Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Moja Emerytura

Dodatkowe oszczędzanie: metody stosowane w świecie

Fotorzepa, Ryszard Waniek Ryszard Waniek
Od kilku miesięcy ekonomiœci i specjaliœci zajmujšcy się politykš społecznš zastanawiajš się, czy można i jak zachęcić Polaków do dodatkowego oszczędzania na emeryturę.

Ekonomiœci sprawdzili przy tym w jakich krajach indywidualne odkładanie na emeryturę jest powszechne i co ludzi do tego skłania. I z doœwiadczeń zagranicznych jednoznacznie wynika, że powszechnie dodatkowo na emeryturę ludzie oszczędzajš w tych państwach gdzie œwiadczenia podstawowe sš niskie i dodatkowo państwo angażuje się z budowę trzeciego filara emerytalnego.

Informacje o tym gdzie najwięcej się odkłada na stare lata znalazły się w dwóch raportach z propozycjami zmian III filara emerytalnego, jakie opublikowano pod koniec ubiegłego roku. Pierwszy z nich to „Jak mobilizować oszczędnoœci emerytalne", opracowany przez Stefana Kawalca, Katarzynę Błażuk oraz Macieja Kurka. Drugi „Dodatkowy system emerytalny w Polsce – diagnoza i rekomendacje", powstał pod kierunkiem Joanny Ruteckiej pod auspicjami Towarzystwa Ekonomistów Polskich. W obu opracowaniach zwraca się uwagę na to, iż bez wsparcia instytucjonalnego na emeryturę dodatkowo oszczędzajš głównie ludzie lepiej zarabiajšcy. „W krajach przodujšcych pod względem relacji aktywów funduszy emerytalnych do PKB (m.in. Holandia, Islandia, Szwajcaria, Dania), dodatkowe ubezpieczenia emerytalne sš dla pracowników obowišzkowe lub quasi-obowišzkowe. Zapewnia to wysoki poziom partycypacji." – przypomina Stefan Kawalec. A Joanna Rutecka tłumaczy, że na powszechnoœć dodatkowych oszczędnoœci wpływ ma to jak wysokie sš œwiadczenia z systemu podstawowego oraz jakš metodę zachęt stosuje państwo. - Tylko nieliczne z krajów posiadajšcych dobrowolne plany emerytalne osišgnęły istotny poziom uczestnictwa w tych rozwišzaniach, przekraczajšcy 40 proc. ogółu osób pracujšcych – dzieje się tak w Belgii, Czechach, Irlandii, Islandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii, Słowacji i USA. – zdaniem ekonomistów skupionych w TEP najistotniejszy wpływ na rozwój dodatkowego zabezpieczenia emerytalnego majš: poziom publicznego zabezpieczenia emerytalnego, zamożnoœć społeczeństwa, wiedza finansowa i rozwój rynków finansowych oraz zaufanie do nich. W swoim opracowaniu zwracajš uwagę na to, iż istotne jest również zaangażowanie pracodawcy lub państwa w organizację programów, ich finansowe wsparcie oraz elastycznoœć proponowanych rozwišzań. Zaznaczajš przy tym „Aby osišgnšć powszechnoœć uczestnictwa w dodatkowych planach emerytalnych, niezbędne jest stworzenie przejrzystego systemu produktów oferowanych po akceptowalnych cenach."

Co wynika z doœwiadczeń innych krajów?

Coraz częœciej państwa decydujš się za stosowanie prawie przymusu oszczędzania dodatkowego. W tym celu wykorzystujš zakładowe i pracownicze sposoby inwestowania. Tak dzieje się na przykład w Finlandii, Danii i Islandii, gdzie aktywa zgromadzone w zakładowych programach emerytalnych stanowiš ponad 85 proc. aktywów całego rynku prywatnych programów emerytalnych. W Wielkiej Brytanii czy w Nowej Zelandii pracownicy mogš (przez krótki czas) zrezygnować z uczestnictwa w programach emerytalnych oferowanych przez pracodawców. W Nowej Zelandii opuszczenie programu możliwe jest od dwóch do oœmiu tygodni od momentu włšczenia do planu, natomiast w Wielkiej Brytanii – w cišgu miesišca. Niewiele osób jednak rezygnuje. W Wielkiej Brytanii w pierwszych szeœciu miesišcach obowišzywania systemu auto-enrolment tylko 9 proc. pracowników skorzystało z tej możliwoœci. Większoœć krajów wykorzystuje też zachęty fiskalne przy opłacaniu składek, gromadzeniu pieniędzy i wypłatach œwiadczeń. Ekonomiœci zwracajš jednak uwagę na to, iż efekty wprowadzenia zachęt nie sš jednak jednoznaczne: ulgi podatkowe mogš kreować nowe oszczędnoœci (USA, Hiszpania, Niemcy), ale powodujš głównie przesunięcie dotychczasowych oszczędnoœci (USA, Wielka Brytania). Po to by oszczędnoœci były przeznaczone na podniesienie standardu życia w czasie, gdy oszczędzajšcy nie sš już aktywni zawodowo, państwa wprowadziły ograniczenia zwišzane z wypłatš kapitału bez utraty ulg. Najczęœciej sš to œwiadczenia w formie renty dożywotniej. A jeœli można wypłacić pienišdze jednorazowo, to nie całš kwotę, a połowę.

Co oznacza TEE i EET?

Państwa stosujš jednš z dwóch metod ulg podatkowych : TEE lub EET. Litera T oznacza opodatkowanie, litera E ulgę, a brane sš pod uwagę: składka, inwestycje i wypłata. Pierwszy model polega więc na tym, że składka jest opodatkowana, natomiast zyski i wypłata sš z podatku zwolnione. Drugi to zwolnienie z podatku składki i zysków, ale opodatkowanie wypłaty.

Powszechnie się uważa, że stosowanie zachęt podatkowych przy wpłacie składki jest znacznie skuteczniejsze niż zwolnienie z opodatkowania dochodów kapitałowych lub œwiadczeń. I dlatego zapewne EET to zdecydowanie najbardziej popularna konstrukcja funkcjonujšca w większoœci krajów OECD. Spotkać jš możemy m.in. w: Austrii, Kanadzie, Finlandii, Niemczech, Irlandii, Holandii, Norwegii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych. Na łamach Mojej Emerytury przedstawimy w najbliższym czasie rozwišzania istniejšce w różnych krajach, na które powołujš się polscy ekonomiœci.

kuteczniejsze niż zwolnienie z opodatkowania dochodów kapitałowych lub œwiadczeń. I dlatego zapewne EET to zdecydowanie najbardziej popularna konstrukcja funkcjonujšca w większoœci krajów OECD. Spotkać jš możemy m.in. w: Austrii, Kanadzie, Finlandii, Niemczech, Irlandii, Holandii, Norwegii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych. Na łamach Mojej Emerytury przedstawimy w najbliższym czasie rozwišzania istniejšce w różnych krajach, na które powołujš się polscy ekonomiœci.

ródło: mojaemerytura.rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL