśniczówkach i zaprzyjaźnionych dworach. Trasę wskazywała im mapa i fantazja. Mimo czasu wojny była to wędrówka przez świat tchnący spokojem i zachwycający przyrodą. „To upajające uczucie móc jeździć konno przez jesienny świat” – zachwycała się 32-letnia wtedy Marion.
Czterech jeźdźców
Powiedziałam Sabine, że moich koni nie pożyczam, ale mogę z nimi pojechać jako przewodniczka – opowiada 39-letnia Ewa Piórkowska. Dziennikarka chciała, jak dawniej hrabina, rozpocząć rajd w Olsztynie. Ale dziś przejście konno przez 200-tysięczne miasto jest niebezpieczne. Kobiety uzgodniły więc, że wystartują z Saska, dokąd Marion i Sisi dotarły drugiego dnia.
„Gdy po blisko godzinie wychodzimy z lasu, oczom naszym niczym perska miniatura ukazuje się jezioro Sasek Mały: turkusowe niebo ponad granatową wodą, a przed tym czerwono-żółte pole” – pisała hrabina.
Przyłączyłam się do polsko-niemieckiej kompanii. W podróż śladem hrabiny nasza czwórka wyrusza w pogodny, chłodny ranek 28 września. Jest równie pięknie jak 68 lat temu – nad łąkami przy jeziorze unoszą się mgły, wśród których majaczą sylwetki pasących się koni.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
