księgowania
Jak obliczyć podatek odroczony
Konieczność wykazywania aktywów i zobowiązań (rezerwy) z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z istnienia przejściowych różnic między podstawą obliczania CIT a wynikiem finansowym
Aktywa uwzględniają ponadto stratę podatkową, która może być rozliczana w przyszłych latach podatkowych.
Aby obliczyć aktywa i pasywa z tytułu podatku odroczonego, należy dokonać podatkowej i bilansowej wyceny aktywów i pasywów. Różnice przejściowe dodatnie wystąpią, gdy koszt uzyskania przychodu występuje w bieżącym, a księgowy w przyszłych okresach, ujemne na odwrót. Drugim etapem jest wyznaczenie rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego, czyli pomnożenie kwot różnic przejściowych przez obowiązującą stawkę podatku dochodowego.
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego można określić jako zabezpieczenie określonej kwoty na przyszłe zobowiązania podatkowe. Analogicznie aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego to kwota, o którą jednostka w przyszłości zapłaci mniejszy podatek, niż wynikałoby to z osiągniętego zysku.
To, czy aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego mogą się wzajemnie kompensować, zależy od przyjętej przez jednostkę polityki rachunkowości.
Przykład
Ze względu na różne stawki amortyzacyjne wartość bilansowa środka trwałego wynosi 50 tys. zł, natomiast wartość podatkowa 70 tys. zł. Powoduje to powstanie ujemnych różnic przejściowych 20 tys. zł. Kwotę tę należy pomnożyć przez stawkę CIT, czyli 19 proc.
Konsekwencją jest konieczność wykazania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w wysokości 3800 zł.
Jednostka kupiła od dostawcy zagranicznego towary za 10 tys. euro po kursie 4,00 zł. Na dzień bilansowy zobowiązanie wyceniono według kursu 3,70 zł.
Na skutek zmiany kursu wartość bilansowa zobowiązania zostanie zaktualizowana z 40 tys. zł do 37 tys. zł. Wartość podatkowa pozostanie bez zmian. Spowoduje to powstanie dodatnich różnic przejściowych w wysokości 3000 zł i rezerwy z tytułu podatku odroczonego 570 zł.
Strata do odliczenia
Jednostki, które poniosły w danym okresie rozliczeniowym stratę podatkową, mają możliwość rozliczenia jej z potencjalnym dochodem w kolejnych latach, jednak nie dłużej niż w ciągu kolejnych pięciu lat.
Czy od straty podatkowej należy tworzyć aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego? Tak, ale dopiero po dokładnej analizie możliwości jej rozliczenia w następnych latach. Krajowy Standard Rachunkowości nr 2 mówi, że można tworzyć aktywa wtedy, gdy istnieją dostateczne dowody i przesłanki, że firma osiągnie dochód pozwalający na jej uwzględnienie (z prawdo-podobieństwem co najmniej 50 proc.).
Przesłankami mogą być wszelkie informacje potwierdzające, że firma osiągnie dochód, np. osiąganie dochodu w ostatnich trzech latach, zawarte umowy, których realizacja spowoduje uzyskanie dochodu, lub prognozy wynikające z budżetu finansowego. Podsumowując, to zarząd musi sam zdecydować, czy utworzyć aktywa. Niestety, najczęściej jest to dość subiektywna ocena.
Bardzo przydatnym narzędziem do kontroli poprawności i kompletności kalkulacji zarówno bieżącego, jak i odroczonego podatku dochodowego jest ustalenie efektywnej stopy podatkowej. Aby ją obliczyć, należy podzielić podatek dochodowy (bieżący i odroczony) przez wynik finansowy brutto.
W ten sposób otrzymujemy realną stopę podatkową, czyli rzeczywiste obciążenie podatkowe zysku jednostki. Po odpowiednim skorygowaniu o trwałe różnice między podstawą opodatkowania a wynikiem finansowym powinniśmy uzyskać stopę podatkową obowiązującą w Polsce. Gdy tak się nie stanie, oznacza to błąd w kalkulacji CIT lub podatku odroczonego.
Przykład
Rok podatkowy spółki zakończył się zyskiem 1 mln zł. Podatek bieżący to 220 tys. zł, a odroczony 30 tys. zł.
Efektywna stopa podatkowa: (220 tys. zł + 30 tys. zł) : 1000 tys. zł = 25 proc.
Przyjmijmy, że różnice trwałe (koszty niepodatkowe) wyniosły 315 tys. zł.
Skorygowana efektywna stopa procentowa wynosi więc:
(220 + 30) : (1000 + 315) = 19 proc.
Przeczytaj więcej o: aktywa z tytułu podatku odroczonego, podatek odroczony, podstawa opodatkowana, rezerwy z tytułu podatku odroczonego, ustawa o rachunkowości, wynik finansowy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
