Jak ustalić okres ochrony przed zwolnieniem po reformie emerytalnej

aktualizacja: 21.03.2017, 10:24
Foto: 123RF

Obniżenie wieku emerytalnego ma bezpośrednie przełożenie na to, kiedy pracownik zostanie objęty szczególną ochroną przed zwolnieniem. Punktem odniesienia jest sytuacja, w jakiej pracownik będzie na 1 października 2017 r.

REDAKCJA POLECA

Pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, objęty jest szczególną ochroną przed zwolnieniem. Pracodawca, co do zasady, nie może mu w tym czasie wypowiedzieć umowy o pracę.

Praktyczne stosowanie tego przepisu będzie szczególnie trudne po skróceniu wieku emerytalnego. Niezwykle ważna jest wówczas wnikliwa analiza przepisów przejściowych. To z nich wynika, do jakiego momentu mamy stosować dotychczasowe zasady, a od kiedy wiek emerytalny – a co za tym idzie, również ochronę – trzeba liczyć według nowych przepisów. Kluczową datą jest tu 1 października 2017 r., czyli dzień wejścia w życie nowych przepisów wprowadzanych ustawą z 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 38). Ta data będzie naszym punktem odniesienia.

Sposób obliczania okresu ochrony danego zatrudnionego będzie zależał właśnie od tego, jak jego uprawnienia emerytalne są umiejscowione na osi czasu względem tej daty. Zasadniczo można wyróżnić trzy główne typy sytuacji, w których znajdą się pracownicy, tj. czy będą:

- objęci ochroną na 1 października 2017 r.,

- nie będą objęci ochroną w tym dniu, ale wiek emerytalny – zgodnie z nowymi przepisami – osiągną do października 2021 r.,

- ukończą wiek emerytalny po 1 października 2021 r.

W przypadku pierwszej grupy osób ochrona przed wypowiedzeniem ich umów będzie trwała do osiągnięcia wieku emerytalnego ustalonego według obecnie obowiązujących przepisów (przed obniżeniem). Pracownicy z drugiej grupy objęci będą ochroną od 1 października 2017 r. do 1 października 2021 r. Natomiast trzecia grupa osób co do zasady będą one objęte ochroną przed zwolnieniem na 4 lata przed ukończeniem: 60. roku życia – w przypadku kobiet, 65. roku życia w stosunku – w przypadku mężczyzn.

Przykłady

Pytanie czytelnika:

Urodziłam się 24 sierpnia 1958 r. Pracuję na umowę na czas nieokreślony. Jak długo będzie trwała ochrona przed wypowiedzeniem mi stosunku pracy? Mam 37 lat pracy.

Odpowiedź:

Na mocy obecnie jeszcze obowiązujących przepisów, czytelniczka osiągnęłaby wiek emerytalny w lipcu 2020 r. Co za tym idzie, okres ochronny rozpoczął się w lipcu 2016 r. Na mocy nowych przepisów emerytalnych, czytelniczka uzyska prawo do emerytury w sierpniu 2018 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi, okres ochrony zostanie jednak przedłużony do momentu, w którym czytelniczka nabyłaby prawo do emerytury, gdyby ciągle obowiązywały stare zasady, tj. do lipca 2020 r. Oznacza to, że jej stosunek pracy będzie podlegał ochronie przez niemal 2 lata po tym, jak już będzie mogła przejść na emeryturę.

Pytanie czytelnika:

Urodziłem się 18 marca 1954 r. Pracuję na umowie stałej, wiek składkowy pracy to około 43 lata. W świetle nowej ustawy nie mogę zrozumieć, od kiedy będę miał ochronę, a może już mam?

Odpowiedź:

Czytelnik nabyłby prawo do emerytury na dotychczasowych zasadach w marcu 2021 r. Jego ochrona przedemerytalna rozpocznie się w marcu 2017 r., tj. jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji. Na mocy przepisów przejściowych będzie ona trwać do marca 2021 r., mimo osiągnięcia wieku emerytalnego na nowych zasadach już w marcu 2019 r.

Pytanie czytelnika:

Pracuję w zakładzie na umowie stałej. Urodziłem się w maju 1955 r. W świetle dotychczasowych przepisów emerytalnych powinienem przejść na emeryturę w maju 2022 r. Chcę pracować jak najdłużej. Jaki jest maksymalny czas, do którego będę mógł pracować w świetle nowej ustawy i pracodawca nie będzie mógł mnie zwolnić?

Odpowiedź:

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, ochrona przedemerytalna objęłaby czytelnika od maja 2018 r., ponieważ wtedy brakowałoby mu 4 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednak z uwagi na reformę, czytelnik osiągnie wiek uprawniający do emerytury odpowiednio wcześniej, tj. w maju 2020 r. Zgodnie ze wspomnianym przepisem przejściowym, szef nie będzie mógł wypowiedzieć pracownikowi umowy w okresie od 1 października 2017 r. do 1 października 2021 r.

Pytanie czytelnika:

Urodziłem się 16 października 1955 r. Czy jestem obecnie w okresie ochronnym? Czy będę nim objęty dopiero od października 2017 r.?

Odpowiedź:

Na podstawie obecnych przepisów, mężczyzna urodzony tego dnia osiągnąłby wiek emerytalny w październiku 2022 r. Oznacza to, że ochrona przedemerytalna objęłaby go w październiku 2018 r. Po zmianach, wiek emerytalny czytelnik osiągnie w październiku 2020 r. W konsekwencji, art. 39 k.p. zacznie go chronić od 1 października 2017 r. Ochrona będzie trwała przez 4 lata, a więc do października 2021 r. Nie zmieni tego fakt, że czytelnik osiągnie wiek emerytalny już w 2020 r.

Pytanie czytelnika:

Urodziłam się w marcu 1969 r. Pracuję obecnie w niedużej prywatnej firmie. Czy nowe regulacje w zakresie obniżenia wieku emerytalnego mają do mnie zastosowanie? Kiedy obejmie mnie ochrona przed zwolnieniem?

Odpowiedź:

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, czytelniczka przeszłaby na emeryturę w wieku 65 lat i 5 miesięcy, tj. dopiero w sierpniu 2034 r. Nowy wiek emerytalny będzie w jej przypadku wynosił 60 lat. Oznacza to, że na emeryturę będzie mogła się udać już w marcu 2029 r. Ochrona zaś zacznie ją obejmować odpowiednio 4 lata wcześniej, czyli w marcu 2025 r.

Pytanie

Jestem zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony u ostatniego pracodawcy od 7 lat. Ogólny staż pracy to 36 lat, w marcu 2017 r. kończę 57 lat. Czy w myśl najnowszych przepisów prawa emerytalnego, jeżeli przejdę na emeryturę w wieku 60 lat, jestem już obecnie objęta ochroną przed zwolnieniem, czy to dopiero nastąpi w październiku 2017 r.? Czytam, że 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, to by oznaczało, że już jestem chroniona.

Odpowiedź

Z treści pytania wynika, że czytelniczka urodziła się w marcu 1960 r. Oznacza to, że zgodnie z jeszcze obowiązującymi przepisami osiągnęłaby wiek emerytalny w sierpniu 2022 r. Biorąc jednak pod uwagę reformę, nowy wiek emerytalny czytelniczka osiągnie w marcu 2020 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi do reformy systemu emerytalnego, ochrona przed zwolnieniem będzie ją obejmowała od października 2017 r. do października 2021 r.

Pytanie

Urodziłam się 1 czerwca 1961 r. Od kiedy do kiedy będę miała ochronę przedemerytalną? Jestem zatrudniona na pełny etat na umowie na czas nieokreślony, mam 3 miesiące wypowiedzenia. Kiedy pracodawca najpóźniej może mnie zwolnić z pracy?

Odpowiedź

Zgodnie z obecnymi regulacjami, czytelniczka osiągnęłaby wiek emerytalny w kwietniu 2024 r. Nowe przepisy sprawią, że na emeryturę będzie mogła się udać już 1 czerwca 2021 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi do reformy systemu emerytalnego, ochrona przed zwolnieniem będzie ją więc obejmowała od października 2017 r. do października 2021 r.

Pytanie

W sierpniu 2017 r. kończę 55 lat. Od kiedy będę objęta ochroną emerytalną po obniżeniu wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet?

Odpowiedź

Z pytania wynika, że czytelniczka urodziła się w sierpniu 1962 r. Gdyby nie reforma, wiek emerytalny osiągnęłaby dopiero w listopadzie 2025 r. Skrócenie wieku emerytalnego sprawi, że przejście na emeryturę będzie możliwe już w sierpniu 2022 r. Oznacza to, że zgodnie z przepisami przejściowymi do reformy, ochrona emerytalna obejmie czytelniczkę od sierpnia 2018 r.

Chcesz ustalić okres swojej ochrony przedemerytalnej? Zapytaj ekspertów!

Na Twoje pytania odpowie Krzysztof Gąsior, adwokat, partner w Zawirska Gąsior – radcowie prawni i adwokaci

Krzysztof Gąsior
Krzysztof Gąsior

 oraz dr Patrycja Zawirska radca prawny, partner w Zawirska Gąsior – radcowie prawni i adwokaci

Patrycja Zawirska
Patrycja Zawirska

Wyślij pytanie

tygodnikpraca@rp.pl

Zobacz inne pytania czytelników

Pytanie:

Urodziłam się 16 lutego 1959 r. Mam umowę na czas określony do końca lutego 2017 r. i dziś podpisałam umowę na czas określony do 21 listopada 2018 r. Proszę o wyjaśnienie, kiedy rozpoczyna się dla mnie okres ochrony przedemerytalnej i jak długo będzie trwał. W przepisach prawa pracy nie potrafię odczytać.

Odpowiedź

Na dotychczasowych zasadach osiągnęłaby Pani wiek emerytalny 16 marca 2021 r. Po reformie wiek emerytalny zostanie osiągnięty 16 lutego 2019 r. Pani okres ochronny rozpocznie się 16 marca 2017 r., tj. jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji. Na mocy art. 28 ustawy zmieniającej trwać będzie do 16 marca 2021 r. mimo faktu, że wiek emerytalny zostanie osiągnięty 16 lutego 2019 r. Pragnę również przypomnieć, że ochrona przedemerytalna zabrania jedynie wypowiadania umów o pracę. Umowy na czas określony wygasają wraz z nastaniem terminu, na jaki zostały zawarte. Ochrona przedemerytalna nie ma bowiem wpływu na rozwiązanie się stosunku pracy wraz z upływem terminu, na jaki umowa została zawarta (w opisanym przypadku – 21 listopad 2018 r.).

Pytanie

Kiedy pracownikowi urodzonemu 27 września 1958 r. przysługuje okres ochronny? Czy może być to 6-letni okres ochronny?

Odpowiedź

Z pytania czytelnika nie wynika jego płeć. Z tego względu przedstawiam dwie sytuacje, tj. dla mężczyzny i kobiety urodzonych tego dnia.

Kobieta urodzona 27 września 1958 r. na dotychczasowych zasadach osiągnęłaby wiek emerytalny 27 sierpnia 2020 r. Po reformie wiek emerytalnych zostanie osiągnięty już 27 września 2018 r. Ochrona przedemerytalna rozpoczęła się 27 sierpnia 2016 r. Na mocy art. 28 ustawy reformującej wiek emerytalny, ochrona przed zwolnieniem będzie trwać do 27 sierpnia 2020 r., mimo że wiek emerytalny zostanie osiągnięty już we wrześniu 2018 r. Okres ochrony będzie trwać równo 4 lata.

Mężczyzna urodzony w ww. dacie na dotychczasowych zasadach uzyskałby prawo do emerytury 27 września 2025 r. Po reformie prawo do emerytury nabędzie 27 września 2023 r. W takiej sytuacji, ochrona będzie go obejmować od 27 września 2019 r. do 27 września 2023 r.

Pytanie

Dzień dobry. 2 kwietnia 2017 r. kończę 61 lat. Czy od 3 kwietnia jestem w czteroletnim okresie ochronnym przedemerytalnym? Jeżeli nie, to od kiedy będę w okresie ochronnym?

Odpowiedź

Urodził się Pan 2 kwietnia 1956 r. Na dotychczasowych zasadach wiek emerytalny osiągnąłby Pan 2 kwietnia 2023 r. Po reformie wiek emerytalny zostanie osiągnięty 2 kwietnia 2021 r. Z uwagi na fakt, że obniżony wiek emerytalny osiągnie Pan przed upływem 4 lat od wejścia w życie nowelizacji (1 października 2017 r.), zastosowanie będzie miał art. 29 ustawy zmieniającej. Na jego mocy Pana ochrona przedemerytalna będzie trwała od 1 października 2017 r. do 1 października 2021 r.

Pytanie

Urodziłam się 12 sierpnia 1961 r. Pracuję na umowę na czas nieokreślony w dużej korporacji. Kiedy zacznie się ochrona przed wypowiedzeniem mi stosunku pracy? Mam 30 lat pracy.

Odpowiedź

Na dotychczasowych zasadach osiągnęłaby Pani wiek emerytalny 12 lipca 2024 r. Po reformie wiek emerytalny zostanie osiągnięty 12 sierpnia 2021 r. Z uwagi na fakt, że nowy wiek emerytalny zostanie osiągnięty przed upływem 4 lat od wejścia w życie nowelizacji, zastosowanie będzie miał art. 29 ustawy zmieniającej. Na jego mocy Pani okres ochronny rozpocznie się 1 października 2017 r. i trwać będzie do 1 października 2021 r. Na okres ochronny nie wpłynie fakt, że w jego trakcie uzyska Pani prawo do emerytury.

Pytanie

Pracuję bez przerw składkowych do ZUS od 15 października 1976 r. Urodziłem się 4 lipca 1956 r. Mam umowę o pracę na czas nieokreślony. Od którego dnia będę chroniony przed zwolnieniem z pracy?

Odpowiedź

Wiek emerytalny dla Pana zgodnie ze starymi przepisami wynosił 67 lat. W kwietniu br. skończy Pan 61 lat, co oznacza, że na dzień wejścia w życie nowych przepisów, nie będzie Pan objęty ochroną emerytalną w myśl dotychczasowych przepisów. W konsekwencji,zostanie Pan objęty ochroną w dniu wejścia w życie nowych przepisów, tj. 1 października 2017 r. i ochrona będzie trwała 4 lata (tj. do 1 października 2021 r.), mimo iż wcześniej skończy Pan 65 lat i osiągnie prawo do emerytury. Oczywiście na emeryturę może Pan przejść w wieku 65 lat, jeżeli sam Pan tak zdecyduje.

Pytanie

Wiek 65 lat osiągnę w maju 2017 r., czyli nabywam uprawnienia do przejścia na emeryturę z 1 października 2017 r. Według poprzedniej ustawy miałem pracować do listopada 2018 r., czyli w wiek ochronny wszedłem w listopadzie 2014 r. Radca prawny poinformował mojego pracodawcę, że w związku ze zmianami dotyczącymi wieku emerytalnego z chwilą nabycia uprawnienia do przejścia na emeryturę utracę 4-letnią ochronę. Czy tak jest istotnie?

Odpowiedź

Zgodnie z ustawą wprowadzającą reformę emerytalną pracownicy, którzy w dniu jej wejścia w życie będą objęci ochroną, będą chronieni nadal do osiągnięcia wieku emerytalnego w myśl dotychczasowych przepisów. Dla Pana ten wiek wynosił 66 lat i 6 miesięcy. Będzie więc Pan objęty ochroną przedemerytalną do listopada 2018 r. Oczywiście na emeryturę będzie Pan mógł przejść  od października 2017 r., jeżeli sam Pan tak zdecyduje.

Pytanie

W kwietniu 2017 r. kończę 60 lat. Pracuję w samorządzie od 35 lat. Do kiedy obowiązuje mnie okres ochronny przed zwolnieniem? Po konsultacjach ze znajomymi prawnikami, każdy z nich mówi co innego.

Odpowiedź

Zgodnie z ustawą wprowadzającą reformę emerytalną pracownice, które w dniu jej wejścia w życie są objęte ochroną, będą chronione nadal do osiągnięcia wieku emerytalnego w myśl starych przepisów. Dla Pani wiek emerytalny wynosi obecnie 61 lat i 6 miesięcy, czyli osiągnie go Pani w październiku 2018 r. i do osiągnięcia tego wieku będzie Pani podlegała ochronie przedemerytalnej. Oczywiście na emeryturę będzie Pani mogła przejść wcześniej, gdyż wraz z wejściem w życie nowych przepisów, (tj. od 1 października 2017 r.) wiek emerytalny dla kobiet będzie wynosił 60 lat.

Pytanie

W czerwcu 2017 r. skończę 57 lat. Umowę z zakładem mam do października 2019 r. Czy zakład może mi nie przedłużyć umowy, czy będę w okresie ochronnym?

Odpowiedź

Wiek emerytalny dla Pani zgodnie ze starymi przepisami wynosi 62 lata i 6 miesięcy. W czerwcu skończy Pani 57 lat, co oznacza, że nie została Pani objęta ochroną emerytalną w myśl starych przepisów. Zostanie Pani objęta ochroną w dniu wejścia w życie nowych przepisów, tj. 1 października 2017 r. i ochrona będzie trwała 4 lata (tj. do 1 października 2021 r.), mimo iż wcześniej skończy Pani 60 lat. Oczywiście na emeryturę może Pani przejść w wieku 60 lat, jeżeli sama Pani tak zadecyduje.

Pytanie

W kwietniu 2017 r. kończę 60 lat. W październiku 2018 r. minie 30 lat mojej pracy zawodowej. Pracodawca chce rozwiązać umowę o pracę z końcem grudnia 2017 r. Jak w moim przypadku, zgodnie z nową ustawą emerytalną, wygląda ochrona przed wypowiedzeniem mi stosunku pracy? Jaki jest maksymalny czas, do którego będę mogła pracować i pracodawca nie będzie mógł mnie zwolnić? Chcę pracować jak najdłużej.

Odpowiedź

Zgodnie z ustawą wprowadzającą reformę emerytalną pracownice, które w dniu jej wejścia w życie będą objęte ochroną przedemerytalną, będą chronione przed zwolnieniem aż do osiągnięcia wieku emerytalnego w myśl dotychczasowych przepisów. Dla Pani wiek emerytalny wynosi obecnie 61 lat i 6 miesięcy i do osiągnięcia tego wieku będzie Pani chroniona (tj. do października 2018 r.). Oczywiście na emeryturę będzie Pani mogła przejść już w dniu wejścia w życie nowych przepisów, tj. w październiku 2017 r., jeżeli sama Pani tak zdecyduje.

POLECAMY

KOMENTARZE