Żydzi polscy
Starożytna historia Izraela
Według niektórych historyczne i religijne dzieje Izraela to ta sama historia, którą opisuje Biblia. Wywodzą oni początki Izraela od momentu, gdy Bóg zawarł przymierze z Abrahamem.
Nastąpiło to w 1851 r. p.n.e. Według Biblii Abrahamowi w wieku 100 lat urodził się syn Izaak, któremu z kolei urodził się syn Jakub. To właśnie Jakubowi Bóg zmienił imię na Izrael. Dlatego wszyscy potomkowie Jakuba – 12 synów – to właśnie naród Izraela.
Według tradycyjnej chronologii biblijnej Jakub/Izrael przybył do Egiptu z synami i ich rodzinami w 1660 r. p.n.e. i osiedlili się w prowincji Goszen, leżącej na wschód od delty Nilu. Ich potomkowie stali się niewolnikami.
Exodus i osiedlenie
Po 400 latach niewoli Izraelici odzyskali wolność dzięki Mojżeszowi, który – zgodnie z biblijnym przekazem – został wybrany przez Boga do wyprowadzenia swego ludu z Egiptu do obiecanego jego przodkom Erec Israel.
Podczas tułaczki po pustyni Synaj Izraelici otrzymali Prawo Mojżeszowe zawierające dziesięć przykazań oraz stali się narodem. Wyjście z Egiptu w świadomości Żydów pozostawiło niezatarty ślad i stało się symbolem wolności i swobody. Każdego roku Żydzi obchodzą nawiązujące do tamtych wydarzeń święta Pesach (Pascha), Sawuot (Święto Tygodni) i Sukkot (Święto Szałasów).
***
W ciągu dwóch następnych stuleci Izraelici podbili większą część kraju i porzucili koczowniczy tryb życia na rzecz rolnictwa i rzemiosła. Okresy względnego spokoju były przerywane wojnami, podczas których na czele ludu stawali przywódcy nazywani sędziami. Sędziów wybierano spośród osób cieszących się szczególnym autorytetem i zaufaniem. Sprawowali tę funkcję, dopóki nieprzyjaciel nie został pokonany.
Słabość tkwiąca w systemie organizacji plemiennej wobec rosnącego zagrożenia ze strony Filistynów zamieszkujących Azję Mniejszą zrodziła zapotrzebowanie na władcę, który zjednoczyłby plemiona i którego pozycja zmieniłaby się w trwałą instytucję dziedzicznie przekazywanej władzy.
Monarchia (ok. 1020 – 930 p.n.e.)
Okres panowania pierwszego króla Saula stanowił pomost między luźną organizacją plemienną a ustanowieniem pełnej władzy monarszej. Jego następca król Dawid (ok. 1004 – 965 p.n.e.) uczynił Izrael poważną siłą dzięki udanym wyprawom wojennym, w tym ostatecznemu zwycięstwu nad Filistynami, jak również przez zawarcie sojuszów z sąsiadującymi królestwami. Efektem były wpływy sięgające granic Egiptu i brzegów Morza Czerwonego.
Dawid budował nowy system administracyjny państwa, uczynił Jerozolimę jego stolicą, w której utworzył centrum życia państwowego, oraz zjednoczył 12 plemion Izraela w jedno królestwo.
***
Jego następca Salomon (ok. 965 – 930 p.n.e.), który odziedziczył stworzone przez ojca imperium, skoncentrował się na jego umocnieniu. Poprzez sojusze polityczne z sąsiadującymi władcami, umocnione małżeństwami, zapewnił spokój wewnętrzny królestwu i sprawił, że znalazło się w gronie potęg ówczesnego świata. Przyczynił się do wzrostu gospodarczego, rozwijając na dużą skalę wydobycie miedzi i wytop metali. Ufortyfikował miasta o znaczeniu strategicznym i ekonomicznym oraz założył wiele nowych.
Ukoronowaniem jego działalności jako budowniczego był pałac królewski i Świątynia w Jerozolimie, która stała się centrum państwowego i religijnego życia. Biblia przypisuje Salomonowi autorstwo Przypowieści i Pieśni nad pieśniami.
Podział monarchii (930 – 586 p.n.e.)
Pod koniec panowania Salomona nastąpił wzrost niezadowolenia tej części ludności, która poniosła główne koszty jego ambitnych zamierzeń. Równocześnie faworyzowanie własnego plemienia rozgoryczyło pozostałe, w czego efekcie znacznie wzrósł antagonizm między zwolennikami monarchii a separatystami plemiennymi. Zaraz po śmierci Salomona wybuchły zamieszki, których efektem było oderwanie się północnych plemion i podział kraju na państwo północne – Izrael, i południowe – Judę.
Królestwo Izraela, obejmujące terytoria dziesięciu plemion ze stolicą w Samarii, przetrwało ponad 200 lat pod panowaniem 19 królów. Królestwo Judy, zajmujące terytoria plemion Judy i Beniamina na południu, rządzone było z Jerozolimy przez 350 lat, również przez 19 władców z rodu Dawida.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
