Zdrowie Kobiety
Zagrożone są kobiety
W Polsce na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) choruje ponad 400 tys. osób. Pacjentami częściej są kobiety. Choroba daje o sobie znać na ogół między 30. a 50. rokiem życia
Rozwija się podstępnie, dając na początku objawy ogólnoustrojowe, takie jak: zmęczenie, obniżenie nastroju, nerwowość, depresja, jadłowstręt, objawy grypopodobne (bóle mięśni, stany podgorączkowe, osłabienie). Oprócz tego mogą wystąpić dolegliwości ze strony układu ruchu, takie jak obrzęk zapalny i ból stawów, rozlane bóle mięśniowe, osłabienie siły mięśniowej, poranna sztywność stawów trwająca do godziny, trudności w zaciskaniu dłoni w pięść.
U niektórych osób mogą wystąpić także objawy pozastawowe, m.in. zmiany skórne, płucne (zapalenie opłucnej, śródmiąższowe zapalenie płuc z włóknieniem), zmiany w nerkach (amyloidoza, zapalenie naczyń), niedokrwistość zapalna. Zauważalne są także odchylenia w badaniach laboratoryjnych wskazujące na stan zapalny, czyli wysokie OB, CRP, ilość krwinek białych i płytek krwi, obniżony poziom żelaza, krwinek czerwonych i hemoglobiny, dodatni wynik na obecność czynnika reumatoidalnego (RF) i przeciwciał przeciw cyklicznemu cytrulinowemu peptydowi (anty CCP). Zapalenie stawów dotyczy również dzieci, i to w każdym wieku. Wyróżnia się wiele postaci choroby u dzieci: uogólnioną, z zajęciem niewielu stawów, z zapaleniem wielostawowym, z łuszczycowym zapaleniem stawów, z zapaleniem stawów i przyczepów ścięgnistych oraz z niesklasyfikowanym zapaleniem stawów.
Obolałe stawy
W wyniku przewlekłego procesu zapalnego dochodzi do nieodwracalnych zniszczeń stawów, które ulegają deformacji i trwałemu unieruchomieniu.
Wielu pacjentów traci nie tylko możliwość aktywności zawodowej, ale także zdolność do samodzielnego funkcjonowania. Chorobą najczęściej dotknięte są nadgarstki oraz stawy palców – wskazującego i środowego ręki. Ale choroba może też rozwijać się w stawach skokowych i łokciowych oraz w pozostałych stawach rąk i nóg.
Przebieg RZS jest nieprzewidywalny. Choroba postępuje najszybciej w ciągu pierwszych sześciu lat. U 80 proc. pacjentów w ciągu dziesięciu lat pojawiają się trwałe zmiany stawowe. Około 10 proc. chorych bardzo szybko staje się niepełnosprawnymi. RZS prowadzi do skrócenia życia o około siedem lat.
Skuteczne wczesne leczenie
Dobór odpowiedniego leczenia jest sprawą indywidualną, każdy organizm może odmiennie reagować na podane farmaceutyki. Ważne jest to, by nie zwlekać z rozpoczęciem terapii, ponieważ w przypadku agresywnej postaci choroby szybko dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia stawów. W Polsce, niestety, diagnostyka trwa zbyt długo, czasem RZS diagnozowany jest dopiero po trzech – czterech latach od pojawienia się objawów. To bardzo utrudnia skuteczne leczenie.
Chorzy leczeni są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), które działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Oprócz tego stosuje się leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh), najczęściej jest to metotreksat, który działa przeciwzapalnie. Ostrożnie powinni go stosować pacjenci z niewydolnością wątroby i cukrzycą. Jego korzystne działanie można zaobserwować po ok. trzech – czterech tygodniach kuracji. Nie działa jednak przeciwbólowo, dlatego należy kontynuować terapię lekami z grupy NLPZ. Podczas terapii metotreksatem należy unikać alkoholu. Warto kontrolować stan wątroby, ponieważ często na skutek tej terapii dochodzi do jej włóknienia. Często po odstawieniu tej terapii dochodzi do ciężkiego nawrotu RZS. Stosowane są także kortykosteroidy. Pomagają w zniesieniu objawów choroby, ale nie zapobiegają postępowi niszczenia stawów. Ich odstawienie powoduje ciężkie zaostrzenie choroby, jeśli proces chorobowy jest aktywny. Leczenie kortykosteroidami zaleca się w ciężkim stanie RZS. Przeciwwskazaniem do tego typu leczenia jest choroba wrzodowa, nieleczone zakażenia, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca i jaskra. Pacjenci, u których nie ma poprawy po lekach z grupy LMPCh, dostają leki cytotoksyczne lub immunosupresyjne. Są bardzo toksyczne.
Dobre, choć nie dla każdego
Najnowocześniejszy i najbardziej skuteczny rodzaj terapii to leki biologiczne. Są stosowane od dziesięciu lat m.in. w reumatologii, gastrologii i dermatologii. Hamują proces zapalny, powstrzymują proces niszczenia stawów, znoszą dolegliwości bólowe, poprawiają samopoczucie. Ze względu na ich koszt dostęp do leczenia jest ograniczony i przewidziany tylko dla pacjentów w najcięższym stadium choroby, którzy nie odpowiadają na tradycyjne leczenie. Przeciwwskazaniem do stosowania terapii biologicznej są gruźlica, ropnie, sepsa, ciężka niewydolność serca. Leki biologiczne różnią się między sobą m.in. sposobem podawania oraz dawkowaniem, w zależności od preparatu dawka może być dostosowania do masy pacjenta lub znormalizowana bez względu na masę ciała. Leki mogą być podawane dożylnie raz na dwa miesiące pod kontrolą lekarza lub podskórnie raz na tydzień.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
