Prawo autorskie
Architektoniczny plagiat raczej postoi
Plagiaty w architekturze też się zdarzają. W rachubę jednak wchodzą raczej tylko odszkodowania i przeprosiny
Zniszczenie budynku niczym płyty CD ze względu na ogromne koszty trudno sobie wyobrazić. Takie żądanie byłoby zapewne nadużyciem prawa.
Głośno teraz o plagiacie polskiego pawilonu na Expo 2010 w Szanghaju. Charakterystyczny budynek z wycinankami na fasadach został skopiowany w Dubaju (Zjednoczone Emiraty Arabskie).
- Jest identyczny, nawet nie zmieniono wzoru wycinanki, po prostu ukradziono nam prawa do dzieła - mówią jego autorzy Natalia Paszkowska i Marcin Mostafa, z pracowni WWAA (pisaliśmy o tym: "Skradziona wycinanka", "Rzeczpospolita" z 25 maja 2010 r.).
Nie ma wątpliwości, że utwory architektoniczne i urbanistyczne są przedmiotem prawa autorskiego (w Polsce rozstrzyga o tym art. 1 prawa autorskiego).
- Tak samo jest właściwie na całym świecie (rozstrzyga o tym konwencja berneńska), inne natomiast mogą być w poszczególnych krajach sankcje (karne i cywilne) za plagiat, w tym przypadku w architekturze - wskazuje adwokat Elżbieta Traple, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Gdyby taki przypadek zdarzył się w Polsce, to zgodnie z art. 79 prawa autorskiego poszkodowani (architekci) mogliby żądać od osoby, która naruszyła ich prawa, zapłaty dwukrotności, a w razie zawinionego naruszenia trzykrotności wynagrodzenia, jakie należałoby się za nabycie takiego projektu.
O odpowiedzialności decyduje prawo kraju, w którym plagiat został popełniony. Dodajmy, że w opisywanej sprawie mogło to nastąpić w Dubaju, ale też w Warszawie i wtedy sprawcę można ścigać u nas (karnie i cywilnie).
- Architektura jest najbliższa rzeźbie. Przedmiot ochrony stanowi, w ramach technicznych uwarunkowań budowli, oryginalność kształtu i wyglądu obiektu uwzględniająca zarówno oryginalne rozwiązanie funkcji, jak i aspektów estetycznych. Spory dotyczące twórczości architektonicznej są jednak niezwykle trudne, ponieważ trzeba wykazać przejęcia konkretnych elementów oryginalnych - wskazuje mec. Michał Błeszyński specjalizujący się w prawie autorskim.
- Rozstrzygnięcie, czy mamy do czynienia z plagiatem czy tylko z podobnym stylem, nie jest proste, gdyż na budynek składa się wiele elementów, które wymagają fachowego zbadania i oceny. Ale owszem, problem plagiatów w architekturze jest obecny - komentuje architekt Jerzy Grochulski, prezes Stowarzyszenia Architektów Polskich, który zresztą sędziował w konkursie na pawilon Expo.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
