Zamówienia publiczne
Komplikacje związane z umową zamówienia publicznego
Czy i jakie zmiany są możliwe w umowie zamówienia publicznego – zastanawia się radca prawny z Kancelarii Doradztwa Prawnego Paweł Granecki
Przepis art. 144 ust. 1 prawa zamówień publicznych (pzp) określa zasady dokonywania zmian w umowie zamówienia publicznego. Aktualna treść tego przepisu, obowiązująca od 24 października 2008 r. (DzU nr 171, poz. 1058), powoduje ogromne komplikacje przy tworzeniu umów, które są załącznikiem do specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Ustawodawca podtrzymuje co do zasady zakaz zmian w umowie, chyba że zamawiający przewidział możliwość dokonania takiej zmiany w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz określił warunki zmiany.
Wykładnia językowa art. 144 ust. 1 pzp prowadzi do wniosku, że udzielając zamówienia w trybie zamówienia z wolnej ręki, zamawiający nie może dokonać zmian w umowie, gdyż nie publikuje ogłoszenia o zamówieniu w tym trybie, a także nie sporządza specyfikacji istotnych warunków zamówienia.Co w takim razie może on zrobić?
Wykładnia celowościowa
Może, dokonując wykładni celowościowej i negocjując treść przyszłej umowy, uwzględniać możliwości jej zmiany, mając na uwadze przesłanki przewidziane w art. 144 ust. 1 pzp.
Czego te zmiany mogą dotyczyć, tj. których elementów umowy?Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2000 r. (IV CKN 70/00) “Możliwość zmiany obejmuje wszystkie istotne postanowienia umowy (essentialia negotii)”.
Zamawiający mają jednak pewne ograniczenia, gdyż nie mogą zwiększyć wielkości lub zakresu zamówienia poprzez wprowadzenie aneksu do umowy. Tego rodzaju zmiana do umowy jest zakazana, bo zamawiający powinien udzielić zamówienia dodatkowego albo uzupełniającego (jeśli takie było przewidziane) po przeprowadzeniu odrębnego postępowania i podpisaniu odrębnej umowy. Jeżeli jednak ktoś upierałby się przy aneksie zamiast odrębnej umowie (poprzedzonej przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego), to naruszyłby art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Trzeba to przewidzieć
Co w takim razie mogą zmienić zamawiający w zakresie przedmiotu zamówienia, chcąc prawidłowo wykonać dyspozycję analizowanego przepisu?Muszą przewidzieć możliwość zmiany przedmiotu zamówienia, pod warunkiem że będą one korzystne dla zamawiającego. Dobrym tego przykładem będzie realizacja zamówień dodatkowych przy robotach budowlanych, gdzie zamawiający często muszą zrezygnować z części prac w ramach umowy podstawowej, ograniczając jej zakres.
Przy zamówieniach na dostawy zamawiający nie powinni przewidywać zmniejszenia przedmiotu zamówienia, chyba że w umowie określą jej wartość na górną granicę zobowiązania i dodatkowo określą, że przedmiot zamówienia będzie zrealizowany w co najmniej np. 80 proc. W takim wypadku zamawiający ma prawo ograniczyć realizację w zakresie przedmiotu zamówienia do 20 proc.
Przedmiot zamówienia
Kolejna sytuacja może dotyczyć zmiany przedmiotu zamówienia, jeżeli jest to na korzyść zamawiającego i zaszły okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy. Przykładem takiej sytuacji jest np. wycofanie z produkcji określonego rodzaju serwerów i zastąpienie ich nowocześniejszymi o lepszych parametrach technicznych. W takim wypadku, jeśli zmiana umowy będzie realizowana w ramach dotychczasowego wynagrodzenia, zamawiający nie naruszy art. 144 ust. 1 pzp.
Gdy chodzi o usługi, to zamawiający ma możliwość zmiany umowy, jeżeli zaszły okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili jej zawarcia. Firma, której zlecono sprzątanie szpitala, nie będzie wykonywać swych usług, jeśli wybuchnie w nim pożar i spalą się niektóre pomieszczenia. W innych okolicznościach zamawiający powinien przewidzieć w umowie tego typu sytuacje. Jeśli więc planuje remont pomieszczeń, w których wykonywana jest usługa sprzątania, powinien to zawrzeć w umowie.Inne zmiany w przedmiocie zamówienia mogą dotyczyć okoliczności, które działają na korzyść zamawiającego. Załóżmy, że realizowane są usługi w zakresie tworzenia oprogramowania informatycznego. Na rynku pojawiają się nowe rozwiązania technologiczne w określonym zakresie i zamawiający chciałby mieć je w zrealizowanym przedmiocie zamówienia w ramach dotychczasowego wynagrodzenia.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
