podatki lokalne
Jak należy liczyć podatek od budowli
Od jakiej podstawy – w wypadku budowli – naliczany jest podatek od nieruchomości? Jeszcze do niedawna odpowiedź wydawała się oczywista: od historycznej wartości, jaką przyjął podatnik na potrzeby obliczania amortyzacji. Wyroki sądów administracyjnych zachwiały jednak tę pewność
Ustalając podatek od nieruchomości należny od budowli, podatnicy do tej pory rutynowo sięgali do ewidencji środków trwałych i przyjmowali za podstawę opodatkowania wynikającą z niej wartość, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych w rozumieniu przepisów ustaw o podatkach dochodowych.
Gdy budowla składała się na całość środka trwałego a podatnik dokonywał od niej odpisów amortyzacyjnych, działanie takie było oczywiste. Art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej upol) stwierdza bowiem, że podstawą opodatkowania w wypadku budowli jest „wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne”.
Ewentualna kontrola prowadzona przez samorządowe organy podatkowe powinna ograniczać się w tym wypadku jedynie do porównania wartości stanowiącej podstawę naliczania amortyzacji oraz wartości stanowiącej podstawę naliczania podatku od nieruchomości. Jeżeli są identyczne, sprawa powinna być uznana za zamkniętą.
Od wartości rynkowej
Ta, wydawałoby się utrwalona i niebudząca wątpliwości, praktyka została jednak podważona w niedawnych – na razie nieprawomocnych – wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych w Gliwicach i w Olsztynie.
Gliwicki WSA w wyroku z 2 marca 2009 r. (I SA/Gl 967/08) uz-nał za słuszne stanowisko organów gminy, które wiązały podstawę opodatkowania budowli podlegających amortyzacji podatkiem od nieruchomości z wartością rynkową tych składników majątkowych. W tym wypadku chodziło o sposób ustalenia wartości budowli wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W ocenie sądu, z treści art. 4 ust. 7 zdanie 1 upol („Jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego”) w związku z ust. 5 tego artykułu, nie można wyprowadzać wniosku, że w razie dokonywania przez podatnika odpisów amortyzacyjnych od budowli nie jest konieczne w każdym wypadku ustalanie ich wartości rynkowej. Gdy wartość ustalana dla celów amortyzacji jest niższa od rynkowej, organ podatkowy na użytek podatku od nieruchomości ma prawo do ustalenia wartości rynkowej budowli i naliczenia podatku od tej wartości rynkowej, a nie od wartości stanowiącej podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych.
Organ sam może określić wartość
WSA w Olsztynie w wyroku z 30 lipca 2009 r. (I SA/Ol 441/09) wysunął jeszcze śmielszą tezę i stwierdził, że art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 upol nie zakłada automatyzmu uznania przyjętej przez podatnika wartości, od której naliczana jest amortyzacja dla celów podatku dochodowego, jako podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podstawą tą nie jest bowiem – zdaniem sądu – wartość, jaką przyjął podatnik na potrzeby obliczania amortyzacji, lecz wartość określona zgodnie z odpowiednimi przepisami o podatkach dochodowych.
Jednocześnie art. 4 ust. 7 upol przesądza o możliwości określenia przez organ we własnym zakresie podstawy opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości. Zdaniem sądu organ właściwy dla wymiaru podatku od nieruchomości ma prawo badać wartość budowli na podstawie przepisów ustaw o podatkach dochodowych. Nie musi przyjmować wartości zadeklarowanej przez podatnika czy opierać się na stanowisku naczelnika urzędu skarbowego.
Czy można ubiegać się o nadpłatę?
Zaakceptowanie tych poglądów miałoby w praktyce ogromne znaczenie dla stosowania przepisów o podatku od nieruchomości. Co interesujące, byłyby to skutki nie tylko niekorzystne dla podatników (jak w przywołanych wyrokach), ale także można byłoby stanowisko sądów administracyjnych wykorzystać do znaczącego zmniejszenia wysokości obciążeń podatkowych.
Sąd uzasadnił dopuszczalność weryfikacji wartości początkowej środka trwałego odwołaniem się do art. 4 ust. 7 upol, zgodnie z którym „jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego (…) który ustali tę wartość”. Podatnik będący osobą prawną musi składać deklaracje podatkowe corocznie, corocznie więc podaje wartość podstawy opodatkowania.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
