Zamówienia publiczne
Z podwykonawcami czy też bez nich
Zamawiający nie ma uprawnienia do żądania wskazania konkretnych podmiotów gospodarczych, które będą uczestniczyć jako podwykonawcy w realizowaniu zamówienia publicznego
Zasadą jest, że wykonanie zamówienia publicznego może być realizowane poprzez podwykonawców. Jednak ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia zamawiający może zastrzec w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: SIWZ), że część lub nawet całość zamówienia nie może zostać powierzona podwykonawcom.
Wyjątek ten powinien być ściśle interpretowany przez zamawiającego, bowiem to na nim spoczywa ciężar uzasadnienia, iż ograniczenie możliwości realizowania zamówienia przez podwykonawców jest zasadne. Dlatego też odstępstwa od tej zasady powinny następować w wyjątkowych sytuacjach z uwagi na szczególny charakter zamówienia, a także przy zachowaniu zasady uczciwej konkurencji.
Osobiste doświadczenie
Zamawiający powinien rozważyć niedopuszczenie do realizacji zamówienia podwykonawców w przypadku, gdy jego wykonanie wymaga szczególnego, osobistego doświadczenia, a przedmiotem zamówienia jest wykonanie dzieła (np. stworzenie utworu muzycznego lub rzeźby czy też przygotowanie opracowania naukowo-badawczego) lub usługi specjalistycznego szkolenia. W takich przypadkach ważne jest bowiem, aby zamówienie zostało zrealizowane przez wykonawcę posiadającego odpowiednie doświadczenia.
Różni specjaliści
Współpraca z podwykonawcami jest natomiast niezbędna przy robotach budowlanych, gdzie wymagany jest udział specjalistów z różnych dziedzin. Nieuzasadnione byłoby narzucanie wykonawcy, aby posiadał w swojej załodze fachowców od różnych zaawansowanych technicznie zadań. Jednakże w stosunku do postępowań, których przedmiotem jest pełnienie funkcji inwestora zastępczego – prezes Urzędu Zamówień Publicznych stwierdził, iż – co do zasady – przedmiot takich zamówień nie jest specyficzny. Nie ma zatem możliwości całkowitego wyłączenia podwykonawstwa (uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z 24 marca 2011 r., KIO/KD 20/11).
Krótki termin realizacji
Nieuzasadnione byłoby ograniczenie podwykonawstwa także w przypadku, kiedy termin realizacji zamówienia jest krótki lub, gdy do realizacji zamówienia niezbędna jest duża liczba osób. W takich sytuacjach wykonawcy, aby zrealizować zamówienie w terminie wskazanym przez zamawiającego lub żeby dysponować dodatkową siłą roboczą, bardzo często korzystają z podwykonawców.
Należy przy tym zaznaczyć, iż ograniczenie udziału podwykonawców prawie w każdym przypadku będzie rodziło za sobą wzrost ceny za wykonanie zamówienia – a przecież system zamówień publicznych służyć ma racjonalnemu wydatkowaniu środków publicznych.
Jaki zakres prac
Jeżeli zamawiający zdecyduje się na ograniczenie udziału podwykonawców, to powinien określić w SIWZ, która część zamówienia nie może zostać im powierzona. Ustawa z 29 stycznia 2004 r. (tekst jedn. DzU z 2010 r., nr 113, poz. 759 z późn. zm., dalej: ustawa pzp) nie określa bowiem, jaką maksymalną część wykonywania zamówienia można powierzyć podwykonawcy.
Organizator przetargu ma zatem pełną dowolność w ustaleniu zakresu prac, które mogą zostać wykonane przez podwykonawców. Jednak zamawiający nie powinien wskazywać procentowo czy też kwotowo maksymalnego udziału podwykonawców, lecz podać konkretne części zamówienia, które nie powinny być przez nich realizowane (m.in. wyrok Zespół Arbitrów z 23 czerwca 2005 r., UZP/ZO/0-1464/ 05).
Różnice w przepisach
Również prawo wspólnotowe zaleca dopuszczanie udziału podwykonawców w realizacji zamówienia. W preambułach dyrektywy 2004/18/WE, a także dyrektywy 2004/17/WE zachęca się do udziału w rynku zamówień publicznych małych i średnich przedsiębiorców poprzez podwykonawstwo.
Wyjątkiem od przepisów ustawy pzp jest jednak zakres powierzonego podwykonawstwa. Zgodnie bowiem z art. 25 dyrektywy 2004/18/WE oraz art. 37 dyrektywy 2004/17/WE zamawiający posiadają uprawnienia do żądania od wykonawcy wskazania, którą część zamówienia zamierza przeznaczyć podwykonawcom.
Przeczytaj więcej o: podwykonawcy, siwz, specyfikacja, zamówienie
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
