Jak ustalić okres ochrony przed zwolnieniem po reformie emerytalnej

aktualizacja: 22.02.2017, 10:47
Foto: 123RF

Obniżenie wieku emerytalnego ma bezpośrednie przełożenie na to, kiedy pracownik zostanie objęty szczególną ochroną przed zwolnieniem. Punktem odniesienia jest sytuacja, w jakiej pracownik będzie na 1 października 2017 r.

REDAKCJA POLECA

Pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, objęty jest szczególną ochroną przed zwolnieniem. Pracodawca, co do zasady, nie może mu w tym czasie wypowiedzieć umowy o pracę.

Praktyczne stosowanie tego przepisu będzie szczególnie trudne po skróceniu wieku emerytalnego. Niezwykle ważna jest wówczas wnikliwa analiza przepisów przejściowych. To z nich wynika, do jakiego momentu mamy stosować dotychczasowe zasady, a od kiedy wiek emerytalny – a co za tym idzie, również ochronę – trzeba liczyć według nowych przepisów. Kluczową datą jest tu 1 października 2017 r., czyli dzień wejścia w życie nowych przepisów wprowadzanych ustawą z 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 38). Ta data będzie naszym punktem odniesienia.

Sposób obliczania okresu ochrony danego zatrudnionego będzie zależał właśnie od tego, jak jego uprawnienia emerytalne są umiejscowione na osi czasu względem tej daty. Zasadniczo można wyróżnić trzy główne typy sytuacji, w których znajdą się pracownicy, tj. czy będą:

- objęci ochroną na 1 października 2017 r.,

- nie będą objęci ochroną w tym dniu, ale wiek emerytalny – zgodnie z nowymi przepisami – osiągną do października 2021 r.,

- ukończą wiek emerytalny po 1 października 2021 r.

W przypadku pierwszej grupy osób ochrona przed wypowiedzeniem ich umów będzie trwała do osiągnięcia wieku emerytalnego ustalonego według obecnie obowiązujących przepisów (przed obniżeniem). Pracownicy z drugiej grupy objęci będą ochroną od 1 października 2017 r. do 1 października 2021 r. Natomiast trzecia grupa osób co do zasady będą one objęte ochroną przed zwolnieniem na 4 lata przed ukończeniem: 60. roku życia – w przypadku kobiet, 65. roku życia w stosunku – w przypadku mężczyzn.

Przykłady

Pytanie czytelnika:

Urodziłam się 24 sierpnia 1958 r. Pracuję na umowę na czas nieokreślony. Jak długo będzie trwała ochrona przed wypowiedzeniem mi stosunku pracy? Mam 37 lat pracy.

Odpowiedź:

Na mocy obecnie jeszcze obowiązujących przepisów, czytelniczka osiągnęłaby wiek emerytalny w lipcu 2020 r. Co za tym idzie, okres ochronny rozpoczął się w lipcu 2016 r. Na mocy nowych przepisów emerytalnych, czytelniczka uzyska prawo do emerytury w sierpniu 2018 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi, okres ochrony zostanie jednak przedłużony do momentu, w którym czytelniczka nabyłaby prawo do emerytury, gdyby ciągle obowiązywały stare zasady, tj. do lipca 2020 r. Oznacza to, że jej stosunek pracy będzie podlegał ochronie przez niemal 2 lata po tym, jak już będzie mogła przejść na emeryturę.

Pytanie czytelnika:

Urodziłem się 18 marca 1954 r. Pracuję na umowie stałej, wiek składkowy pracy to około 43 lata. W świetle nowej ustawy nie mogę zrozumieć, od kiedy będę miał ochronę, a może już mam?

Odpowiedź:

Czytelnik nabyłby prawo do emerytury na dotychczasowych zasadach w marcu 2021 r. Jego ochrona przedemerytalna rozpocznie się w marcu 2017 r., tj. jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji. Na mocy przepisów przejściowych będzie ona trwać do marca 2021 r., mimo osiągnięcia wieku emerytalnego na nowych zasadach już w marcu 2019 r.

Pytanie czytelnika:

Pracuję w zakładzie na umowie stałej. Urodziłem się w maju 1955 r. W świetle dotychczasowych przepisów emerytalnych powinienem przejść na emeryturę w maju 2022 r. Chcę pracować jak najdłużej. Jaki jest maksymalny czas, do którego będę mógł pracować w świetle nowej ustawy i pracodawca nie będzie mógł mnie zwolnić?

Odpowiedź:

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, ochrona przedemerytalna objęłaby czytelnika od maja 2018 r., ponieważ wtedy brakowałoby mu 4 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednak z uwagi na reformę, czytelnik osiągnie wiek uprawniający do emerytury odpowiednio wcześniej, tj. w maju 2020 r. Zgodnie ze wspomnianym przepisem przejściowym, szef nie będzie mógł wypowiedzieć pracownikowi umowy w okresie od 1 października 2017 r. do 1 października 2021 r.

Pytanie czytelnika:

Urodziłem się 16 października 1955 r. Czy jestem obecnie w okresie ochronnym? Czy będę nim objęty dopiero od października 2017 r.?

Odpowiedź:

Na podstawie obecnych przepisów, mężczyzna urodzony tego dnia osiągnąłby wiek emerytalny w październiku 2022 r. Oznacza to, że ochrona przedemerytalna objęłaby go w październiku 2018 r. Po zmianach, wiek emerytalny czytelnik osiągnie w październiku 2020 r. W konsekwencji, art. 39 k.p. zacznie go chronić od 1 października 2017 r. Ochrona będzie trwała przez 4 lata, a więc do października 2021 r. Nie zmieni tego fakt, że czytelnik osiągnie wiek emerytalny już w 2020 r.

Pytanie czytelnika:

Urodziłam się w marcu 1969 r. Pracuję obecnie w niedużej prywatnej firmie. Czy nowe regulacje w zakresie obniżenia wieku emerytalnego mają do mnie zastosowanie? Kiedy obejmie mnie ochrona przed zwolnieniem?

Odpowiedź:

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, czytelniczka przeszłaby na emeryturę w wieku 65 lat i 5 miesięcy, tj. dopiero w sierpniu 2034 r. Nowy wiek emerytalny będzie w jej przypadku wynosił 60 lat. Oznacza to, że na emeryturę będzie mogła się udać już w marcu 2029 r. Ochrona zaś zacznie ją obejmować odpowiednio 4 lata wcześniej, czyli w marcu 2025 r.

Pytanie

Jestem zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony u ostatniego pracodawcy od 7 lat. Ogólny staż pracy to 36 lat, w marcu 2017 r. kończę 57 lat. Czy w myśl najnowszych przepisów prawa emerytalnego, jeżeli przejdę na emeryturę w wieku 60 lat, jestem już obecnie objęta ochroną przed zwolnieniem, czy to dopiero nastąpi w październiku 2017 r.? Czytam, że 4 lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego, to by oznaczało, że już jestem chroniona.

Odpowiedź

Z treści pytania wynika, że czytelniczka urodziła się w marcu 1960 r. Oznacza to, że zgodnie z jeszcze obowiązującymi przepisami osiągnęłaby wiek emerytalny w sierpniu 2022 r. Biorąc jednak pod uwagę reformę, nowy wiek emerytalny czytelniczka osiągnie w marcu 2020 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi do reformy systemu emerytalnego, ochrona przed zwolnieniem będzie ją obejmowała od października 2017 r. do października 2021 r.

Pytanie

Urodziłam się 1 czerwca 1961 r. Od kiedy do kiedy będę miała ochronę przedemerytalną? Jestem zatrudniona na pełny etat na umowie na czas nieokreślony, mam 3 miesiące wypowiedzenia. Kiedy pracodawca najpóźniej może mnie zwolnić z pracy?

Odpowiedź

Zgodnie z obecnymi regulacjami, czytelniczka osiągnęłaby wiek emerytalny w kwietniu 2024 r. Nowe przepisy sprawią, że na emeryturę będzie mogła się udać już 1 czerwca 2021 r. Zgodnie z przepisami przejściowymi do reformy systemu emerytalnego, ochrona przed zwolnieniem będzie ją więc obejmowała od października 2017 r. do października 2021 r.

Pytanie

W sierpniu 2017 r. kończę 55 lat. Od kiedy będę objęta ochroną emerytalną po obniżeniu wieku emerytalnego do 60 lat dla kobiet?

Odpowiedź

Z pytania wynika, że czytelniczka urodziła się w sierpniu 1962 r. Gdyby nie reforma, wiek emerytalny osiągnęłaby dopiero w listopadzie 2025 r. Skrócenie wieku emerytalnego sprawi, że przejście na emeryturę będzie możliwe już w sierpniu 2022 r. Oznacza to, że zgodnie z przepisami przejściowymi do reformy, ochrona emerytalna obejmie czytelniczkę od sierpnia 2018 r.

SPYTAJ EKSPERTA

Chcesz ustalić okres swojej ochrony przedemerytalnej? Zapytaj ekspertów!

Na Twoje pytania odpowie Krzysztof Gąsior, adwokat K&L Gates

 oraz dr Patrycja Zawirska, radca prawny, partner K&L Gates

Wyślij pytanie

tygodnikpraca@rp.pl

POLECAMY

KOMENTARZE