Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Opinie

Nieodpłatnej pomoc prawna a opinia Krajowej Rady Sšdownictwa

123RF
Z zażenowaniem należy przyjšć styczniowš opinię Krajowej Rady Sšdownictwa o projekcie ustawy o nieodpłatnej przedsšdowej pomocy i informacji prawnej – piszš adwokaci.

Zażenowanie wynika stšd, że konstytucyjny organ, który ma stać na straży niezależnoœci sšdów i niezawisłoœci sędziów, w sprawie modelu przedsšdowej pomocy prawnej bezkrytycznie powiela błędne stanowisko grupy fundacji i stowarzyszeń zajmujšcych się zawodowo œwiadczeniem nieodpłatnych porad prawnych. Feralna opinia też nie może być przypadkiem, bo jej tezy powielajš poglšdy głoszone przez jednego z członków tego organu, na co dzień prezesa zarzšdu fundacji aktywnie zaangażowanej w to, by system przedsšdowej pomocy prawnej opierał się na niewykwalifikowanych prawnikach, studentach i nieprawnikach po kursach przygotowawczych.

Oczywista nieprawda

Szczególnie szokuje teza: „Choć zaangażowanie wykwalifikowanych prawników należy ocenić pozytywnie, to jednak ograniczenie się tylko do adwokatów i radców prawnych jest rozwišzaniem najdroższym i nieefektywnym", bo to oczywista nieprawda. By nie być gołosłownym, sięgnijmy do opracowania pt. „System nieodpłatnego poradnictwa prawnego i obywatelskiego w Polsce (propozycje rozwišzań modelowych i założeń polityki państwa)", którego współautorami sš nie tylko stowarzyszenia i fundacje, w tym m.in. fundacja INPRIS, ale również Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. To w tym opracowaniu znajdziemy wyliczenia wskazujšce, że œredni koszt godzinnej porady w organizacji pozarzšdowej wynosi 112,50 zł. To tam stwierdzono, że „przy (arbitralnym i konserwatywnym) założeniu, że rozwišzanie jednego problemu prawnego wymaga œrednio dwóch godzinnych spotkań przy œredniej stawce 112,50 zł brutto za godzinę (a więc, że nakład pracy na realizację zadań poradniczych systemu wynosi od 2,045 do 3,379 mln roboczogodzin), oznacza to nakłady na koszty pracy w wysokoœci od 230 do 380 mln zł rocznie".

Tymczasem w ocenie skutków regulacji do pierwotnego projektu ustawy za bezpoœrednio œwiadczone przez adwokatów i radców prawnych porady przewidziano wynagrodzenie ok. 63 zł za godzinę. Jeœli koszt dwugodzinnej porady prawnej udzielonej przez niewykwalifikowanego prawnika, studenta prawa lub nieprawnika po kursie – powiększony o koszty poœrednie generowane przez osoby prawne, jakimi sš fundacje i stowarzyszenia – to œrednio 225 zł, a koszt dwugodzinnej porady udzielonej bezpoœrednio przez adwokata i radcę w projekcie ustawy okreœla się na 125 zł, to wręcz groteskowo brzmi teza Krajowej Rady Sšdownictwa, jakoby usługi prawne œwiadczone wyłšcznie przez wykwalifikowanych prawników były rozwišzaniem najdroższym. W istocie to rozwišzanie najtańsze dla budżetu państwa.

Trudno dociec, jaka się kryje myœl pod tezš o nieefektywnoœci systemu, w którym porad prawnych udzielajš wyłšcznie wykwalifikowani prawnicy – adwokaci i radcowie prawni. Dla nas to nonsens i absurd. Bo jest nas w sumie ponad 70 tys. i na co dzień doskonale sobie radzimy z udzielaniem porad prawnych. Robimy to zawodowo i mamy ogólnopolski potencjał, by natychmiast, bez żadnych dodatkowych nakładów ze œrodków publicznych, w niemalże każdym zakštku naszego kraju rozpoczšć œwiadczenie przedsšdowej pomocy prawnej także dla najuboższych. Adwokatów i radców jest dziœ tak wielu, że nie ma żadnej bariery w dostępie do naszych usług. A przy okazji zapewniamy to, czego nie gwarantujš niewykwalifikowani prawnicy, studenci i nieprawnicy po kursach.

Dajemy więcej

Gwarantujemy najwyższy i kompleksowy poziom wiedzy, poparty wielopłaszczyznowym doœwiadczeniem, również procesowym, oraz to, że nasze usługi objęte sš tajemnicš zawodowš. Dajemy jeszcze więcej: zapewniamy odbiurokratyzowanie systemu. System przedsšdowej pomocy prawnej opartej na usługach adwokatów i radców powoduje, że za ewentualne błędy lub zaniedbania wykwalifikowani prawnicy ponosić będš odpowiedzialnoœć nie tylko odszkodowawczš, ale również dyscyplinarnš. Kontrola nad standardem wykonywania zawodu odbywa się w ramach obowišzkowych wizytacji kancelarii. Mamy w końcu system postępowań skargowych, który również stoi na straży jakoœci i efektywnoœci udzielanej pomocy prawnej. To wszystko od lat finansujemy z własnych składek, bez grosza publicznej dotacji.

Bez zbędnych wydatków

Skoro więc można stworzyć samokontrolujšcy się system, bez zbędnych wydatków państwowych na synekury i posady dla rzeszy kontrolerów, to po co tracić takš szansę? Bo dopuszczenie osób prawnych do systemu œwiadczenia pomocy prawnej dla najuboższych rzeczywiœcie zmusi do powołania biurokratycznego ciała, które będzie kontrolowało jakoœć działania tych właœnie podmiotów. Taki biurokratyczny aparat urzędniczy, przejadajšcy znacznš częœć funduszy, będzie musiał codziennie badać, czy porada prawna udzielona przez nieprawnika, studenta lub niewykwalifikowanego prawnika jest jeszcze poradš prawnš. Tylko kto będzie się chciał dzielić swoimi problemami prawnymi ze œwiadomoœciš, że stanš się one póŸniej przedmiotem analiz organów kontroli? I co to ma wspólnego z efektywnoœciš systemu lub oszczędnoœciš kosztów?

Wštpimy, czy wszyscy członkowie KRS mieli œwiadomoœć powyższych faktów. Ale dobrych rozwišzań legislacyjnych – a takim co do zasady bez wštpienia był pierwotny projekt ustawy – należy za wszelkš cenę bronić. Bo w tej sprawie musi się liczyć interes publiczny, interes najuboższych, a nie interes czy dorobek różnego rodzaju organizacji pozarzšdowych.

CV

Roman Kusz, przewodniczšcy Komisji Wizerunku Zewnętrznego i Ochrony Prawnej Naczelnej Rady Adwokackiej

Rafał Dębowski, sekretarz NRA

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL