Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

W sšdzie i urzędzie

Pełnomocnictwo procesowe bez daty

123RF
Pisemny akt pełnomocnictwa nie musi zawierać daty jego sporzšdzenia.

Tak brzmi jedna z tez wyroku Sšdu Najwyższego z 10 lipca 2003 roku (sygn. akt III CZP 54/03), w którym rozstrzygano istotne zagadnienie prawne, przedstawione przez Sšd Apelacyjny w Poznaniu.

Wyrok ten ma kluczowe znaczenie dla kwestii wnoszenia i uzupełniania braków formalnych œrodków odwoławczych i na jego gruncie wypracowano obecnie stałš linię orzeczniczš w tym zakresie.

Orzeczenie zapadło w następujšcym stanie faktycznym. Pełnomocnik strony powodowej złożył zażalenie. W toku tzw. postępowania naprawczego przewodniczšcy Sšdu Apelacyjnego w Poznaniu wezwał pełnomocnika strony powodowej do usunięcia braku formalnego zażalenia przez udokumentowanie jego umocowania (przedłożenie pełnomocnictwa) w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Brak ten został uzupełniony, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa datowanego na dzień przypadajšcy po dniu, w którym złożone zostało zażalenie, jak również po dniu, w którym upłynšł termin na wniesienie zażalenia. Sšd apelacyjny powzišł wštpliwoœć co do tego, czy takie umocowanie jest wystarczajšce dla przyjęcia, że zażalenie zostało złożone przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika strony powodowej.

—Jagna Kowalczyk-Fudali

—Maria Staniszewska-Wyrwa

Komentarz eksperta

Jagna Kowalczyk-Fudali, radca prawny, Senior Associate w biurze Rödl & Partner w Krakowie

Maria Staniszewska-Wyrwa adwokat w biurze Rödl & Partner w Krakowie

W omawianym orzeczeniu Sšd Najwyższy wskazał, iż zakres pełnomocnictwa procesowego, także szczególnego, a więc udzielonego w konkretnej sprawie, przeciwko konkretnym podmiotom, okreœla art. 91 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem pełnomocnictwo obejmuje z mocy prawa umocowanie do podejmowania wszelkich łšczšcych się ze sprawš czynnoœci procesowych, a także czynnoœci dotyczšcych zabezpieczenia i egzekucji. Co więcej – także przekształcenia podmiotowe po stronie przeciwnej, a nawet zmiany przedmiotowe powództwa nie będš skutkować wygaœnięciem pełnomocnictwa. Jedynie w przypadku wstšpienia w miejsce dotychczasowego mocodawcy nowego podmiotu, pełnomocnictwo udzielone przez stronę ustępujšcš wygasa.

Nie te rozważania były jednak przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sšd Najwyższy. Istota zagadnienia sprowadzała się do wyjaœnienia, czy pełnomocnictwo procesowe bez wyraŸnej daty jego udzielenia jest skuteczne.

W tym zakresie Sšd Najwyższy zwrócił uwagę na rozróżnienie samego aktu udzielenia pełnomocnictwa od jego pisemnego udokumentowania. Pojęcie pełnomocnictwa ma w tym kontekœcie dwojakie znaczenie: po pierwsze jest to stosunek prawny pomiędzy mocodawcš a pełnomocnikiem, na podstawie którego może on działać w imieniu mocodawcy, po drugie zaœ jest to dokument zawierajšcy oœwiadczenie mocodawcy.

Udzielenie pełnomocnictwa procesowego w tym pierwszym znaczeniu, nie wymaga szczególnej formy, może nastšpić w formie pisemnej, a nawet ustnie. Tym niemniej, jak zauważa Sšd Najwyższy, przepisy procesowe zobowišzujš pełnomocnika do udokumentowania przed sšdem, przy pierwszej czynnoœci procesowej, iż udzielone mu zostało pełnomocnictwo (art. 89 § 1 k.p.c.). W tym znaczeniu zobowišzany on jest przedłożyć dokument pełnomocnictwa, jako ucieleœnienie oœwiadczenia swojego mocodawcy. Dokument ten nie ma jednak znaczenia konstytutywnego, ponieważ jest tylko potwierdzeniem woli udzielenia pełnomocnictwa przez mocodawcę. Dokument pełnomocnictwa ma więc znaczenie dowodowe, aczkolwiek z punktu widzenia praktycznego ma ono istotne znaczenie, gdyż nie da się go zastšpić żadnym innym œrodkiem dowodowym.

Potwierdzeniem zaprezentowanej powyżej teorii jest możliwoœć ustnego udzielenia pełnomocnictwa w toku sprawy, którš to możliwoœć przewiduje art. 89 § 2 k.p.c. Strona obecna podczas posiedzenia sšdu może udzielić pełnomocnictwa, składajšc stosowne oœwiadczenie, które wymaga jednak wcišgnięcia do protokołu. Jest to przypadek szczególny, w którym moment udzielenia pełnomocnictwa (w sensie konstytutywnym) następuje w tym samym momencie co chwila wykazania tego umocowania przed sšdem.

Konstatujšc swoje rozważania, Sšd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że w przepisach kodeksu postępowania cywilnego data sporzšdzenia pisma procesowego nie jest wymogiem formalnym wymienionym w art. 126 k.p.c. Sšd Najwyższy stanšł na stanowisku, że w podobny sposób problem ten kształtuje się w odniesieniu do pełnomocnictwa w formie pisemnej. W zwišzku z powyższym zdaniem sšdu pisemny akt pełnomocnictwa nie musi dla swej skutecznoœci zawierać daty jego sporzšdzenia. A zatem, idšc dalej, jeżeli na wezwanie sšdu w ramach uzupełnienia braków formalnych, zostanie złożone pełnomocnictwo z datš póŸniejszš niż data pisma złożonego przez pełnomocnika, nie powinno to skutkować zastosowaniem sankcji odrzucenia/zwrotu.

Powyższy wyrok ma istotne znaczenie dla przyjętej i obecnie już ugruntowanej linii orzeczniczej. W podobnym duchu wypowiedział się bowiem Sšd Najwyższy w wyrokach z 16 marca 2006 roku (sygn. akt III SZ 1/6), z 23 marca 2006 roku (sygn. akt II CZ 11/06), z dnia 24 paŸdziernika 2013 (sygn. akt IV CZ 73/13), z 14 stycznia 2015 roku (sygn. akt I CZ 99/14), czy z 22 marca 2016 roku (sygn. akt II UK 105/15).

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL