Jak zaksięgować podział zysku lub pokrycie straty

Rozliczenie wyniku finansowego zależy od formy prawnej firmy, jej kondycji finansowej i decyzji wspólników. W spółkach osobowych jest ono prostsze, bo nie płacą one podatku dochodowego

Wynik finansowy spółki prawa handlowego jest wypadkową osiągniętych przez nią przychodów i poniesionych kosztów.

Dodatni wynik finansowy, czyli zysk bilansowy spółka osiąga, gdy uzyskane przez nią przychody są wyższe od poniesionych kosztów.

Jeśli to koszty są wyższe, mamy do czynienia ze stratą. W rachunkowości wyróżniamy:

- wynik na działalności gospodarczej,

- wynik na działalności finansowej,

- straty i zyski nadzwyczajne.

Wynik finansowy brutto na działalności gospodarczej ustalany jest po uwzględnieniu wyniku na działalności finansowej, który ustalamy jako różnicę między przychodami a kosztami finansowymi.

Wynik finansowy brutto uwzględnia też zdarzenia nadzwyczajne. Ostatecznie wynik finansowy brutto pomniejszony o podatek dochodowy lub inne obowiązkowe obciążenia wyniku daje nam wynik finansowy netto.

Nie tylko w bilansie

Wynik finansowy prezentowany jest nie tylko w rachunku zysków i strat (lit. N wariantu porównawczego i lit. R wariantu kalkulacyjnego). Wynik netto (zysk lub strata) jest wykazywany też w pasywach bilansu (w kapitałach własnych). Wynik finansowy jest również punktem wyjścia przy sporządzaniu rachunku przepływów pieniężnych metodą pośrednią.

Poza tym jest prezentowany w zestawieniu zmian w kapitale własnym i omawiany w sprawozdaniu z działalności gospodarczej oraz w informacji dodatkowej.

W tej ostatniej, w szczegółowych informacjach i objaśnieniach, wskazywane są propozycje co do sposobu podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy oraz wyjaśnienie głównych pozycji różniących podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od wyniku finansowego (zysku, straty) brutto.

Jak księgować

Wykazany w sprawozdaniu finansowym wynik finansowy netto jednostki jest zgodny z saldem konta 860 „Wynik finansowy”. Na dzień bilansowy salda kont wynikowych zespołów 4 i 7 są przeksięgowane na to konto, przychody na stronę Ma, a koszty na stronę Wn.

Na saldo tego konta wpływają również odpowiednie księgowania w korespondencji z kontem 870 „Podatek dochodowy”, gdzie wykazywany jest podatek należny do zapłaty za cały rok podatkowy. Wszystkie te operacje gospodarcze ujmowane są w księgach spółki na dzień bilansowy.

Rozliczenie wyniku finansowego następuje dopiero w kolejnym roku bilansowym.

Jest to dzień zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego przez uprawniony organ statutowy jednostki. Do ewidencji rozliczenia wyniku finansowego służy konto 820 „Rozliczenie wyniku finansowego”. Jest na nie przenoszone saldo początkowe konta 860 „Wynik finansowy”.

Saldo Wn konta 820 „Rozliczenie wyniku finansowego” oznacza niepokrytą stratę netto za lata poprzednie, a saldo Ma oznacza nierozliczony zysk.

Spółki osobowe bez obciążeń

Sposób rozliczenia wyniku finansowego jest uzależniony od formy prawnej jednostki. W spółkach osobowych prawa handlowego wynik finansowy brutto jest zarazem wynikiem finansowym netto. W ich przypadku pozycja „Obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego” rachunku zysków i strat nie jest wypełniana, ponieważ do zapłaty podatku dochodowego zobowiązani są wspólnicy, a nie spółka.

Przepisy obowiązujące w osobowych spółkach prawa handlowego nie precyzują momentu wypłaty zysku wspólnikom.

Przyjmuje się, zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy o rachunkowości, że podział zysku lub pokrycie straty może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający, poprzedzonego wyrażeniem opinii przez biegłego rewidenta o tym sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami (jeśli badanie przez audytora jest obowiązkowe).

Sposoby podziału zysku

Wypracowany przez spółkę zysk netto może zostać przeznaczony m.in. na:

- wypłatę dywidendy,

- zwiększenie kapitału zakładowego,