Nakłady na nową technologię lub produkt można aktywować

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Prace rozwojowe nie zawsze amortyzujemy

Koszty prac rozwojowych mogą być dla celów bilansowych zakwalifikowane jako wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji. W praktyce często są problemy z ustaleniem, kiedy spełniają ku temu warunki

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o rachunkowości koszty zakończonych prac rozwojowych zaliczane są do aktywów (a w ich ramach do wartości niematerialnych i prawnych). Muszą być jednak spełnione warunki wymienione w art. 33 ust. 2 tej ustawy.

Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę gospodarczą na własne potrzeby oraz poniesione przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem technologii zalicza się do wartości niematerialnych i prawnych, jeśli produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a związane z nimi koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone.

Kolejnym warunkiem jest techniczna przydatność produktu lub technologii stwierdzona i odpowiednio udokumentowana, na podstawie której jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii.

Ostatecznie koszty prac rozwojowych mają być pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.

W świetle art. 33 ust. 3 ustawy o rachunkowości okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych od kosztów prac rozwojowych nie może przekraczać pięciu lat. Ustawa nie precyzuje jednak, gdzie początkowo ujmować (na jakim koncie księgowym) ponoszone na nie koszty.

Niemniej, zgodnie z jej art. 10 ust. 3, w sprawach w niej nieuregulowanych, po przyjęciu polityki rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości (KSR), a w razie ich braku międzynarodowe standardy rachunkowości (MSR/MSSF).

Dwa etapy

Kwestie kosztów związanych z pracami rozwojowymi ujęte są w MSR 38 „Wartości niematerialne”.

Zgodnie z nim proces powstawania aktywów należy podzielić na etap prac badawczych i na etap prac rozwojowych.

W § 8 osobno zdefiniowano:

- prace badawcze jako nowatorskie i zaplanowane poszukiwanie rozwiązań, podjęte z zamiarem zdobycia i przyswojenia nowej wiedzy naukowej i technicznej;

- prace rozwojowe jako praktyczne zastosowanie odkryć badawczych lub  osiągnięć innej wiedzy w planowaniu bądź projektowaniu produkcji nowych lub znacznie udoskonalonych materiałów, urządzeń, produktów, procesów technologicznych, systemów lub usług, przed rozpoczęciem produkcji seryjnej lub zastosowania.

Podsumowując, prace rozwojowe nie obejmują okresowych i rutynowych zmian wprowadzanych do linii produkcyjnych, procesów wytwórczych czy też samych produktów, nawet jeżeli są to zmiany o charakterze ulepszeń.

Są etapem prac przygotowujących nowy produkt lub technologię. Etap ten następuje zazwyczaj po dokonaniu prac badawczych, natomiast przed wdrożeniem na skalę przemysłową efektów prac rozwojowych. Zdarza się, że nie ma możliwości rozdzielenia prac badawczych od rozwojowych, wówczas ogół tych prac traktuje się jako prace badawcze.

Prace badawcze...

Na etapie prac badawczych prowadzonego przez jednostkę przedsięwzięcia nie jesteśmy w stanie udowodnić, że istnieje składnik wartości niematerialnych, który w przyszłości będzie wytwarzał prawdopodobne korzyści ekonomiczne.

Skutkiem tego  nakłady poniesione na prace badawcze zawsze ujmowane są w kosztach w momencie ich poniesienia, ponieważ na tym etapie nie powstaje żaden składnik majątkowy spełniający kryteria wartości niematerialnych.

Przykładami prac badawczych są:

- działania zmierzające do zdobycia nowej wiedzy,

- poszukiwania, ocena i końcowa selekcja sposobu wykorzystania rezultatów prac badawczych lub wiedzy innego rodzaju,

- poszukiwania alternatywnych materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług,

- formułowanie, projektowanie, ocena i końcowa selekcja nowych lub udoskonalonych materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług.

...i rozwojowe

Etap prac rozwojowych jest o wiele bardziej zaawansowany niż etap prac badawczych. Zgodnie z § 59 MSR 38 prace rozwojowe to: