VAT

VAT: Nowe obowiązki dot. przewozu towarów

www.sxc.hu
Monitorowanie drogowego przewozu towarów to kolejny środek służący uszczelnieniu systemu VAT i akcyzy oraz eliminowaniu wyłudzeń podatkowych. Dotyczy m.in. paliw silnikowych i pochodnych, olejów smarowych oraz alkoholu etylowego.

Ustawa z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (dalej: ustawa) weszła w życie 18 kwietnia 2017 r. i na jej mocy uruchomiono narzędzie w postaci rejestru zgłoszeń, który pozwala na śledzenie przewozu określonych typów towarów (tzw. wrażliwych), wykorzystując dane zgromadzone w rejestrze.

Rejestr zgłoszeń (SENT), zgodnie z ustawą, to środek techniczny prowadzony w systemie teleinformatycznym. Zgłoszenie do rejestru polega na wprowadzeniu danych o przewozie towaru (uwzględniających jego ilość i rodzaj), przewożonego od jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu, od jednego nadawcy do jednego odbiorcy.

Lista się powiększa

Przedmiotem monitorowania jest przewóz przede wszystkim towarów akcyzowych m.in. paliw silnikowych i pochodnych (w tym biodiesel), dodatków do paliw, olejów smarowych, olejów roślinnych (stanowiących dodatki do paliw silnikowych), rozcieńczalników i rozpuszczalników, alkoholu etylowego częściowo i całkowicie skażonego. Monitorowaniu podlegają wymienione w ustawie towary, których masa lub objętość w ramach przesyłki zasadniczo przekracza 500 kg lub 500 l.

Minister ds. finansów publicznych może jednak rozszerzyć ten katalog o dowolny typ towarów, jeżeli zajdzie uzasadnione prawdopodobieństwo, że obrót tego typu towarami powoduje znaczne uszczuplenia w VAT lub w podatku akcyzowym. Minister skorzystał już z tej możliwości i w czerwcu wydał rozporządzenie, na podstawie którego monitorowaniem zostały objęte m.in. surowe oleje: kukurydziany, palmowy i rzepakowy oraz oliwa z oliwek. Rozporządzenie to wejdzie w życie 22 września br.

Na początek zgłoszenie do rejestru

Przepisy ustawy nakładają na podmioty uczestniczące w przewozie towarów (podmiot wysyłający, przewoźnik oraz podmiot odbierający) dodatkowe obowiązki sprawozdawcze związane z prowadzeniem rejestru zgłoszeń na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC). Podmioty uczestniczące w przewozie towarów są obowiązane do rejestracji na platformie i dokonywania zgłoszeń do rejestru. O tym, który z podmiotów jest zobowiązany do zgłoszenia przewozu w konkretnym przypadku, decyduje typ dostawy. Jest to:

- podmiot wysyłający – gdy przewóz rozpoczyna się na terytorium Polski (dostawa towarów, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, eksport towarów),

- podmiot odbierający – gdy przewóz kończy się na terytorium Polski (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, import towarów),

- przewoźnik – gdy przewóz rozpoczyna i kończy się poza terytorium Polski (tranzyt).

W zależności od typu dostawy, podmiot wysyłający, przewoźnik lub podmiot odbierający są zobowiązani do przekazania w zgłoszeniu informacji właściwych dla danego etapu transportu. Na każdym etapie informacje podlegają uzupełnianiu i aktualizacji. Trzeba jednak podkreślić, że dane dotyczące towarów nie mogą po ich wprowadzeniu do rejestru podlegać jakimkolwiek zmianom.

Monitorowanie przewozu kończy się wraz z uzupełnieniem zgłoszenia o informację o odbiorze towaru przez podmiot odbierający. Biorąc jednak pod uwagę treść ustawy, wątpliwości może budzić to, czy w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i eksportu zakończenie monitorowania przewozu jest w ogóle możliwe. Wtedy bowiem podmiotem zobowiązanym do zaktualizowania danych w rejestrze jest podmiot odbierający z kraju UE lub kraju trzeciego. Praktyka pokaże jak takie podmioty będą wypełniały obowiązki wynikające z polskiego prawa.

Niezbędny numer referencyjny

Dla każdego zgłoszenia przesłanego do rejestru należy za pomocą platformy PUESC pobrać numer referencyjny będący unikalnym identyfikatorem zgłoszenia. Przewoźnik musi posiadać numer przed rozpoczęciem przewozu i, co ważne, jest zobowiązany do odmowy przyjęcia towaru do przewozu, jeśli nie otrzyma właściwego dla niego numeru referencyjnego.

Numer jest ważny przez 10 dni od dnia jego nadania. W przypadku upływu tego terminu, do kontynuacji przewozu uprawnia ponowne zgłoszenie do rejestru oraz uzyskanie nowego numeru.

Kierowca też odpowiada

Przepisy ustawy wskazują na osobę kierującą środkiem transportu, która pomimo że nie jest zobowiązana do prowadzenia rejestru, to ma również w tym zakresie określone obowiązki.

Obowiązkiem przewoźnika jest przekazanie przed rozpoczęciem przewozu kierującemu środkiem transportu numeru referencyjnego, ponieważ w przypadku kontroli kierujący zobowiązany jest do posiadania i okazania tego numeru. Nieuzyskanie numeru nakłada na kierującego obowiązek odmowy rozpoczęcia przewozu towarów. Brak numeru podczas kontroli przewozu naraża kierującego na dotkliwe kary finansowe. Kierowcy nie mają przy tym skutecznych narzędzi, aby uniknąć tej odpowiedzialności. Platforma PUESC umożliwia im co prawda sprawdzenie ważności zgłoszenia na podstawie jego numeru oraz numeru rejestracyjnego środka transportu. Wymaga to jednak rejestracji na platformie PUESC i uzyskania dostępu do znajdujących się tam danych.

Kontrola i sankcje

Do kontrolowania przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy uprawnieni są funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, ale także Policji, Straży Granicznej czy inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Ustawa przewiduje sankcje finansowe dla poszczególnych podmiotów. I tak m.in.:

- podmiot wysyłający lub odbierający - za niedokonanie zgłoszenia może zostać obciążony karą w wysokości 46 proc. wartości przewożonych towarów (nie niższą niż 20 000 zł),

- przewoźnik – za niedokonanie zgłoszenia może zostać obciążony karą w wysokości 20 000 zł,

- kierowca – za podjęcie się przewozu towarów bez numeru referencyjnego naraża się na grzywnę od 5 000 zł do 7 500 zł.

Ponadto, w sytuacji niezgodności rodzaju, ilości, masy bądź objętości towaru ze zgłoszeniem, na środek transportu lub towar może zostać nałożone zamknięcie urzędowe. Natomiast w przypadku braku zgłoszenia lub braku numeru referencyjnego towar lub środek transportu może nawet zostać zatrzymany.

—Natalia Sęk jest młodszą konsultantką w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

—Magdalena Szczepańska jest doradcą podatkowym, menedżerem w Doradztwo Podatkowe WTS&SAJA Sp. z o.o.

podstawa prawna: Ustawa z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (DzU z 2017 r. poz. 708)

podstawa prawna: rozporządzenie ministra rozwoju i finansów z 13 czerwca 2017 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (DzU z 2017 r. poz. 1178)

masz pytanie, wyślij e-mail: tygodnikpodatki@rp.pl

Źródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL