Kiedy oprocentowanie zewnętrznego finansowania nie jest od razu kosztem

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

W niektórych sytuacjach międzynarodowe standardy nakazują aktywowanie odsetek od kredytów bieżących. Tak będzie, jeśli są one wykorzystywane na pokrycie kosztów np. budowy siedziby firmy lub prowadzonego przez nią hotelu

Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 23 w wersji obowiązującej do końca 2008 r. dawał spółkom możliwość wyboru w polityce rachunkowości jednej z dwóch metod ewidencjonowania kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących aktywów dostosowywanych, czyli wymagających znacznego czasu, aby przygotować je do zamierzonego i zgodnego z przeznaczeniem użytkowania lub sprzedaży.

Podejście wzorcowe nakazywało ujmowanie ich w rachunku zysków i strat. Dopuszczalne było jednak również aktywowanie tych kosztów (podejście alternatywne).

Od 1 stycznia 2009 weszła w życie zmiana MSR 23, która wyeliminowała możliwość ujmowania kosztów finansowania zewnętrznego w momencie ich poniesienia. Wszystkie koszty, które są bezpośrednio związane z nabyciem, budową lub wytworzeniem tzw. aktywów dostosowywanych, muszą więc być aktywowane, jako element ceny nabycia lub kosztu wytworzenia.

Trzeba jednak pamiętać, że podlegają one kapitalizacji tylko wtedy, gdy jest prawdopodobne, że ich poniesienie przyniesie firmie przyszłe korzyści ekonomiczne  i można je wiarygodnie wycenić. Niespełniające tych warunków koszty finansowania zewnętrznego zmniejszają wynik finansowy w momencie poniesienia.

Ujednolicanie standardów

Główną przesłanką wprowadzenia zmian do standardu był przeprowadzany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB) oraz Radę Amerykańskich Standardów Rachunkowości (FASB) proces konwergencji, czyli ujednolicania standardów MSSF oraz US GAAP.

Zmiany do MSR 23 nie zniosły jednak wszystkich różnic, a jedynie wyeliminowały najważniejsze z nich. Nadal istnieją różnice definicji kosztów finansowania zewnętrznego i dostosowywanych aktywów.

Dla inwestorów i innych użytkowników sprawozdań finansowych eliminacja opcji ujmowania kosztów finansowania w rachunku zysków i start niewątpliwie zwiększyła porównywalność sprawozdań finansowych.

Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących dostosowywanych aktywów prowadzi do powstania  pytań dotyczących zagadnień praktycznych, np.

- co to są dostosowywane aktywa,

- jakie kredyty i pożyczki należy uwzględnić,

- przez jaki okres spółka powinna aktywować koszty.

Co to są aktywa dostosowywane

Pierwszym etapem, przed którym staje kierownictwo spółki, jest identyfikacja dostosowywanych aktywów. Zgodnie z ich definicją chodzi o aktywa, które wymagają znacznego czasu, aby przygotować je do zamierzonego i zgodnego z przeznaczeniem użytkowania lub sprzedaży. Są to na przykład wytwarzane we własnym zakresie budynki, maszyny lub oprogramowanie.

MSR 23 ma zastosowanie wyłącznie do aktywów, które wycenia się według kosztu wytworzenia lub ceny nabycia. Nie stosuje się go więc do aktywów wycenianych według wartości godziwej (np. nieruchomości inwestycyjnych).

Standard nie dotyczy także zapasów produkowanych w sposób rutynowy lub w dużych ilościach w sposób powtarzalny. Jako przykład takich zapasów MSR 23 wymienia whisky i wino.

Do dostosowywanych składników aktywów nie wolno nam także zaliczyć aktywów finansowych i aktywów, które są gotowe do zamierzonego użytkowania lub do sprzedaży z chwilą ich nabycia. Stąd np. wszelkie koszty finansowania poniesionego na zakup udziałów lub akcji należy bezpośrednio odnieść w rachunek zysków i strat.

Które kwoty wchodzą w grę

Kolejnym zadaniem władz spółki jest określenie właściwych kosztów finansowania zewnętrznego. Zgodnie z MSR 23 chodzi o koszty, których można by uniknąć, gdyby spółka nie ponosiła wydatków związanych z nabyciem, budową lub wytworzeniem dostosowywanego składnika aktywów.

Mogą to być koszty związane zarówno z finansowaniem zaciągniętym w celu budowy konkretnego zadania inwestycyjnego, jak i te związane z finansowaniem bez określonego celu, ale dotyczące utrzymania wyższego salda finansowania niż konieczne dla zapewnienia działalności operacyjnej. Do kosztów tych zaliczyć możemy m.in.