Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Węgiel

Zmarnowana szansa węgla

Bloomberg
Branża górnicza w latach 2007–2015 otrzymała 65,7 mld zł wsparcia z budżetu państwa. Mimo to – zdaniem ekspertów – wcišż nie ma gwarancji, że sektor ten przetrwa kolejny kryzys na rynku węgla. Już czas na trwałe zmiany.

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała miażdżšcy raport na temat funkcjonowania górnictwa węgla kamiennego w latach 2007–2015. Wœród największych grzechów poprzedniej partii rzšdzšcej urzędnicy wyliczyli m.in. przygotowanie nierzetelnego programu rozwoju branży, a następnie nieodpowiedni nadzór resortu gospodarki nad tym programem, brak dbałoœci o niskie koszty produkcji węgla, ukierunkowanie działań na utrzymanie spokoju społecznego w spółkach węglowych, niewykorzystanie okresu dobrej koniunktury na skutecznš prywatyzację polskiego górnictwa.

Potężne dotacje

Pogarszajšca się od 2012 r. koniunktura wykazała niezdolnoœć trzech największych producentów – Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW), Kompanii Węglowej (KW) i Katowickiego Holdingu Węglowego (KW) – do prowadzenia rentownej działalnoœci oraz całkowity brak przygotowania na spadek cen i popytu na węgiel. Niepowodzenie realizacji programu dla górnictwa na lata 2007–2015 oraz zagrożenie upadłoœci niektórych firm skutkowało w ostatnim roku jego trwania koniecznoœciš udzielenia branży zwiększonego wsparcia finansowego ze strony państwa. Jak wyliczył NIK, łšczna wartoœć wsparcia w różnych formach dla górnictwa w okresie realizacji programu wyniosła około 65,7 mld zł. Z tego aż 58,4 mld zł stanowiło pokrycie niedoboru œrodków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na wypłaty emerytur i rent górniczych.

Temat od razu podchwyciły organizacje ekologiczne, nazywajšc dotowanie węgla studniš bez dna. – Raport NIK pokazuje nieudolnoœć działań podejmowanych przez polityków w celu zapewnienia rentownoœci polskiego górnictwa i udowadnia, że bez głębokiej i rzetelnej restrukturyzacji sektor ten będzie dalej drenował polski budżet – komentuje Magdalena Zowsik, ekspertka Greenpeace ds. polityki energetycznej.

DoraŸne działania

O braku skutecznej restrukturyzacji sektora górniczego mówi się od lat. Jednak dopiero w ostatnim czasie spółki węglowe, gdy stanęły przed wizjš utraty płynnoœci finansowej, zostały zmuszone do większych działań oszczędnoœciowych. W dużej mierze były to jednak działania tymczasowe – jak choćby zamrożenie na dwa–trzy lata dodatkowych œwiadczeń górniczych, takich jak 14. pensje. Gdy tylko ceny węgla na œwiatowych rynkach odbiły, zarówno JSW, jak i następczyni KW – Polska Grupa Górnicza (PGG), wypłaciły górnikom nagrody z pierwszych zysków. Zwišzki zawodowe walczš teraz o kolejne wypłaty.

Dzięki powołaniu w 2016 r. PGG i dokapitalizowaniu jej miliardami od firm energetycznych udało się uchronić przed bankructwem KW i KHW. Sytuacja PGG wcišż jednak nie jest stabilna. Eksperci wskazujš, że nie ma żadnych gwarancji, że sektor węglowy przetrwa kolejny cykl spadku cen tego surowca. – Nie ma nawet gwarancji, że spółki węglowe przetrwajš przy obecnych cenach węgla – dodaje Maciej Bukowski, prezes WiseEuropa. – Kluczem jest koncentracja inwestycji na najlepszych złożach, likwidacja nierentownych kopalń i istotne zwiększenie wydajnoœci spółek, m.in. poprzez szybszy niż dotšd spadek zatrudnienia – mówi Bukowski.

Janusz Steinhoff, były wicepremier i minister gospodarki, wskazuje, że samo powstanie PGG nie rozwišzuje problemów sektora, a reforma branży nie uda się bez trwałej redukcji kosztów wydobycia i uzależnienia wynagrodzeń od efektywnoœci pracy. – Dobrze, że trwale nierentowne kopalnie sš zamykane. Teraz czas na kolejne działania. Mam nadzieję, że rzšd nie będzie tkwił w kleszczach populizmu politycznego, będzie konsekwentny i podejmie racjonalne decyzje wobec branży – podkreœla Steinhoff.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL