Najważniejsze orzeczenia sądowe z 2011 roku w sprawach VAT

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• CIT - najważniejsze wyroki 2011 r.
• Najważniejsze wyroki podatkowe 2011 r.

Rozpoczynamy przegląd najistotniejszych dla firm wyroków sądów administracyjnych w sprawach podatkowych, jakie zapadły w ubiegłym roku. Dziś przypominamy rozstrzygnięcia dotyczące podatku od towarów i usług

Nie ma kosztu, jest prawo do odliczenia

1 grudnia 2008 r. przestał obowiązywać przepis ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnicy nie mogli odliczać podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Ustawodawca, uchylając tę regulację, sam przyznał, że była ona niezgodna z prawem wspólnotowym. Jednak organy podatkowe w niektórych sprawach dotyczących okresu sprzed 1 grudnia 2008 r. nadal twierdzą, że gdy wydatek nie został uznany za koszt podatkowy, nie jest możliwe odliczenie VAT.

Z poglądem takim nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 stycznia 2011 r. (I FSK 197/10). Uznał, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT naruszał zasadę proporcjonalności i neutralności. Organy podatkowe nie mogły więc odmówić podatnikowi prawa do odliczenia VAT naliczonego, nawet jeżeli poniesione przez niego wydatki nie były uznawane za koszt uzyskania przychodu na gruncie ustaw o podatkach dochodowych.

Grunt dzieli los budynku

W sprawie rozstrzyganej przez NSA 10 sierpnia 2011 r. (I FSK 1232/10) organy podatkowe próbowały wykazać, że wykup gruntu od gminy za cenę pomniejszoną o wartość budynków wzniesionych na nim przez nabywcę powinien być opodatkowany tak, jakby przedmiotem transakcji był sam grunt, a fakt, że grunt ten jest zabudowany, nie ma znaczenia.

Jednak NSA wskazał, że niezasadne w świetle przepisów prawa cywilnego jest dzielenie dostawy gruntu zabudowanego na dwie samodzielne i odrębne transakcje: dostawę gruntu oraz dostawę budynku. Sąd podkreślił, że trudno znaleźć uzasadnienie dla takiego podziału również na gruncie ustawy o VAT.

Zgodnie bowiem z jej art. 29 ust. 5 w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Przepis ten reguluje szczególną sytuację, gdy podatnik dokonuje w ramach jednej transakcji dostawy dwóch różnych towarów: budynku (budowli lub ich części) oraz gruntu, z którym budynek (budowla lub jej część) jest trwale związany. Nakazuje opodatkować dostawę gruntu według tej samej stawki co budynek na nim wybudowany. Nie jest więc możliwe odrębne opodatkowanie gruntu oraz budynku.

Dostawa sprzętu i adaptacja lokalu to dwa odrębne świadczenia

NSA w wyroku z 1 czerwca 2011 r. (I FSK 869/10) stanął na stanowisku, że dostawa sprzętu medycznego (rezonansu magnetycznego) i wykonanie prac przystosowujących pomieszczenie, w którym sprzęt ten będzie pracował (wykonanie instalacji elektrycznej, klimatyzacyjnej oraz izolacyjnej), to dwa oddzielne świadczenia, które powinny być odrębnie opodatkowane.

Zdaniem sądu podatnik nie wykazał, że dostawa ta i świadczone usługi są tak wzajemnie powiązane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny, prowadząc do pogorszenia funkcjonalności systemu VAT. Nawet gdy pomieszczenie zostanie dostosowane do specyficznych potrzeb pracowni rezonansu magnetycznego, może być ono wykorzystane również do innych celów.

Sąd podkreślił, że odrębne świadczenia mogą być uznane za jedno kompleksowe świadczenie na zasadzie wyjątku i nie powinno to być wykorzystywane do celu stosowania niższej stawki VAT.

Podobny pogląd NSA przedstawił w wyroku z 28 czerwca 2011 r. (I FSK 958/10).

Papierowe faktury przechowywane elektronicznie

W 2011 r. sądy podtrzymały kształtującą się linię orzeczniczą, zgodnie z którą nawet gdy faktury zostały wystawione i przesłane do kontrahenta w formie papierowej, możliwe jest ich przechowywanie w formie elektronicznej.