Rachunkowość
Co się zmieni w obowiązujących zasadach wykazywania przychodu
Nowy standard wymusi zmianę oceny rentowności poszczególnych umów zawieranych z klientami. Może także zmniejszyć wysokość wykazywanych przychodów ze sprzedaży
W czerwcu 2010 ukazał się projekt nowego standardu rachunkowości dotyczącego rozpoznawania przychodów w sprawozdaniach finansowych sporządzanych zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej (MSSF).
Zastąpi on dotychczas obowiązujące standardy MSR 11 „Umowy o budowę" i MSR 18 „Przychody" oraz związane z nimi interpretacje m.in. KIMSF 13, 15, 18 i SIC 31.
Pracowały nad nim dwie rady: rada międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej (IASB) i amerykańska rada ds. standardów rachunkowości finansowej (FASB).
Po przyjęciu zmian do tego projektu, wprowadzonych na wniosek środowisk biznesowych w czerwcu 2011, rady podjęły decyzję o ponownym wydaniu projektu dla celów konsultacyjnych w III kwartale tego roku. Zatwierdzenie standardu planowane jest na pierwszą połowę 2012 r.
Wydanie nowego standardu zakończy kolejny, niezwykle ważny etap prac nad ujednolicaniem standardów amerykańskich (US GAAP) oraz MSSF i to w obszarze, w którym istotnie się od siebie różnią. Co ważne, zmiana zasad rozpoznawania przychodów w sprawozdaniu finansowym może mieć niebagatelny wpływ na wyniki finansowe spółek, a tym samym na ich ocenę przez inwestorów.
Kiedy wykazać
Nowy standard podkreśla rolę kontroli nad towarami lub usługami wynikającą z umowy. Dotychczas przychody rozpoznawane były w księgach z chwilą przekazania ryzyka i korzyści, po zmianach – z chwilą przejęcia przez klienta kontroli.
Zmiana ma szczególne znaczenie w przypadku świadczenia usług rozliczanych dotychczas metodą stopnia zaawansowania. Jeśli na danym etapie realizacji usługi nie jest spełniona żadna z przesłanek przekazania klientowi kontroli, to usługodawca nie będzie mógł ująć przychodu z tego tytułu w sprawozdaniu.
Rozliczanie usług z wykorzystaniem stopnia zaawansowania po wejściu w życie nowego standardu nie jest wykluczone i będzie występować w sytuacjach, gdy klient włącza się aktywnie w proces projektowy, który powinien być de facto dostosowany do jego indywidualnych potrzeb, kontroluje jego wykonanie i nie ma możliwości zwrotu ewentualnych płatności dokonywanych w trakcie realizacji zobowiązania. Nie będzie to jednak już metoda tak powszechna jak dotychczas.
Definicja kontroli
Zgodnie z nowym standardem kontrola to możliwość jednostki bezpośredniego korzystania i czerpania korzyści z danego towaru lub usługi.
Przesłanki przekazania kontroli to:
- bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty,
- zindywidualizowanie usługi lub produktu dla klienta,
- posiadanie tytułu prawnego,
- fizyczna obecność produktu u klienta.
Trzeba jednak pamiętać, że żadna z przesłanek samodzielnie nie przesądza o przekazaniu kontroli.
Zobowiązanie to nie umowa
Zobowiązanie do wykonania świadczenia nie powinno być utożsamiane z umową. W ramach jednej umowy możliwe jest bowiem istnienie kilku zobowiązań do wykonania świadczeń.
Wynika to z tego, że zgodnie z projektem standardu istnieje konieczność określenia odrębnych towarów i usług, czyli takich, które mogłyby być sprzedawane oddzielnie lub w połączeniu z innym produktem (też dostępnym oddzielnie), np. sprzedaż w ramach jednej umowy produktu wraz ze szkoleniem nt. jego użytkowania to dwa odrębne zobowiązania do wykonania świadczenia.
Ceny transakcyjne
Przy określaniu ceny transakcyjnej należy wziąć pod uwagę m.in. wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko kredytowe klienta. Gdy zatem ocenimy, że ze 100 zł przychodów ze sprzedaży 10 proc. nie zostanie spłacone, to rozpoznamy 90 zł. Według obecnie obowiązujących standardów ujmowaliśmy całe 100 zł, a kwota złego długu obejmowana była odpisem aktualizującym wartość należności. Proponowana zmiana wpłynie zatem na wartość tak ważnej pozycji sprawozdania finansowego, jaką są przychody ze sprzedaży.
Rozpoznanie kilku zobowiązań do wykonania świadczenia w ramach jednej umowy rodzi obowiązek alokacji ceny wynikającej z tego kontraktu na każde z zidentyfikowanych zobowiązań.
Przeczytaj więcej o: MSR, MSSF, standardy rachunkowości
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
