Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Dane osobowe

Apostazja: Proboszczowie wygrywajš w sšdach

123rf.com
Państwo w żaden sposób nie może ingerować w sferę przynależnoœci do koœcioła lub zwišzku wyznaniowego - przypomniał w wyroku Wojewódzki Sšd Administracyjny w Warszawie.

Sšdy administracyjne w sprawach dotyczšcych apostazji stajš po stronie Koœcioła Katolickiego. Aby skutecznie wystšpić ze wspólnoty wiernych, i tym samym uzyskać stosownš adnotację w księdze parafialnej należy przejœć procedurę okreœlonš przez "Zasady postępowania w sprawie formalnego aktu wystšpienia z Koœcioła" zatwierdzone przez Konfederację Episkopatu Polski w dniu 27 wrzeœnia 2008 r. Potwierdzajš to kolejne wyroki.

"Wycofuję zgodę"

W jednym z ostatnich, Wojewódzki Sšd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1604/14) badał sprawę Radosława P. (imię fikcyjne), który chcšc dokonać aktu apostazji skierował do proboszcza swojej parafii oœwiadczenie, w którym powołujšc się na Kodeks cywilny, ustawę o gwarancjach wolnoœci sumienia i wyznania stwierdził, iż występuje z Koœcioła Katolickiego, tj. wycofuje zgodę na podleganie jego doktrynie (Katechizm Koœcioła Katolickiego), prawu (Kodeks Prawa Kanonicznego) i wszelkim innym normom spisanym i niespisanym. Swojej decyzji nie chciał uzasadniać, zastrzegł też aby nie przekazywać informacji o niej osobom trzecim, a zwłaszcza członkom swojej rodziny. Jednoczeœnie zwrócił się o uaktualnienie Księgi Chrztów o naniesienie adnotacji o dokonanym akcie apostazji.

W odpowiedzi proboszcz wskazał, jakie wymogi należy spełnić w przypadku wystšpienia z Koœcioła Katolickiego. Wyjaœnił, że w pierwszej kolejnoœci należy uzyskać metrykę chrztu, potem udać się do proboszcza parafii miejsca zamieszkania, aby porozmawiać na temat wystšpienia. Następnie wobec proboszcza i dwóch œwiadków złożyć oœwiadczenie woli wraz z podpisem. Na tej podstawie zostanie sporzšdzony dokument, który zostanie przesłany do Kurii, która następnie wyda zalecenie dotyczšce wpisu w Księdze Chrztów. Skutkiem powyższego będzie wydanie œwiadectwa chrztu z adnotacjš o apostazji.

Mężczyzna złożył skargę do Generalnego Inspektora Danych Osobowych, a ten nakazał proboszczowi uaktualnienie danych osobowych w księdze chrztu o adnotację zawartš w złożonym oœwiadczeniu woli.

GIODO uznał, iż Radosław P. wyraził dostatecznie jasno swojš wolę co do dalszej przynależnoœci koœcioła, a wolnoœć w zakresie przynależnoœci do zwišzku wyznaniowego, zagwarantowana przepisami Konstytucji oraz ustawy o gwarancjach wolnoœci sumienia i wyznania nie może zostać ograniczona przepisami wewnętrznymi zwišzku wyznaniowego. Jak bowiem wynika z przepisu art. 2 pkt 2a tej ustawy, korzystajšc z wolnoœci sumienia i wyznania obywatele mogš w szczególnoœci należeć lub nie należeć do koœciołów i innych zwišzków wyznaniowych.

Reglamentacja sfery wolnoœci

Decyzję GIODO zaskarżył z kolei proboszcz. W skardze do Wojewódzkiego Sšdu Administracyjnego w Warszawie wskazał, że sam fakt reglamentacji sfery wolnoœci sumienia i religii (wyznania) - stanowišcej wolnoœć człowieka, a nie "prawo obywatela" - w przepisach prawa powszechnie obowišzujšcego: Konstytucja, Konkordat, ustawy - nie powoduje ani poddania aktu oœwiadczenia o wystšpieniu z Koœcioła pod ocenę przepisów prawa państwowego (np. cywilnego), ani nie rodzi kompetencji jakichkolwiek organów państwowych do oceny "skutecznoœci" tego aktu. - Przeciwne stanowisko, prowadzšce do "domniemywania" kompetencji prawnych organów władzy publicznej, byłoby całkowicie sprzeczne z zasadš legalizmu, stanowišcš fundament zasady demokratycznego państwa prawa – podnosił proboszcz.

Dla WSA w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1604/14) niezrozumiałym było przyjęcie przez Generalnego Inspektora Danych Osobowych, iż Radosław P. poprzez swoje oœwiadczenie skutecznie wyraził wolę wystšpienia z Koœcioła, skoro nie dokonał go w formie przewidzianej przez wewnętrzne prawo Koœcioła Katolickiego.

W uzasadnieniu podkreœlono, iż „państwo w żaden sposób nie może ingerować w sferę przynależnoœci do koœcioła lub zwišzku wyznaniowego, bowiem naruszałoby nie tylko wspomnianš chronionš konstytucyjnie autonomię Koœcioła Katolickiego, ale wkraczałoby w sferę wolnoœci religii i wyznania". Ponadto nie sposób zaakceptować sytuacji, w której o przynależnoœci do Koœcioła, lub jej braku, rozstrzygałby organ państwowy, jakim jest GIODO, na podstawie przepisów powszechnie obowišzujšcych.

Zdaniem sšdu w sytuacji, gdy zagadnienie wystšpienia z Koœcioła Katolickiego jest jednš z przesłanek wykonywania kompetencji przez organ administracji publicznej, to organ ten ustala przynależnoœć do Koœcioła wyłšcznie w oparciu o dowody przedstawione przez stronę koœcielnš, w tym przede wszystkim na podstawie aktu chrztu z dokonanš adnotacjš o wystšpieniu z Koœcioła. – Ustalanie tego faktu z powołaniem się na inne dowody jest niedopuszczalne – zaznaczył WSA, dodajšc, że nie jest przy tym wystarczajšce odwołanie się do oœwiadczenia o woli wystšpienia z Koœcioła, a sprawy sporne na tym tle sš sprawami koœcielnymi, które winny być rozstrzygane na zasadach i w trybie okreœlonych przez prawo koœcielne.

Bardzo zbliżone stanowisko WSA w Warszawie wyraził w wyroku z 21 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 1865/14).

Oba wyroki nie sš prawomocne.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL