Rekompensata za zwłokę zwolniona z podatku

Suma pieniężna przyznana za przewlekłość postępowania jest zadośćuczynieniem, które nie podlega opodatkowaniu

Precedensowym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wczoraj skargę kasacyjną ministra finansów. W sprawie uczestniczyła Helsińska Fundacja Praw Człowieka.

W opinii Artura Pietryki z fundacji sprawa była społecznie bardzo ważna. Tylko w tym roku wpłynęło do sądów okręgowych 4,2 tys. skarg na przewlekłość postępowań prokuratorskich i sądowych, a średnia zasądzona suma pieniężna wyniosła 3 tys. zł.

Jan K. oczekiwał od ministra finansów odpowiedzi, czy 1,5 tys. zł przyznane przez sąd na podstawie ustawy z 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki – podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zgodnie z ustawą w razie uwzględnienia skargi sąd na żądanie skarżącego przyznaje od Skarbu Państwa sumę pieniężną w wysokości od 2 tys. do 20 tys. zł.

W wydanej interpretacji indywidualnej dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, że przyznana na tej podstawie suma pieniężna nie mieści się w katalogu zwolnień podatkowych wymienionych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest ani odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem. Stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, który należy wykazać.

Rozpatrując skargę Jana K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił interpretację, wskazując na art. 21 ust. 1 pkt 3 b ustawy o PIT jako na podstawę zwolnienia podatkowego. WSA uznał, że kwota, o której mowa w interpretacji, stanowi zadośćuczynienie dla skarżącego, jej wysokość została określona w orzeczeniu sądu i nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej ani korzyści. Spełnione więc zostały warunki zwolnienia określone w  tym przepisie.

Minister finansów nie zgodził się z wyrokiem i wniósł skargę kasacyjną do NSA. Jego zdaniem WSA błędnie przyjął, że suma pieniężna ma charakter zadośćuczynienia, które podlega zwolnieniu podatkowemu.

Fundacja Helsińska opowiedziała się za stanowiskiem WSA. W opinii przyjaciela sądu stwierdziła, że suma pieniężna przyznana zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie powinna podlegać opodatkowaniu. Przemawia za tym jej kompensacyjny charakter, zasada równości, nakazująca jednakowo traktować podatników uzyskujących – nieopodatkowaną – rekompensatę z tytułu przewlekłości w postępowaniach cywilnych i w Trybunale Strasburskim.

NSA uznał, że WSA zastosował prawidłową wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 3 b ustawy o PIT. Suma pieniężna nie wzbogaca beneficjenta, lecz jest zadośćuczynieniem za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania. Zostały też spełnione inne przesłanki wymienione w tym przepisie.

Sygnatura II FSK 1218/10

więcej w serwisie:

Postępowanie administracyjne » Skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania