Komentarz do rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 5 grudnia 2002 r. dotyczącego zatrudniania młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 5 grudnia 2002 w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz osób niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum (DzU z 2002 r. nr 214, poz. 1808)

obowiązuje od 1 stycznia 2003 r.

Młodociany poniżej 16 roku życia – wyjątki w zakresie zatrudnienia

§ 1.1. Z młodocianym, który nie ukończył gimnazjum, może być, na wniosek jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna, zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego odbywanego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, jeżeli:

1) został on przyjęty do oddziału przysposabiającego do pracy utworzonego w gimnazjum oraz uzyskał pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej albo

2) uzyskał zezwolenie dyrektora gimnazjum, w którego obwodzie mieszka, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą oraz uzyskał pozytywną opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.

2. Z młodocianym, który nie ukończył gimnazjum, spełniającym obowiązek szkolny poza szkołą, może być, po ukończeniu przez niego przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy, zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

§ 2. Z osobą niemającą 16 lat, która ukończyła gimnazjum, może być zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie nauki zawodu.

§ 3. Z osobą niemającą 16 lat, która nie ukończyła gimnazjum, może być zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

§ 4.1. Zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego z osobą, o której mowa w § 2 i 3, jest dopuszczalne w razie:

1) wyrażenia na to zgody przez przedstawiciela ustawowego lub opiekuna tej osoby;

2) przedstawienia zaświadczenia lekarza, uprawnionego do przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników, stwierdzającego, że praca danego rodzaju nie zagraża zdrowiu tej osoby;

3) przedstawienia pozytywnej opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej.

2. W przypadku osoby, o której mowa w § 3, wymagane jest uzyskanie zezwolenia dyrektora gimnazjum, w którego obwodzie mieszka ta osoba, na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą.

Komentarz

• Osoby nieposiadające pełnej zdolności do czynności prawnych w rozumieniu art. 10, 12 i 15 kodeksu cywilnego można podzielić na:

– pracowników młodocianych – zatrudnianych w celu przygotowania zawodowego,

– pracowników młodocianych – zatrudnianych do prac lekkich,

– dzieci w wieku do ukończenia 16 roku życia wykonujące pracę lub inne zajęcia zarobkowe na rzecz podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową.

Zasady zatrudniania młodocianych reguluje dział dziewiąty kodeksu pracy, a art. 190 k.p. stanowi, że chodzi o osobę, która ukończyła 16 lat, a nie przekroczyła 18.

Zatrudnienie młodocianego, który nie ukończył 16 lat, jest zabronione. Dodatkowo kodeks pracy stanowi, że wolno zatrudniać tylko tych młodocianych, którzy:

– ukończyli co najmniej gimnazjum,

– przedstawili świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża ich zdrowiu.

Od tych zasad są wyjątki. W przypadku młodocianych zatrudnionych na podstawie umowy o przygotowanie zawodowe reguluje je komentowane rozporządzenie.